Phòng vệ thương mại: Bảo vệ sản xuất trong nước

Trong kỷ nguyên hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, công tác phòng vệ thương mại (PVTM) không còn là khái niệm xa lạ mà đã trở thành công cụ chiến lược để bảo vệ sản xuất nội địa. Với việc triển khai đồng bộ các Đề án của Chính phủ và hệ thống cảnh báo sớm hiện đại, ngành Công Thương đang tạo lập một môi trường cạnh tranh sòng phẳng, giúp hàng hóa Việt ứng phó hiệu quả với các “cơn sóng dữ” từ thị trường quốc tế.

Kiện toàn hành lang pháp lý và năng lực thực thi chiến lược

Để xây dựng một nền sản xuất tự cường, Chính phủ và Bộ Công Thương đã thiết lập một hệ thống văn bản pháp lý chặt chẽ, tạo nền tảng cho việc bảo vệ lợi ích quốc gia. Có thể kể đến các văn bản quan trọng như:

• Quyết định số 824/QĐ-TTg (04/07/2019): Siết chặt quản lý chống lẩn tránh biện pháp PVTM và gian lận xuất xứ.

• Quyết định số 316/QĐ-TTg (01/03/2020): Vận hành “hệ thống radar” cảnh báo sớm về các nguy cơ PVTM.

• Quyết định số 1659/QĐ-TTg (02/10/2021): Nâng cao năng lực thực thi trong bối cảnh tham gia các FTA thế hệ mới.

“Lưới lửa” phòng thủ và hiệu quả từ những con số “biết nói”

Công tác điều tra và áp dụng các biện pháp PVTM trên sân nhà đã ghi nhận những kết quả định lượng đầy ấn tượng. Tính đến thời điểm hiện tại, Bộ Công Thương đã khởi xướng tổng cộng 62 vụ việc, ban hành quyết định áp dụng cho 48 vụ việc và hiện đang duy trì 37 biện pháp PVTM có hiệu lực đối với hàng hóa nhập khẩu.

Sự quyết liệt này đã mang lại lợi ích thiết thực cho nền kinh tế: bảo vệ quy mô doanh thu ước tính lên tới 600.000 tỷ đồng, duy trì việc làm ổn định cho hơn 56.000 lao động trực tiếp. Không chỉ bảo vệ các ngành công nghiệp nền tảng như kim loại, hóa chất, vật liệu xây dựng, các biện pháp này còn bảo vệ sát sườn đời sống nông dân thông qua các mặt hàng như đường, bột ngọt, sorbitol. Ước tính, các khoản thuế PVTM thu nộp ngân sách mỗi năm đạt con số khổng lồ, trên 2.500 tỷ đồng.

Radar cảnh báo sớm và bản lĩnh “kháng kiện” của doanh nghiệp

Trên mặt trận xuất khẩu, hàng hóa Việt Nam đang đối mặt với áp lực lớn khi đã ghi nhận 300 vụ việc điều tra từ 25 thị trường quốc tế. Riêng năm 2025, có thêm 23 vụ việc mới nhắm vào các mặt hàng chủ lực từ pin năng lượng mặt trời đến đồ gỗ và thủy sản.

Để không bị động, hệ thống TRAV Online (Hệ thống tiếp nhận hồ sơ phòng vệ thương mại trực tuyến) với kho dữ liệu khổng lồ gồm hơn 5.500 tài liệu đang hỗ trợ đắc lực cho các bên liên quan. Hiện tại, cơ quan chức năng đang theo dõi biến động của 422 mặt hàng và xác định có 27 nhóm mặt hàng nằm trong danh sách nguy cơ cao bị điều tra. Việc sớm tiếp cận hệ thống này giúp doanh nghiệp có đủ thời gian chuẩn bị kịch bản ứng phó, từ đó không bị áp thuế hoặc bị áp thuế ở mức thấp, bảo vệ thị phần toàn cầu.

Giải pháp “sống còn” cho doanh nghiệp địa phương

Trong cuộc chơi PVTM đầy khốc liệt, doanh nghiệp Đồng Nai cần nắm vững các nguyên tắc:

1. Minh bạch hóa dữ liệu: Thiết lập hệ thống kế toán và hồ sơ sản xuất chuẩn quốc tế để sẵn sàng đối ứng với các yêu cầu điều tra.

2. Đa dạng hóa thị trường: Không tập trung quá mức vào một thị trường đơn lẻ để giảm thiểu rủi ro khi bị áp dụng các biện pháp trừng phạt thương mại.

3. Nói không với gian lận: Tuyệt đối tuân thủ quy tắc xuất xứ, không tham gia lẩn tránh thuế PVTM để bảo vệ uy tín thương hiệu Việt.

4. 

Với phương châm điều hành “6 rõ”, ngành Công Thương cam kết đồng hành sát sao cùng doanh nghiệp, biến PVTM từ thách thức thành cơ hội để khẳng định bản lĩnh của hàng Việt trong dòng chảy hội nhập./.