KẾT QUẢ CẢI CÁCH TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC GIAI ĐOẠN 2021-2025

Giai đoạn 2021-2025, Bộ Nội vụ đã tham mưu với Đảng, Chính phủ, Quốc hội triển khai thực hiện các nhiệm vụ quan trọng trong cách mạng về tinh gọn bộ máy, đạt được nhiều kết quả nổi bật. Tổ chức bộ máy của Bộ Nội vụ được tinh gọn sau khi hợp nhất với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, đi vào hoạt động thông suốt từ ngày 01/3/2025.

Tham mưu hoàn thiện thể chế tổ chức bộ máy

Giai đoạn 2021 - 2025, Bộ Nội vụ tập trung tham mưu cấp có thẩm quyền lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII và các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả gắn với tinh giản biên chế, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC).

Theo đó, căn cứ yêu cầu tại các Nghị quyết của Đảng và Nghị quyết số 56/2017/QH14, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các địa phương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; thực hiện đồng bộ các giải pháp, bảo đảm chất lượng, tiến độ theo yêu cầu của Đảng và Quốc hội.

Cụ thể, sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 50-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, Kết luận số 62-KL/TW ngày 02/10/2023 của Bộ Chính trị về thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 99/NQ-CP ngày 10/7/2023 về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 50-KL/TW, Nghị quyết số 38/NQ-CP ngày 02/4/2024 về thực hiện Kết luận số 62-KL/TW; trong đó xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Phiên họp lần thứ 3 về tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW

Từ tháng 11/2024 đến tháng 03/2025, trên cơ sở Nghị quyết, Kết luận và các văn bản chỉ đạo của Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành 19 văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo việc tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW và sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và cụ thể hóa các nội dung chỉ đạo của Trung ương.

Từ tháng 04/2025 đến nay, thực hiện chủ trương tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 16 văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách phục vụ cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước

Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan tham mưu cấp có thẩm quyền hoàn thiện thể chế về tổ chức bộ máy, đơn vị sự nghiệp công lập, tinh giản biên chế, đáp ứng yêu cầu về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ CBCCVC, người lao động; cơ bản đã hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước, Kế hoạch cải cách hành chính của Bộ Nội vụ giai đoạn 2021 - 2025.

Cụ thể, tham mưu Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, theo đó, đã hoàn thiện các nội dung mang tính nguyên tắc về phân định thẩm quyền, phân quyền, phân cấp, ủy quyền giữa Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với chính quyền địa phương; làm cơ sở để các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị rà soát lại thẩm quyền đang quy định tại VBQPPL, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước, thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Đây cũng là các Luật gốc để các bộ, ngành làm căn cứ rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật chuyên ngành, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc, quy định tại Luật.

Ngày 16/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9, với 100% đại biểu có mặt biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).

Bộ Nội vụ cũng tham mưu Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua các nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ và nghị quyết về cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, qua đó kiện toàn cơ cấu tổ chức Chính phủ theo chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Cùng với đó, Bộ đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan xây dựng các Nghị định quy định về tổ chức bộ máy, đơn vị sự nghiệp công lập, quản lý biên chế và tinh giản biên chế, chế độ, chính sách khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy để kịp thời thể chế hóa, tổ chức triển khai thi hành chủ trương của Đảng và Nhà nước, quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025.

Theo đó, giai đoạn 2021 - 2025, Bộ Nội vụ đã tham mưu, trình Chính phủ ban hành 04 Nghị định liên quan đến tổ chức bộ máy, 02 Nghị định về chính sách tinh giản biên chế, 02 Nghị định về chế độ, chính sách đối với CBCCVC, người lao động trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 06 Quyết định, gồm: 01 Quyết định giải thể Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia, 01 Quyết định về thí điểm thành lập Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị trực thuộc Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã tại thành phố Hà Nội, 01 Quyết định về thành lập, tổ chức và hoạt động của tổ chức phối hợp liên ngành, 03 Quyết định về thực hiện các Kết luận, Quy định của Bộ Chính trị về quản lý biên chế của hệ thống chính trị.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ban hành 02 Thông tư hướng dẫn vị trí việc làm công chức lãnh đạo, quản lý; nghiệp vụ chuyên môn dùng chung; hỗ trợ, phục vụ trong cơ quan, tổ chức hành chính và vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên môn dùng chung; hỗ trợ, phục vụ trong đơn vị sự nghiệp; hướng dẫn, tham gia ý kiến, đôn đốc các bộ, ngành ban hành đầy đủ 20 Thông tư của 20 bộ, ngành hướng dẫn về vị trí việc làm công chức nghiệp vụ chuyên ngành, 17 Thông tư của 15 bộ, ngành hướng dẫn về vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý và chức danh nghề nghiệp chuyên ngành và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp trong đơn vị sự nghiệp công lập

Bộ Nội vụ đã có ý kiến thẩm định và Chính phủ đã ban hành các Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ. Cụ thể là: (1) Giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 11/2024, Chính phủ đã ban hành 27/27 Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; (2) Giai đoạn từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2025, Chính phủ đã ban hành 24/22 Nghị định quy định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ.

Kết quả sắp xếp và kiện toàn tổ chức bộ máy của Bộ Nội vụ

Trước khi hợp nhất (trước 01/3/2025): Bộ máy của Bộ Nội vụ theo Nghị định số 63/2022/NĐ-CP ngày 12/9/2022 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ, cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ gồm 20 đơn vị, trong đó có 16 đơn vị hành chính và 04 đơn vị sự nghiệp; giảm 02 đơn vị hành chính và 01 đơn vị sự nghiệp trực thuộc, gồm: (i) Vụ Tổng hợp; (ii) Vụ Đào tạo, bồi dưỡng CBCCVC; (iii) Trường Đại học Nội vụ. Việc thực hiện sắp xếp được thực hiện cụ thể như sau: Sáp nhập Vụ Đào tạo và Bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức với Vụ Công chức - Viên chức; Sáp nhập Vụ Tổng hợp với Vụ Công tác thanh niên; Sáp nhập Trường Đại học Nội vụ vào Học viện Hành chính quốc gia.

Bộ máy của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội theo Nghị định số 62/2022/NĐ-CP ngày 12/9/2022 của Chính phủ, cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội giữ nguyên 17 đơn vị như quy định tại Nghị định số 14/2017/NĐ-CP ngày 17/02/2017 của Chính phủ (không phát sinh bộ máy mới). Bên cạnh đó, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có 03 Văn phòng chuyên trách gồm Văn phòng Đảng - Đoàn thể, Văn phòng Ban cán sự đảng, Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo. Việc thực hiện sắp xếp, kiện toàn, tinh gọn cơ cấu tổ chức bên trong các đơn vị thuộc Bộ được triển khai kịp thời, đồng bộ. Tính đến thời điểm 31/12/2024, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có 67 đầu mối cấp phòng và tương đương tại các Cục, Vụ, Văn phòng, Thanh tra thuộc Bộ, giảm 09 đầu mối cấp phòng so với năm 2021 (tương đương giảm 11,84%). Đồng thời, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã triển khai sắp xếp, kiện toàn một số đơn vị sự nghiệp.

Sau khi hợp nhất Bộ Nội vụ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ gồm có 22 đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ

Sau khi hợp nhất (từ ngày 01/3/2025): Thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy theo chỉ đạo của Trung ương, Bộ Nội vụ đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 25/2025/NĐ-CP ngày 21/02/2025 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2025. Theo đó, sau khi hợp nhất Bộ Nội vụ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ gồm có 22 đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ (giảm 13 đơn vị đầu mối thuộc cơ cấu tổ chức của Bộ (đạt tỷ lệ giảm 37,14%) trong đó tổ chức hành chính (cục, vụ và tương đương) là 18 đơn vị, đơn vị sự nghiệp là 04 đơn vị (vượt mục tiêu Chính phủ đề ra 2,14%).

Về sắp xếp tổ chức bên trong của các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ sau khi hợp nhất giảm 57 phòng, đạt 38,51% (vượt mục tiêu Chính phủ đề ra 3,51%). Bộ trưởng đã ban hành Quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức đối với 22 đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ; đồng thời, Bộ đã ban hành 27 Quyết định, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị sự nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Như vậy, kết quả đổi mới, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo chức năng, nhiệm vụ gắn với cơ cấu lại đội ngũ CCVC đã bảo đảm thực hiện vượt mục tiêu, yêu cầu của Trung ương về giảm đầu mối đơn vị thuộc, trực thuộc và tổ chức phòng trong cục, vụ./.