Mục tiêu trở thành vùng nguyên liệu bưởi xuất khẩu

Việt Nam vừa ký kết các nghị định thư xuất khẩu, mở rộng cánh cửa cho trái bưởi vào các thị trường lớn Trung Quốc, đồng thời tiếp tục khai thác các thị trường tiềm năng như: Mỹ, Úc, New Zealand và nhiều quốc gia khác. Điều này đã mở ra cơ hội rất lớn cho ngành hàng bưởi Việt Nam. Trong đó, thành phố Đồng Nai có nhiều lợi thế hình thành những vùng nguyên liệu bưởi đạt chuẩn, chất lượng đồng đều, sản lượng lớn, ổn định và có khả năng đáp ứng đồng thời cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Với gần 11 ngàn hécta bưởi, Đồng Nai là một trong những vùng sản xuất bưởi quy mô lớn ở phía Nam. Thành phố cũng có lợi thế về thổ nhưỡng, vùng trồng tập trung, đặc biệt là diện tích bưởi da xanh, mặt hàng chủ lực xuất khẩu chiếm đến 86% cơ cấu giống. Các địa phương trên địa bàn thành phố đã xây dựng được 18 sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) từ bưởi. Đặc biệt, thương hiệu bưởi Tân Triều với chỉ dẫn địa lý được bảo hộ từ năm 2012 đã trở thành biểu tượng của nông nghiệp Đồng Nai, có uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế.

Bà Trần Thị Minh Hà, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nông Việt Nam nhận xét: Đồng Nai hội tụ đầy đủ những điều kiện thuận lợi để trở thành một trung tâm vùng nguyên liệu trái cây chất lượng cao, đặc biệt là với trái bưởi. Chúng tôi đánh giá rất cao tư duy đổi mới của lãnh đạo địa phương, từ cấp sở, các phòng, ban chuyên môn đến chính quyền cơ sở; đồng thời ghi nhận sự năng động, nhạy bén và tinh thần cầu thị của bà con nông dân nơi đây. Chính vì vậy, câu lạc bộ chọn Đồng Nai để triển khai mô hình liên kết 6 nhà (nhà quản lý - nhà khoa học - nhà nông - hợp tác xã - doanh nghiệp - nhà phân phối và tài chính). Câu lạc bộ cùng các đối tác đang hướng đến xây dựng tại Đồng Nai những vùng nguyên liệu bưởi đạt chuẩn, chất lượng đồng đều, sản lượng lớn, ổn định, đủ sức đáp ứng cả thị trường cao cấp trong nước và xuất khẩu.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai Lê Thị Ánh Tuyết cho biết: Việt Nam và Trung Quốc vừa ký kết các nghị định thư xuất khẩu, mở rộng cánh cửa cho trái bưởi vào thị trường lớn này. Đây là thời cơ thuận lợi để Đồng Nai khẳng định vị thế của một trong những vùng sản xuất bưởi trọng điểm của cả nước. Theo đó, phát triển ngành hàng bưởi Đồng Nai trong thời gian tới sẽ chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Các địa phương có thế mạnh phát triển về cây bưởi chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, mở rộng diện tích sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã; đẩy mạnh cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp chú trọng thu hút đầu tư vào chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch; phát triển thương mại điện tử và xúc tiến xuất khẩu chính ngạch cho trái bưởi.

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai vừa phối hợp với Câu lạc bộ Doanh nông Việt Nam tổ chức Hội nghị Xây dựng chuỗi giá trị bưởi thành phố Đồng Nai gắn với xúc tiến thương mại trong nước và xuất khẩu. Hội nghị tập trung giới thiệu về các quy định, yêu cầu về xây dựng vùng trồng và cơ sở đóng gói xuất khẩu; những tiêu chí về kiểm dịch thực vật, quản lý sinh vật gây hại, truy xuất nguồn gốc, quy trình canh tác an toàn và kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu, vai trò kết nối trong chuỗi cung ứng, tiêu thụ…

Ông Nguyễn Đình Mười, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại dịch vụ xuất nhập khẩu Vina T&T (Thành phố Hồ Chí Minh) cho hay: Doanh nghiệp đã về Đồng Nai, đi khảo sát một số vùng trồng bưởi và sẽ liên kết với các nông hộ để thành lập một số hợp tác xã, ký kết và thu mua trái bưởi cung cấp cho thị trường xuất khẩu. Chúng tôi mong trở thành doanh nghiệp xuất khẩu lô bưởi đầu tiên của Đồng Nai. Qua khảo sát, chúng tôi thấy trái bưởi Đồng Nai rất có tiềm năng. Khi làm được trái bưởi đạt tiêu chuẩn cả về mẫu mã và hình thức thì không thị trường nào không chuộng.

Theo ông Mười, làm bưởi cho thị trường xuất khẩu cần sự đồng bộ nên phải liên kết lại vì không thể chấp nhận mỗi hộ nông dân làm một kiểu, xịt một loại thuốc khác nhau. Trong đó, nông dân là “mắt xích” quan trọng nhất, vì họ có làm ra trái bưởi đạt chuẩn thì doanh nghiệp mới bán được hàng. Ở đây, nông dân cần chuyển đổi từ tư duy nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp; thay đổi từ sản xuất sang “kỷ luật chuỗi” vì liên kết chuỗi là giải pháp duy nhất để vào thị trường cao cấp. Mong các cấp chính quyền hỗ trợ trong kiểm soát chuỗi, tiêu chuẩn sản xuất. Xuất khẩu vào thị trường cao cấp không phải giấc mơ xa vời nhưng nó không có chỗ cho sản xuất tùy tiện, thiếu kỷ luật, không có chỗ cho tồn dư hóa chất nên nông dân phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn.

Chỉ ra cơ hội lớn ngay tại thị trường nội địa, đại diện Công ty TNHH MM Mega Market (Việt Nam) chi nhánh Đồng Nai cho hay: Hiện hệ thống siêu thị này đang tiêu thụ khoảng 1 ngàn tấn trái cây các loại/tháng. Siêu thị đã khảo sát nhiều vùng nguyên liệu trái cây và mong bao tiêu sản phẩm với số lượng lớn để bán ở thị trường nội địa và cung cấp cho thị trường xuất khẩu. Nhưng khách hàng lớn là các nhà hàng, khách sạn chuộng trái bưởi đã bóc vỏ sẵn. Theo đó, đơn vị kinh doanh phải chuyển sang cung cấp bưởi đã bóc vỏ cho các khách hàng thì sức tiêu thụ của trái bưởi mới tăng cao. Ngoài ra, cần thêm nhiều chương trình kích cầu để tăng sản lượng tiêu thụ trái bưởi.