Phát huy động lực đầu mối giao thông chiến lược khu vực phía Nam

Với vị trí đó, hạ tầng giao thông liên kết vùng được xác định là một trong những nền tảng quan trọng để thành phố Đồng Nai mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sau gần 3 năm triển khai thi công, tháng 5-2026, Dự án Đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu được thông xe toàn bộ tuyến chính. Đi qua địa bàn thành phố Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu là một trong những trục giao thông chiến lược kết nối vùng Đông Nam Bộ. Đây cũng là trục giao thông chính kết nối Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành với Cảng biển Cái Mép - Thị Vải, giúp giảm áp lực giao thông cho tuyến quốc lộ 51.

Sau các tuyến cao tốc: Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, Phan Thiết - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành (đã đưa vào khai thác một phần đoạn tuyến), đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu là tuyến cao tốc thứ 4 đi qua địa bàn thành phố Đồng Nai đưa vào khai thác. Đây không chỉ là những tuyến cao tốc đóng vai trò kết nối vùng Đông Nam Bộ mà còn “nối thông” vùng Đông Nam Bộ với vùng duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long.

Với vị trí địa lý chiến lược, thành phố Đồng Nai từ lâu đã là một trong những địa phương có mạng lưới giao thông liên vùng phát triển mạnh của cả nước. Hiện nay, trên địa bàn thành phố đã hình thành các trục giao thông quan trọng với các tuyến quốc lộ 1, 13, 14, 20, 51, 56 đóng vai trò kết nối Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh, duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư.

Bên cạnh các tuyến quốc lộ hiện hữu, những năm qua, mạng lưới đường cao tốc, đường vành đai kết nối liên vùng trên địa bàn thành phố Đồng Nai cũng được đầu tư xây dựng mạnh mẽ.

Năm 2015, tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, tuyến cao tốc đầu tiên của khu vực phía Nam được chính thức đưa vào khai thác. Phải 8 năm sau, vào năm 2023, tuyến cao tốc thứ 2 qua địa bàn thành phố là đường cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây mới hoàn thành xây dựng và đưa vào khai thác. Tuy nhiên, chỉ trong vòng chưa đầy 2 năm (từ năm 2025-2026), đã có thêm 2 tuyến cao tốc khác trên địa bàn thành phố tiếp tục được đưa vào khai thác. Theo kế hoạch, trong năm 2026, bên cạnh việc hoàn thành, đưa vào khai thác toàn bộ tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành, đường vành đai 3 - Thành phố Hồ Chí Minh - tuyến vành đai được xây dựng theo chuẩn đường cao tốc sẽ được hoàn thành xây dựng, đưa vào khai thác.

GS.TS Võ Xuân Vinh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: Đồng Nai đang đứng trước cơ hội rất lớn để khơi thông các nguồn lực, xây dựng các cơ chế phát triển, thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, trong đó có hạ tầng giao thông kết nối vùng. Do đó, Đồng Nai phải tập trung huy động nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án quan trọng.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Kim Long cho biết: Hiện nay, Đồng Nai đang tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ ưu tiên lớn. Trong đó có ưu tiên hoàn thiện hạ tầng chiến lược, nhất là các công trình gắn với Sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc, đường vành đai, các trục kết nối liên vùng và hệ thống đô thị động lực. “Đây là nền tảng rất quan trọng, bởi muốn phát triển lên vị thế mới, trước hết phải có hạ tầng đủ mạnh để mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh” - Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Nguyễn Kim Long chia sẻ.

Nhiệm vụ này đang được thành phố Đồng Nai phối hợp với các cơ quan chức năng, các địa phương triển khai thực hiện quyết liệt. Hiện nay, bên cạnh các tuyến cao tốc đã hoàn thành xây dựng đưa vào khai thác, thành phố Đồng Nai cũng đang yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các tuyến cao tốc, đường vành đai đang triển khai xây dựng như: đường cao tốc Dầu Giây - Tân Phú, Gia Nghĩa - Chơn Thành, Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành… Cùng với đó, thành phố Đồng Nai cũng đang đẩy nhanh việc hoàn thiện các thủ tục đầu tư đối với Dự án Đường vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua địa bàn, tuyến đường bộ quy mô nhất vùng Đông Nam Bộ. Mục tiêu mà địa phương hướng đến là khởi công xây dựng dự án này trong tháng 6-2026. 

Bên cạnh đó, với việc Sân bay Long Thành giai đoạn 1 sẽ đưa vào khai thác vào cuối năm 2026 theo yêu cầu của Chính phủ, thành phố Đồng Nai cũng đang thúc đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, phối hợp đầu tư các tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; metro Thủ Thiêm - Long Thành và kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên về trung tâm hành chính thành phố, Sân bay Long Thành. Từ đó từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông kết nối vùng đa phương thức, tạo động lực thúc đẩy phát triển cho thành phố Đồng Nai.

Ông Bùi Đào Thái Trường, Tổng Giám đốc Roland Berger Việt Nam đánh giá: Đồng Nai là địa phương có vị trí chiến lược cực kỳ quan trọng trong vùng Đông Nam Bộ. Với Sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc, đường vành đai, Đồng Nai sẽ là “cửa ngõ” của cả vùng Đông Nam Bộ.