Thu hút vốn FDI: Cơ hội nào cho Việt Nam trước biến động toàn cầu?

Dòng vốn quốc tế thường dịch chuyển tới những quốc gia mang lại hiệu quả đầu tư cao nhất sau khi đã điều chỉnh theo rủi ro. Trong ngắn hạn, căng thẳng tại Trung Đông có thể dẫn đến xu hướng rút vốn FDI khỏi khu vực này, đồng thời thúc đẩy dòng vốn tìm đến các điểm đến an toàn và hấp dẫn hơn, nơi có môi trường đầu tư thuận lợi, chính sách ổn định, điều kiện kinh tế vĩ mô vững chắc và nguồn nhân lực chất lượng. Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để đón nhận xu hướng dịch chuyển này như: sự ổn định trong điều hành, lực lượng lao động có kỹ năng và hệ thống hạ tầng ngày càng được cải thiện…

Xét dưới góc độ cung - cầu vốn, trong ngắn hạn, Trung Đông, với nguồn thu lớn từ dầu mỏ vẫn là một trong những khu vực cung vốn quan trọng cho thế giới. Thời gian qua, khi xung đột bùng phát, các trung tâm tài chính trong khu vực này bị ảnh hưởng, khiến một phần dòng vốn có xu hướng dịch chuyển sang các thị trường khác. Tuy nhiên, đây chủ yếu là dòng vốn gián tiếp, nên có tính linh hoạt cao và dễ dàng dịch chuyển giữa các thị trường. Về trung hạn, khi tình hình dần ổn định, nhu cầu tái thiết tại Trung Đông sẽ gia tăng đáng kể do những thiệt hại từ xung đột, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Khi đó, dòng vốn có khả năng quay trở lại khu vực này để phục vụ đầu tư tái thiết.

Đối với Việt Nam, cơ hội từ dòng vốn này chủ yếu nằm ở việc thu hút vốn gián tiếp và dòng vốn này thường được rót thông qua các thị trường tài chính. Việc được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi có thể giúp Việt Nam thu hút thêm khoảng 2 - 4 tỷ USD vốn gián tiếp, dù quy mô chưa quá lớn. Để duy trì và mở rộng sức hấp dẫn, Việt Nam cần thực hiện các cải cách mang tính nền tảng.

Trước hết, việc thúc đẩy phát triển các trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, nếu được triển khai nhanh và hiệu quả, có thể giúp thu hút và giữ chân dòng vốn quốc tế. Bên cạnh đó, cải cách thị trường tài chính, đặc biệt là phát triển thị trường trái phiếu trong nước, đóng vai trò rất quan trọng. Một thị trường tài chính phát triển cân đối, kiểm soát tốt rủi ro và đảm bảo mức sinh lời hợp lý sẽ là yếu tố then chốt giúp Việt Nam hấp dẫn hơn đối với dòng vốn đầu tư gián tiếp toàn cầu. Đồng thời, cần nâng cao hơn nữa chất lượng nguồn nhân lực và duy trì các chính sách kinh tế vĩ mô ổn định. Đây chính là điều kiện quan trọng để Việt Nam có thể chuyển hóa cơ hội thành lợi ích thực tế.