Xúc tiến thương mại nội địa cần 'cú hích' đủ sâu và dài hạn

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động khó lường, xuất khẩu chịu áp lực từ suy giảm nhu cầu và các rào cản thương mại gia tăng, thị trường nội địa với quy mô gần 100 triệu dân ngày càng được xác định là trụ đỡ chiến lược của tăng trưởng. Không chỉ là “vùng đệm” giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất, thị trường trong nước còn là không gian thử nghiệm quan trọng để hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh trước khi bước ra thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, để hàng Việt thực sự chiếm lĩnh “sân nhà”, hoạt động xúc tiến thương mại nội địa cần được đổi mới toàn diện theo hướng chuyên nghiệp, liên kết chuỗi và đặc biệt là gắn chặt với chuyển đổi số.

Theo Báo cáo xúc tiến thương mại giai đoạn 2021-2025 và một số định hướng chiến lược, kế hoạch giai đoạn 2026-2030, giai đoạn 2021–2025 ghi nhận nỗ lực đáng kể trong triển khai các chương trình phát triển thị trường nội địa. Nổi bật là Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia Vietnam Grand Sale, được tổ chức thường niên nhằm tạo “mùa mua sắm đặc biệt”, kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi doanh thu. Việc cho phép mức khuyến mại lên tới 100% giá trị hàng hóa đã mở rộng dư địa sáng tạo cho doanh nghiệp, đồng thời tạo sức hút mạnh đối với người tiêu dùng.

Điểm đáng chú ý là chương trình không chỉ diễn ra trên kênh bán lẻ truyền thống mà còn lan tỏa sang môi trường số, hình thành hệ sinh thái kích cầu đa kênh. Nhiều địa phương đã linh hoạt kết hợp khuyến mại với hội chợ, tuần hàng Việt và sự kiện văn hóa, du lịch, qua đó vừa thúc đẩy tiêu dùng vừa quảng bá hình ảnh địa phương.

Song hành với đó, Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nâng cao nhận diện và niềm tin của người tiêu dùng. Hàng Việt hiện chiếm tới 80-90% tại nhiều hệ thống bán lẻ hiện đại, một con số cho thấy sức cạnh tranh ngày càng được củng cố.

Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại giai đoạn 2021-2025 cũng trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng khi bố trí gần 115 tỷ đồng cho gần 200 đề án phát triển thị trường trong nước. Các hoạt động hội chợ vùng, tuần hàng địa phương và đưa hàng Việt về nông thôn đã góp phần mở rộng mạng lưới tiêu thụ và tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền.

Riêng năm 2025, 33 đề án phát triển thị trường nội địa được triển khai với hàng loạt hội chợ quy mô vùng, thu hút trung bình hơn 200 doanh nghiệp, tạo doanh thu 20-50 tỷ đồng mỗi sự kiện và thu hút hàng trăm nghìn lượt khách.

Một trong những điểm sáng nổi bật là thành công của Hội chợ Mùa Thu lần thứ nhất năm 2025 - sự kiện quy mô lớn nhất từ trước tới nay trong hoạt động xúc tiến thương mại nội địa. Với hơn 2.500 doanh nghiệp và khoảng 3.000 gian hàng, hội chợ tạo nên bức tranh thương mại đa dạng và sôi động.

Sự kiện thu hút khoảng 100.000 lượt khách mỗi ngày, tổng doanh thu trực tiếp gần 1.000 tỷ đồng sau 10 ngày, con số cho thấy sức mua nội địa vẫn rất lớn khi có các chương trình kích cầu phù hợp.

Tiếp nối thành công này, Hội chợ Mùa Xuân năm 2026 trở thành điểm khởi động sôi động cho hoạt động xúc tiến thương mại đầu năm. Sự kiện quy tụ hàng nghìn doanh nghiệp, trong đó có nhiều tập đoàn và thương hiệu quốc gia, thu hút khoảng 500.000 lượt khách. Doanh thu tại nhiều gian hàng tăng mạnh, đặc biệt với nông sản chế biến, thực phẩm đặc sản và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Không chỉ mang lại doanh số trực tiếp, các hội chợ còn giúp doanh nghiệp hoàn thiện bao bì, cải tiến sản phẩm và thiết lập quan hệ với hệ thống phân phối, yếu tố quan trọng để duy trì tiêu thụ lâu dài.

Một xu hướng rõ nét trong những năm gần đây là sự dịch chuyển mạnh của xúc tiến thương mại sang môi trường số. Livestream bán hàng, hội chợ trực tuyến và gian hàng số đã giúp doanh nghiệp mở rộng phạm vi tiếp cận người tiêu dùng với chi phí thấp hơn đáng kể so với kênh truyền thống.

Quy mô thương mại điện tử Việt Nam hiện đạt khoảng 25 tỷ USD và duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số. Các sàn thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng mà còn trở thành công cụ xúc tiến thương mại hiệu quả, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ sản xuất.

Thực tế cho thấy, nhiều chiến dịch livestream nông sản đã giúp tiêu thụ hàng chục tấn sản phẩm chỉ trong vài giờ. Các tuần hàng địa phương trên sàn thương mại điện tử giúp đặc sản vùng miền tiếp cận người tiêu dùng tại các đô thị lớn mà không phụ thuộc hoàn toàn vào kênh trung gian.

Ngoài ra, dữ liệu từ nền tảng số còn giúp doanh nghiệp hiểu rõ hành vi tiêu dùng, từ đó điều chỉnh sản phẩm và chiến lược marketing hiệu quả hơn. Đây là lợi thế quan trọng mà xúc tiến thương mại truyền thống khó đạt được.

Tuy vậy, mức độ tham gia vào xúc tiến thương mại số vẫn chưa đồng đều. Nhiều doanh nghiệp nhỏ còn thiếu kỹ năng số, nguồn lực và khả năng xây dựng thương hiệu trực tuyến, tạo ra khoảng cách trong tiếp cận thị trường.

Báo cáo xúc tiến thương mại giai đoạn 2021-2025 và một số định hướng chiến lược, kế hoạch giai đoạn 2026-2030 cũng đã chỉ ra, dù đạt nhiều kết quả tích cực, xúc tiến thương mại nội địa vẫn tồn tại không ít hạn chế. Hoạt động còn phân tán, thiếu liên kết vùng và chưa hình thành được các chiến dịch quy mô lớn mang tính dài hạn. Sản phẩm OCOP phong phú nhưng khả năng thương mại hóa và tham gia chuỗi phân phối hiện đại còn hạn chế.

Trong khi đó, sự cạnh tranh từ hàng nhập khẩu và nền tảng xuyên biên giới ngày càng gia tăng, đặt ra áp lực lớn đối với hàng Việt ngay trên thị trường nội địa.

Những tồn tại này cho thấy xúc tiến thương mại cần chuyển từ cách tiếp cận ngắn hạn sang xây dựng hệ sinh thái tiêu thụ bền vững, gắn chặt với chuyển đổi số và nâng cao năng lực doanh nghiệp.

Chia sẻ về giải pháp để hàng Việt chiếm lĩnh thị trường trong nước, theo các chuyên gia cho rằng, trước hết cần duy trì và nâng tầm các chương trình kích cầu quy mô quốc gia. Việc hình thành các “mùa tiêu dùng” theo ngành hàng và theo mùa vụ, gắn với lễ hội và du lịch sẽ giúp mở rộng trải nghiệm mua sắm và tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn thị trường.

Song song với đó, liên kết vùng cần được xem là giải pháp then chốt. Việc phát triển trung tâm phân phối vùng, chuỗi logistics nội địa và chương trình kết nối cung cầu theo cụm ngành hàng sẽ giúp giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh và đảm bảo nguồn cung ổn định.

Đặc biệt, cần thúc đẩy sự tham gia sâu hơn của hệ thống bán lẻ hiện đại và nền tảng thương mại điện tử trong tiêu thụ sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương, chuyển từ quảng bá sang xây dựng chuỗi tiêu thụ bền vững.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyển đổi số, Báo cáo xúc tiến thương mại giai đoạn 2021-2025 và một số định hướng chiến lược, kế hoạch giai đoạn 2026-2030 xác định, trong giai đoạn tới, xúc tiến thương mại số sẽ trở thành động lực chính của phát triển thị trường nội địa. Hội chợ trực tuyến, livestream bán hàng và nền tảng dữ liệu thị trường theo thời gian thực sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh hơn, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả quảng bá.

Việc khai thác dữ liệu tiêu dùng từ hệ thống bán lẻ và sàn thương mại điện tử cũng giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược marketing chính xác hơn, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Cùng với đó, đào tạo nâng cao năng lực số cho doanh nghiệp và tổ chức xúc tiến thương mại địa phương cần được coi là nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, thương hiệu trở thành yếu tố quyết định khả năng chiếm lĩnh thị trường. Do đó, cần tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhận diện thương hiệu, cải tiến bao bì và phát triển câu chuyện sản phẩm gắn với văn hóa bản địa.

Việc kết hợp xúc tiến thương mại với quảng bá văn hóa và du lịch, nâng tầm hội chợ quốc gia thành sự kiện tổng hợp thương mại, đầu tư, văn hóa sẽ góp phần nâng cao hình ảnh hàng Việt và gia tăng trải nghiệm tiêu dùng.

Thực tiễn cho thấy thị trường nội địa không chỉ là “vùng đệm” trước biến động xuất khẩu mà còn là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng thương hiệu. Khi được triển khai đồng bộ với các giải pháp kích cầu, liên kết chuỗi, chuyển đổi số và phát triển thương hiệu, xúc tiến thương mại nội địa sẽ trở thành động lực tăng trưởng bền vững.