Bộ Nội vụ ban hành thủ tục miễn nhiệm đối với công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý

Việc miễn nhiệm đối với công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý phải được thực hiện theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Đặc biêt, để thực hiện các quy trình về miễn nhiệm đối với công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý được thực hiện ra sao, gồm những bước nào và cơ quan nào có thẩm quyền quyết định một cách rõ ràng, tránh chồng chéo, đúng quy định. Ngày 22/7/2026, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 874/QĐ-BNV về việc công bố thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước mới ban hành, được sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ lĩnh vực viên chức thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Nội vụ.

Trong đó có nội dung hướng dẫn thủ tục thôi việc đối với công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý. Đây là thủ tục hành chính mới được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 874/QĐ-BNV. Quyết định này có hiệu lực từ ngày ký ban hành, nhằm bãi bỏ những thủ tục hành chính đã được công bố tại Quyết định số 922/QĐ-BNV ngày 17/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc công bố thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước lĩnh vực viên chức thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Nội vụ và Quyết định số 727/QĐ-BNV ngày 09/7/2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc công bố thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước mới ban hành, được sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ lĩnh vực công chức, viên chức thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Nội vụ.

Đồng thời, để phù hợp, thống nhất với quy định tại Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức và Nghị định số 259/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức. Điều 41 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP quy định nguyên tắc cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm đối với viên chức quản lý như sau: 1) Kịp thời xem xét cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm đối với viên chức quản lý khi có đủ căn cứ theo quy định của Đảng và của pháp luật; 2) Khuyến khích việc tự nguyện xin thôi giữ chức vụ, từ chức khi không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, không còn đủ uy tín hoặc vi phạm chưa đến mức phải miễn nhiệm; 3) Viên chức sau khi cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm mà có nguyện vọng thôi việc, nghỉ hưu thì được giải quyết chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.

Nghị định số 259/2026/NĐ-CP cũng đã quy định không xem xét cho thôi giữ chức vụ, từ chức đối với viên chức quản lý nếu thuộc một trong các trường hợp sau: đang đảm nhận nhiệm vụ liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, nhiệm vụ trọng yếu, cơ mật, chưa hoàn thành nhiệm vụ mà cần tiếp tục đảm nhiệm nhiệm vụ do bản thân viên chức đã thực hiện, nếu viên chức từ chức sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiệm vụ mà đơn vị được giao; đang trong thời gian chịu sự thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra của các cơ quan chức năng có thẩm quyền; những trường hợp có đủ căn cứ miễn nhiệm quy định tại Điều 43 Nghị định này.

Để triển khai thực hiện hiệu lực, hiệu quả Nghị định số 259/2026/NĐ-CP và Nghị định số 170/2025/NĐ-CP, Quyết định số 874/QĐ-BNV đã quy định cụ thể về thủ tục hành chính miễn nhiệm đối với công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý được áp dụng với các đối tượng sau:

Thứ nhất, đối với công chức lãnh đạo, quản lý: khi có đủ căn cứ miễn nhiệm đối với công chức lãnh đạo, quản lý quy định tại khoản 1 Điều 53 Nghị định số 170/2025/NĐ-CP, trong thời hạn 10 ngày làm việc, cơ quan, bộ phận tham mưu về tổ chức, cán bộ có trách nhiệm trao đổi với công chức và đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc miễn nhiệm chậm nhất là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề xuất; trường hợp cần thiết vì lý do khách quan thì có thể kéo dài không quá 15 ngày làm việc. Tập thể lãnh đạo cơ quan, tổ chức, đơn vị và thường vụ cấp ủy cùng cấp phải thảo luận, xác định rõ căn cứ miễn nhiệm theo đề xuất của cơ quan, bộ phận tham mưu về tổ chức, cán bộ trước khi biểu quyết bằng phiếu kín. Việc quyết định miễn nhiệm đối với công chức phải đạt trên 50% tập thể lãnh đạo, thường vụ cấp ủy cùng cấp đồng ý; trường hợp đạt 50% trở xuống thì do người đứng đầu quyết định theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Thứ hai, đối với viên chức quản lý: khi có đủ căn cứ miễn nhiệm, trong thời gian 10 ngày làm việc, người đứng đầu cơ quan, đơn vị sử dụng viên chức hoặc cơ quan, bộ phận tham mưu về công tác cán bộ có trách nhiệm trao đổi với viên chức và đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Trong thời gian 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề xuất của người đứng đầu cơ quan, đơn vị sử dụng viên chức hoặc cơ quan, bộ phận tham mưu về công tác cán bộ, cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc miễn nhiệm; trường hợp cần thiết vì lý do khách quan thì kéo dài không quá 15 ngày làm việc. Tập thể lãnh đạo cơ quan, tổ chức, đơn vị và thường vụ cấp ủy cùng cấp phải thảo luận, xác định rõ căn cứ miễn nhiệm theo đề xuất của cơ quan, bộ phận tham mưu về tổ chức, cán bộ trước khi biểu quyết bằng phiếu kín. Việc quyết định miễn nhiệm đối với viên chức phải đạt trên 50% tập thể lãnh đạo, thường vụ cấp ủy cùng cấp đồng ý; trường hợp đạt 50% trở xuống thì do người đứng đầu quyết định theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Thời hạn giải quyết cho cả hai đối tượng nêu trên, tối đa là 25 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề xuất.

Bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung thủ tục hành chính miễn nhiệm đối với công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý, Quyết định số 874/QĐ-BNV đã cắt giảm hoàn toàn 03 thủ tục hành chính nội bộ từng áp dụng phổ biến đối với đội ngũ viên chức, gồm: 1) Bổ nhiệm và xếp lương sau tập sự: Theo Quyết định 874/QĐ-BNV bãi bỏ toàn bộ thủ tục bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp viên chức cùng quy trình xếp lương đối với người đã hoàn thành chế độ tập sự. Trước đây, thủ tục này được thực hiện sau khi viên chức hoàn thành thời gian tập sự để được bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp và thực hiện xếp lương theo quy định; 2) Xét chuyển chức danh nghề nghiệp: bãi bỏ thủ tục xét chuyển chức danh nghề nghiệp áp dụng khi viên chức thay đổi vị trí việc làm phù hợp với chuyên môn chuyên ngành. Thủ tục này từng được áp dụng khi viên chức có nhu cầu chuyển sang chức danh nghề nghiệp khác phù hợp với vị trí việc làm và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Theo danh mục được công bố, thủ tục này không còn thuộc hệ thống thủ tục hành chính nội bộ trong lĩnh vực viên chức kể từ ngày 22/7/2026; 3) Xét thăng hạng chức danh: chính thức bãi bỏ thủ tục xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức trong hệ thống quản lý hành chính nội bộ.

Việc ban hành Quyết định số 874/QĐ-BNV có ý nghĩa rất quan trọng trong việc cải cách thủ tục hành chính nội bộ, cắt giảm thủ tục và chuẩn hóa quy trình quản lý cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời, giúp làm rõ các quy định về công chức, viên chức trong hệ thống hành chính nhà nước; tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ để đánh giá, bố trí, sử dụng và miễn nhiệm đối với cán bộ, công chức, viên chức sát với thực tế./.