Sản lượng xe xuất xưởng tăng, tạo đà phát triển ngành công nghiệp ô tô

Theo báo cáo vừa công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), ước tính có tổng cộng 81.296 chiếc ô tô mới, bao gồm cả xe sản xuất trong nước và xe nhập khẩu được bổ sung cho thị trường Việt Nam trong tháng 6/2026. Con số này tăng 8,6% so với tháng 5 (với 74.830 chiếc).

Trong đó, lượng ô tô lắp ráp trong nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với 54.100 chiếc được xuất xưởng, tăng 5,9% so với tháng trước và tăng tới 32,1% so với tháng 6/2025. Đây là con số tăng trưởng cao trong năm 2026, vượt qua sản lượng 51.700 chiếc của tháng 1. Cộng dồn nửa đầu năm 2026, các doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước xuất xưởng ước đạt tổng cộng 284.600 chiếc xe mới, tăng 26,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Kết quả kinh doanh nửa đầu năm cho thấy thị trường ô tô Việt Nam vẫn duy trì nền tảng tăng trưởng tích cực, bất chấp những biến động về kinh tế và sức mua. Đà tăng của xe nhập khẩu cùng sự bứt phá của dòng xe hybrid cho thấy thị hiếu tiêu dùng đang thay đổi theo hướng ưu tiên các sản phẩm đa dạng hơn về công nghệ và trải nghiệm. Đây cũng sẽ là cơ sở để các hãng xe tiếp tục tung ra các chương trình kích cầu và sản phẩm mới trong nửa cuối năm nhằm đón đầu giai đoạn cao điểm mua sắm cuối năm.

Trong khi đó, thị trường ô tô Việt Nam được dự báo sẽ đạt quy mô 700.000 xe năm 2026, tăng khoảng 20% so với 2025. Tốc độ đô thị hóa nhanh, thu nhập bình quân đầu người cải thiện và nhu cầu sở hữu phương tiện cá nhân gia tăng là những yếu tố thúc đẩy thị trường ô tô Việt Nam tăng trưởng cao.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, tỷ lệ sở hữu ô tô tại Việt Nam hiện mới đạt khoảng 63 xe/1.000 dân, còn cách khá xa so với các quốc gia trong khu vực như Thái Lan hay Malaysia. Tỷ lệ sở hữu ô tô của Thái Lan hiện là 277 xe/1.000 dân, còn Malaysia là 535 xe/1.000 dân.

Việt Nam hiện là thị trường ô tô có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, đạt trên 20% trong năm 2025. Theo thống kê của MarkLines, chuyên trang dữ liệu ngành công nghiệp ô tô toàn cầu, năm 2025 doanh số bán ô tô mới tại Malaysia đạt 820.752 xe, Indonesia xếp thứ 2 với 803.687 xe, Thái Lan xếp thứ 3 với 621.166 xe và Việt Nam xếp thứ 4 với 604.046 xe. Dự báo năm 2026 Việt Nam sẽ vượt qua Thái Lan vươn lên top 3 thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á.

Theo giới chuyên môn, khi quy mô thị trường ô tô đạt khoảng 600.000 xe/năm được xem là đã bước vào ngưỡng đủ lớn để hình thành ngành công nghiệp ô tô phát triển. Việt Nam hiện đã vượt qua "ngưỡng cửa" này. Đáng chú ý, trong top 10 mẫu xe bán chạy nhất thị trường từ đầu năm 2026 đến nay, có tới 7 mẫu xe được sản xuất, lắp ráp trong nước, cho thấy năng lực của doanh nghiệp nội địa ngày càng được khẳng định.

Theo bà Trương Chí Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam(VASI), với sản lượng tăng trưởng như hiện nay, các nhà sản xuất hoàn toàn có cơ sở để yên tâm đầu tư dài hạn vào ngành công nghiệp ô tô. Cùng với đó, số lượng doanh nghiệp cung ứng trong nước cũng đang gia tăng.

“Thị trường ô tô Việt Nam được dự báo sẽ tiến tới mốc 1 triệu xe/năm trong vài năm tới. Với kịch bản này, sản lượng ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước có thể đạt khoảng 700.000 xe, đáp ứng khoảng 70% nhu cầu thị trường nội địa”- Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nói.

Theo đó, VASI hiện đóng vai trò kết nối doanh nghiệp nội địa với chuỗi cung ứng toàn cầu. Hơn 70% doanh nghiệp hội viên đang tham gia cung ứng cho ngành ô tô và xe máy, cho thấy đây là thị trường hạt nhân thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt.

Chia sẻ về vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương), sau hơn 30 năm phát triển, ngành ô tô Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực. Không chỉ gia tăng sản lượng xe sản xuất, lắp ráp trong nước, Việt Nam còn từng bước xây dựng được những thương hiệu ô tô của riêng mình, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Sự mở rộng của thị trường cũng đang tạo động lực thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ. Các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI đã sản xuất được nhiều nhóm linh kiện, phụ tùng từ đơn giản đến phức tạp như thân vỏ, khung gầm, hệ thống điện - điện tử, linh kiện nội - ngoại thất..., qua đó góp phần nâng tỷ lệ nội địa hóa ở một số dòng xe chiến lược và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở góc độ quản lý nhà nước, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) nhận định: "Ngành công nghiệp ô tô, công nghiệp cơ khí không đơn thuần là sản xuất, mà là biểu tượng của sức mạnh công nghệ, trình độ công nghiệp và vị thế quốc gia. Nếu muốn Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp phát triển, nhất định phải làm chủ công nghiệp cơ khí, ô tô và công nghệ cao".

Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp cũng chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục như tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, công nghiệp hỗ trợ phát triển chưa tương xứng và chưa có nhiều doanh nghiệp đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong dài hạn, ngành ô tô Việt Nam hướng tới xây dựng và làm chủ chuỗi cung ứng nội địa, từ nguyên vật liệu, linh kiện, công nghệ đến logistics và phân phối. Một hệ sinh thái hoàn chỉnh không chỉ giúp giảm phụ thuộc nhập khẩu mà còn tạo hàng trăm nghìn việc làm kỹ thuật, thúc đẩy các ngành cơ khí, luyện kim, điện tử, vật liệu mới và nhiều ngành công nghiệp nền tảng khác phát triển.