CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG CÁC CƠ QUAN ĐẢNG Ở TRUNG ƯƠNG: CHUYỂN TỪ ĐẦU TƯ CÔNG NGHỆ SANG QUẢN TRỊ DỰA TRÊN DỮ LIỆU

 - Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Hướng dẫn xây dựng kế hoạch tổng thể chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030 của các cơ quan Đảng ở Trung ương, tạo khung định hướng và phương pháp thống nhất để các cơ quan xây dựng kế hoạch phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế.

Lấy hiệu quả thực chất và dữ liệu làm thước đo

Yêu cầu chung của Hướng dẫn là chuyển trọng tâm từ tư duy đầu tư công nghệ thông tin đơn lẻ sang tư duy quản trị số, dữ liệu số, quy trình số và điều hành dựa trên dữ liệu; lấy đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ làm mục tiêu, lấy hiệu quả thực chất, chất lượng dữ liệu và mức độ xử lý công việc trong môi trường số làm thước đo chủ yếu.

Kế hoạch của từng cơ quan phải bám sát các chủ trương, nhiệm vụ được giao và các yêu cầu, tiêu chuẩn, danh mục dùng chung có liên quan; đồng thời phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đặc thù hoạt động, yêu cầu quản lý và điều kiện thực tiễn của cơ quan.

Kế hoạch tổng thể phải bảo đảm tính tổng thể, thống nhất, đồng bộ giữa nghiệp vụ, dữ liệu, nền tảng, ứng dụng, hạ tầng, kết nối, quản trị, an toàn và nguồn lực; phù hợp với các quy định, tiêu chuẩn, danh mục và năng lực số dùng chung do cấp có thẩm quyền ban hành hoặc công bố trong từng thời kỳ. Trường hợp có quy định, tiêu chuẩn, danh mục dùng chung mới hoặc có thay đổi lớn trong quá trình thực hiện, cơ quan rà soát và cập nhật phần kế hoạch chịu tác động, kế thừa các nội dung còn phù hợp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nghe giới thiệu các ứng dụng chuyển đổi số trong các cơ quan đảng khi dự Hội nghị tổng kết công tác năm 2024 và triển khai nhiệm vụ công tác 2025 của Văn phòng Trung ương Đảng. Ảnh: TTXVN

Theo đó, mọi nhiệm vụ phải xuất phát từ yêu cầu nghiệp vụ, không bắt đầu từ nhu cầu mua sắm công nghệ. Dữ liệu được yêu cầu tạo lập một lần, quản trị thống nhất, chuẩn hóa, cập nhật tại nguồn và tái sử dụng nhiều lần; đơn vị trực tiếp quản lý đối tượng chịu trách nhiệm về chất lượng dữ liệu.

Hướng dẫn cũng đặt ra nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”, gồm rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền và trách nhiệm, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ sản phẩm; đồng thời phải có một đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt. Việc xây dựng kế hoạch được rà soát theo mô hình “5 lớp - 2 trục - 1 mạch liên thông - 1 trung tâm điều phối”.

Mở rộng số hóa và quản trị dựa trên dữ liệu và AI

Mục tiêu tổng quát giai đoạn 2026–2030 là đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong môi trường số; từng bước hình thành dữ liệu số, quy trình số, hồ sơ số và các nền tảng dùng chung thống nhất trong các cơ quan Đảng, đồng thời nâng cao kỹ năng số và xây dựng văn hóa số cho đội ngũ cán bộ.

Trong năm 2026, các cơ quan Đảng ở Trung ương được yêu cầu tập trung hoàn thiện nền móng chuyển đổi số. Trọng tâm là kiện toàn cơ chế chỉ đạo; hoàn thành kế hoạch tổng thể chuyển đổi số 2026–2030; rà soát, kế thừa và chuyển tiếp các nhiệm vụ đang triển khai; kiểm kê quy trình nghiệp vụ, dữ liệu, hệ thống thông tin, nền tảng, cơ sở dữ liệu, hạ tầng và kết nối hiện có.

Cùng với đó, các cơ quan lựa chọn những quy trình ưu tiên để đơn giản hóa, chuẩn hóa, tái cấu trúc; xây dựng lộ trình chuẩn hóa, làm sạch và chia sẻ dữ liệu; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tài liệu; triển khai thực chất các nền tảng số dùng chung và mở rộng xử lý công việc, văn bản, hồ sơ, giao nhiệm vụ, báo cáo trên môi trường số.

Giai đoạn 2027–2030 sẽ tập trung mở rộng quy trình số, hồ sơ số, môi trường làm việc số; tăng cường kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu; từng bước chuyển từ quản lý dựa trên hồ sơ giấy và báo cáo thủ công sang quản trị, điều hành dựa trên dữ liệu. Các hệ thống theo dõi nhiệm vụ, báo cáo số, báo cáo tự động, bảng điều khiển, phân tích, dự báo và cảnh báo sẽ được phát triển tại những lĩnh vực đủ điều kiện.

Đáng chú ý, Hướng dẫn cho phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có kiểm soát trong tra cứu, tổng hợp, phân tích, rà soát văn bản, theo dõi nhiệm vụ, hỗ trợ xây dựng báo cáo và khai thác dữ liệu. AI được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của con người.

Việc ứng dụng AI phải xuất phát từ bài toán nghiệp vụ, có dữ liệu và môi trường xử lý phù hợp, người chịu trách nhiệm, tiêu chí chất lượng, cơ chế kiểm tra, nhật ký, truy vết và phương án dừng. Kết quả do AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra phải được người có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận và chịu trách nhiệm trước khi sử dụng chính thức.

Ba chặng chuyển đổi số đến năm 2030

Lộ trình được chia thành ba chặng. Năm 2026 tập trung hoàn thiện nền móng, kiểm kê hiện trạng, xác định trạng thái mục tiêu, khoảng cách và các nhiệm vụ ưu tiên. Giai đoạn 2027–2028 mở rộng, chuẩn hóa, tích hợp, chia sẻ và đánh giá giữa kỳ. Giai đoạn 2029–2030 tập trung tối ưu, đo lường hiệu quả, mở rộng quản trị dựa trên dữ liệu và ứng dụng AI có kiểm soát.

Hướng dẫn đồng thời yêu cầu các nhiệm vụ được quản lý theo nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”, gắn với sản phẩm, chỉ số, nguồn lực, quan hệ phụ thuộc, rủi ro và đầu mối chịu trách nhiệm đến khi vận hành, đánh giá hiệu quả. Việc một nhiệm vụ, dự án được đưa vào kế hoạch không mặc nhiên là căn cứ phê duyệt đầu tư, mà phải tiếp tục được xem xét trên cơ sở bài toán nghiệp vụ, quy trình, dữ liệu, khả năng dùng chung, kết nối, an toàn, nguồn lực và tiêu chí nghiệm thu.

Theo Hướng dẫn, Văn phòng Trung ương Đảng có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, rà soát và theo dõi việc triển khai; các cơ quan Đảng ở Trung ương căn cứ chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế để xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch tổng thể chuyển đổi số 2026–2030, bảo đảm thống nhất về cấu trúc, phương pháp và yêu cầu tối thiểu nhưng vẫn phản ánh đầy đủ đặc thù của từng cơ quan.

Với cách tiếp cận lấy nghiệp vụ làm điểm xuất phát, dữ liệu làm nền tảng và hiệu quả thực chất làm thước đo, Hướng dẫn đặt nền móng cho một giai đoạn chuyển đổi số sâu hơn trong các cơ quan Đảng ở Trung ương, hướng tới đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và nâng cao hiệu quả hoạt động trên môi trường số./.