Từ đối thoại đến hành động: Hành trình mới khơi thông nguồn nội lực

Trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 (VPSF 2025), Phiên đối thoại Cấp cao có chủ đề “Khai phóng tiềm năng - kiến tạo tương lai” đã diễn ra chiều 16/9 với phương châm "đối thoại thực chất, giải pháp cụ thể và triển khai triệt để, hiệu quả".

Cùng nhau tìm lời giải cho những bài toán lớn

Với 4 báo cáo chính từ 4 phiên đối thoại cấp bộ và 12 phiên đối thoại ở địa phương, mục tiêu của diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc nhận diện khó khăn, mà còn tập trung vào việc “Khai phóng tiềm năng” - tìm kiếm lời giải cho những bài toán lớn, để cùng nhau “Kiến tạo tương lai Việt”, theo khẳng định của bà Phạm Thị Bích Huệ - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Western Pacific.

Trong phiên 1, chủ đề hội nhập quốc tế được thảo luận sôi nổi dưới sự điều hành của ông Mai Hữu Tín - nguyên Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam. Các doanh nghiệp hàng đầu như Đại Dũng, AA, Thiên Long và Nafood đã chia sẻ kinh nghiệm xuất khẩu thành công đến hàng chục quốc gia, khẳng định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, các đại biểu cũng chỉ ra nhiều rào cản, từ thủ tục hành chính phức tạp như cấp giấy chứng nhận xuất xứ, hoàn thuế, cho đến chi phí logistics cao và thiếu hạ tầng kết nối vùng nguyên liệu.

Các kiến nghị chính được đưa ra xoay quanh việc cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu. Đồng thời, cần đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng như kho lạnh và cảng chuyên dụng, nhằm giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh. Các doanh nghiệp cũng kiến nghị việc xây dựng thương hiệu quốc gia, thông qua phân bổ ngân sách xúc tiến thương mại hiệu quả hơn, hỗ trợ quảng bá nông sản chủ lực và các ngành mũi nhọn.

Ở phiên 2 về chủ đề thể chế kiến tạo, bà Lưu Thị Thanh Mẫu - CEO Phuc Khang Corporation cho biết, các phiên đối thoại địa phương trên toàn quốc đã liên tục chỉ ra thể chế và thủ tục hành chính còn rườm rà, thiếu nhất quán giữa các ngành, các cấp, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Niềm tin của doanh nghiệp bị xói mòn do môi trường chính sách thiếu ổn định, khó dự báo.

Để giải quyết những nút thắt này, diễn đàn đề xuất các giải pháp mang tính đột phá. Cụ thể, cần thiết lập cơ chế đồng kiến tạo thể chế với sự tham gia của khu vực tư nhân, triển khai mô hình sandbox đa ngành và xây dựng cổng pháp luật dễ hiểu, dễ tiếp cận. Mục tiêu cuối cùng là biến thể chế pháp lý thành một lợi thế cạnh tranh quốc gia và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong phiên 3, bà Trương Lý Hoàng Phi, CEO IBP/InnoEx, cho rằng đây không còn là lựa chọn mà là điều kiện sống còn với doanh nghiệp. Mặc dù Việt Nam đứng hạng 36 về đầu ra đổi mới, nhưng vẫn tụt hậu ở hạng 53 về đầu vào, cho thấy tiềm năng sáng tạo của người Việt đang bị kìm hãm bởi những điểm nghẽn hệ thống.

Các kiến nghị đưa ra trong phần thảo luận tập trung vào ba trụ cột: tài chính, lãnh đạo và hệ sinh thái. Để giải quyết vấn đề tài chính, các đại biểu đề xuất thúc đẩy quỹ đầu tư công - tư, tập trung vào các ngành mũi nhọn như nông nghiệp số, AI.

Các doanh nghiệp công nghệ cũng nêu về những khó khăn cụ thể. Ông Nguyễn Bá Diệp - đại diện MoMo, kiến nghị cần có khung pháp lý đồng bộ và mở rộng việc sử dụng dữ liệu phi tài chính để hỗ trợ người thu nhập thấp. Ông Hoàng Mai Trung - CEO Meey Group kiến nghị bảo vệ pháp lý cho doanh nghiệp khởi nghiệp và cho phép huy động vốn cộng đồng.

Tóm tắt phiên 4 với chủ đề bứt phá bằng nội lực, ông Trần Bằng Việt - Founder & CEO Dong A Solutions đã đúc kết thực trạng nội lực của doanh nghiệp thành bốn thách thức then chốt: tầm nhìn lãnh đạo ngắn hạn, nguồn nhân lực vừa thiếu vừa yếu, quản trị và văn hóa doanh nghiệp còn nhiều bất cập, và quy mô nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết.

Để nâng cao nội lực, các đề xuất tập trung vào việc đào tạo thế hệ lãnh đạo mới, xây dựng các chương trình đào tạo chuyên nghiệp cho đội ngũ quản lý. Đặc biệt, sáng kiến "Mỗi doanh nhân trẻ dìu dắt hai doanh nhân mới" được đề xuất nhằm chia sẻ kinh nghiệm thực chiến và giúp các doanh nghiệp non trẻ vượt qua những sai lầm ban đầu. Bên cạnh đó, cần nâng cấp quản trị bằng cách xây dựng bộ chỉ số đánh giá, áp dụng các chuẩn mực quốc tế và khuyến khích liên kết giữa các doanh nghiệp để tạo nên sức mạnh cộng hưởng.

Từ sức mạnh doanh nhân để thúc đẩy sức mạnh dân tộc

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao những nỗ lực được diễn đàn triển khai trong ba tháng qua với sự tham gia của hơn 5.000 doanh nghiệp và ghi nhận 3.000 kiến nghị, đề xuất.

Theo Thủ tướng, điều này thể hiện sự băn khoăn, trăn trở và tinh thần trách nhiệm rất cao đối với đất nước, với dân tộc. Đặc biệt, Thủ tướng ghi nhận sự hưởng ứng của các cơ quan báo chí với khoảng 300 bài viết liên quan đến diễn đàn.

Ghi nhận và chia sẻ những băn khoăn, trăn trở của cộng đồng doanh nghiệp về các vấn đề như thể chế, hạ tầng, nguồn vốn, nhân lực và thủ tục hành chính, Thủ tướng khẳng định Đảng, Nhà nước và Chính phủ luôn đồng hành, lắng nghe và đang tích cực giải quyết những vấn đề này.

Cụ thể, Thủ tướng nêu bật những hành động cụ thể của Chính phủ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và hỗ trợ doanh nghiệp. Đó là thể chế đang được xây dựng theo hướng thông thoáng, kiến tạo, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Cơ sở hạ tầng được tập trung đầu tư phát triển để tạo không gian phát triển mới và giảm chi phí đầu vào.

Cùng với đó, Chính phủ cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và số hóa quản lý để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt là sự chuyển đổi từ tư duy "không quản được thì cấm" sang "kiến tạo, phát triển và phục vụ nhân dân".

Bên cạnh những việc đã làm tốt, Thủ tướng cũng nêu rõ có những việc làm chưa tốt, hay chưa làm được. Nhưng quan trọng nhất, theo Thủ tướng, là chúng ta đã nhìn ra vấn đề, “bắt trúng bệnh”. Việc tiếp theo là làm sao “chữa bệnh” nhanh, ít tốn kém.

Tại diễn đàn, 6 mong muốn được Thủ tướng gửi tới cộng đồng doanh nhân Việt Nam đã được các doanh nghiệp nhiệt liệt đồng thuận. Đó là: nghiêm túc chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; Đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và nhân dân; Tạo động lực và truyền cảm hứng cho tinh thần đại đoàn kết dân tộc; Thể hiện sức mạnh doanh nhân để thúc đẩy sức mạnh dân tộc; Kết hợp hài hòa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; Đổi mới tư duy và hành động quyết liệt vì lợi ích quốc gia, dân tộc.