Thương mại điện tử xuyên biên giới đưa đặc sản quê nhà đến kiều bào

Trước đây, để mua được đặc sản Việt Nam, kiều bào thường phải nhờ người thân gửi hàng hoặc chờ những chuyến hàng xách tay không ổn định. Hiện nay, với sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới, việc tìm mua sản phẩm Việt trở nên dễ dàng hơn nhiều. Chỉ với vài thao tác đặt hàng trên các nền tảng như Amazon, Alibaba..., người Việt xa quê có thể mua được nhiều sản phẩm quen thuộc từ nước mắm, cà phê, chè, bánh kẹo truyền thống đến trái cây sấy và gia vị đặc sản vùng miền.

Tại Đức, bà Nguyễn Thị Thương (sinh sống tại Aachen) cho biết, các sàn thương mại điện tử quốc tế giúp chị dễ dàng đặt mua nhiều sản phẩm quen thuộc như chè Thái Nguyên, cà phê rang xay hay các loại gia vị truyền thống.

“Trước đây, muốn mua đồ Việt, phải chờ người quen mang sang hoặc đến cửa hàng châu Á cách nhà vài chục cây số. Bây giờ, tôi có thể đặt hàng trực tuyến, chỉ khoảng một đến hai tuần là nhận được. Những lúc nhớ hương vị quê nhà, chỉ cần vài gói chè hay chai nước mắm cũng đủ thấy gần gũi hơn”, bà Thương chia sẻ.

Tại Australia, anh Trần Minh Việt, kỹ sư công nghệ thông tin sinh sống ở Melbourne cho biết, anh thường đặt mua các loại nông sản chế biến như mít sấy, xoài sấy và cà phê Việt qua các gian hàng Việt Nam trên sàn quốc tế.

Theo anh Đức, các sản phẩm này không chỉ phục vụ nhu cầu cá nhân mà còn được anh giới thiệu cho bạn bè quốc tế. “Bạn bè tôi khá thích cà phê Việt Nam và các loại trái cây sấy. Khi đặt hàng trên sàn, họ có thể đọc thông tin sản phẩm bằng tiếng Anh nên rất thuận tiện. Điều này giúp họ hiểu hơn về văn hóa ẩm thực Việt Nam”, anh nói.

Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm đặc sản đã hiện diện khá ổn định trên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới. Các mặt hàng phổ biến gồm cà phê rang xay, chè đặc sản, nước mắm truyền thống, hạt điều, tiêu, gia vị khô và các sản phẩm nông sản chế biến. Một số doanh nghiệp và hợp tác xã đã tận dụng kênh này để bán hàng trực tiếp ra nước ngoài mà không cần thông qua các nhà nhập khẩu trung gian.

Việc đưa đặc sản lên sàn không chỉ phục vụ cộng đồng kiều bào mà còn giúp quảng bá sản phẩm Việt Nam tới người tiêu dùng quốc tế. Nhiều gian hàng Việt Nam được xây dựng theo hướng kể câu chuyện về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và bản sắc địa phương, tạo thêm giá trị cho sản phẩm.

Đối với các tiểu thương và cơ sở sản xuất nhỏ, thương mại điện tử xuyên biên giới mở ra cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu với chi phí thấp hơn so với xuất khẩu truyền thống. Chỉ cần xây dựng gian hàng trực tuyến, hoàn thiện khâu đóng gói và vận chuyển, các cơ sở nhỏ vẫn có thể tiếp cận khách hàng ở nhiều quốc gia.

Không ít hộ kinh doanh đặc sản địa phương đã bắt đầu thử nghiệm bán hàng qua sàn quốc tế, từ cà phê Tây Nguyên, chè miền núi phía Bắc đến các sản phẩm thủ công và thực phẩm chế biến. Với những đơn hàng nhỏ nhưng ổn định, nhiều cơ sở đã dần hình thành kênh xuất khẩu riêng thông qua nền tảng số.

Theo các chuyên gia, thương mại điện tử xuyên biên giới đang trở thành một hướng đi quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường. Xu hướng tiêu dùng trực tuyến toàn cầu tăng nhanh khiến các sàn thương mại điện tử trở thành kênh phân phối có sức ảnh hưởng ngày càng lớn.

Chia sẻ bên lề Diễn đàn Chuyển đổi số ngành Công Thương hồi tháng 12/2025, ông Đoàn Quốc Tâm, Trưởng ban Hợp tác, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho biết, xu hướng xuất khẩu qua nền tảng số đang mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là thiếu nhân lực chuyên môn về thương mại điện tử quốc tế cũng như hiểu biết hạn chế về các quy định nhập khẩu qua thương mại điện tử tại thị trường nước ngoài.

Bên cạnh đó, các loại phí sàn, chi phí marketing và logistics vẫn là gánh nặng đáng kể đối với doanh nghiệp nhỏ khi tham gia xuất khẩu trực tuyến. Theo ông Tâm, để tham gia hiệu quả vào thương mại điện tử xuyên biên giới, doanh nghiệp cần chủ động đầu tư nguồn nhân lực có chuyên môn về vận hành gian hàng quốc tế, quảng cáo trực tuyến và quản lý đơn hàng xuyên biên giới.

Theo nhiều chuyên gia, thương mại điện tử xuyên biên giới có thể trở thành phương thức xuất khẩu phù hợp với xu hướng kinh tế số. Đặc biệt, với những mặt hàng đặc sản có giá trị văn hóa và bản sắc vùng miền rõ rệt, kênh bán hàng này giúp rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất trong nước và người tiêu dùng ở nước ngoài.

Trong tương lai, khi hệ sinh thái logistics và thanh toán quốc tế tiếp tục phát triển, thương mại điện tử xuyên biên giới được kỳ vọng sẽ trở thành một trụ cột quan trọng trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Các nền tảng số được kỳ vọng sẽ góp phần kết nối cộng đồng kiều bào với quê hương thông qua những sản phẩm mang đậm hương vị Việt.