Thị trường nước ngoài tiếp sức tăng trưởng, đóng góp quan trọng vào GDP

Chiều 6/1/2026, tại trụ sở Bộ Công Thương, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng dự và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Cùng dự có lãnh đạo các Cục, Vụ, Viện, đơn vị liên quan.

Ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cho biết, năm 2025 khép lại với nhiều dấu mốc đặc biệt của nền kinh tế Việt Nam. Đây không chỉ là năm cuối của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2025 mà còn là năm tăng tốc, tạo đà cho giai đoạn phát triển mới 2026 - 2030, giai đoạn đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và tính bền vững.

Năm 2025, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ bức tranh kinh tế vĩ mô năm 2025 ghi nhận nhiều điểm sáng. GDP tăng trưởng 8,02%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm đạt 930 tỷ USD tăng 18,2% so với năm 2024, thặng dư thương mại đạt 20 tỷ USD. Việt Nam tiếp tục duy trì xuất siêu liên tục 10 năm, kể từ năm 2016, qua đó góp phần quan trọng tạo nguồn ngoại tệ ổn định, giảm áp lực lên tỷ giá và củng cố dự trữ ngoại hối quốc gia.

Cùng với đó, số lượng mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD cũng tăng nhanh chóng, từ 10 mặt hàng năm 2007 lên 30 mặt hàng vào năm 2019. Con số này tăng lên thành 33 mặt hàng năm 2023, 36 mặt hàng năm 2024. Việt Nam tiếp tục duy trì có 36 mặt hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD vào năm 2025 (có 8 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 70,2%).

Ngoài ra, thị trường xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, khi số thị trường xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD, tăng từ 27 thị trường vào năm 2013 lên 31 thị trường vào năm 2018, 34 thị trường vào năm 2022 và 35 thị trường vào năm 2024.

Trong kết quả chung ấy, vai trò của Bộ Công Thương, đặc biệt là Vụ Phát triển thị trường nước ngoài được thể hiện rõ nét qua việc chủ động tham mưu, đề xuất và triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển thị trường trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Năm 2025, Vụ đã phối hợp chặt chẽ với hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài theo dõi sát tình hình chính trị, kinh tế thương mại tại các thị trường trọng điểm, nhất là những điểm nóng xung đột, các thay đổi chính sách lớn và diễn biến áp thuế đối ứng của Hoa Kỳ.

Từ việc nắm bắt kịp thời thông tin, Vụ đã chủ động tham mưu cho Bộ các phương án ứng phó phù hợp, vừa bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro. Đáng chú ý, công tác vận động Hoa Kỳ hoãn áp thuế đối ứng và tiến tới đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng đã được triển khai bài bản, có chiều sâu. Đến nay, hai bên đã tiến hành 5 phiên đàm phán, với sự tham gia tích cực của Vụ trong việc xây dựng phương án, nội dung đàm phán, hướng tới mục tiêu xây dựng quan hệ thương mại cân bằng, công bằng và bền vững.

Song song với việc xử lý các vấn đề trước mắt, công tác mở rộng và đa dạng hóa thị trường tiếp tục được xác định là nhiệm vụ chiến lược lâu dài. Trong năm 2025, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đã tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan thúc đẩy đối tác khởi động đàm phán các hiệp định thương mại mới.

Kết quả nổi bật là việc Việt Nam và Pakistan ký Tuyên bố chung khởi động đàm phán Hiệp định thương mại ưu đãi vào tháng 10/2025 và việc MERCOSUR chính thức đồng ý khởi động đàm phán PTA với Việt Nam vào tháng 12/2025. Những bước đi này không chỉ mở ra dư địa thị trường mới mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

Cùng với mở cửa thị trường, công tác tháo gỡ rào cản thương mại được Vụ đặc biệt chú trọng. Trong năm 2025, Vụ đã phối hợp với các đơn vị chức năng và đối tác quốc tế, nhất là EU để vận động chính sách, yêu cầu áp dụng lộ trình phù hợp đối với các quy định mới liên quan đến phát triển bền vững, môi trường, chuyển đổi xanh. Đồng thời, Vụ tích cực thúc đẩy các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính nhằm giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong nước kịp thời thích ứng với các tiêu chuẩn mới.

Ở góc độ bảo vệ lợi ích doanh nghiệp, công tác phối hợp xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản kỹ thuật, cũng như nỗ lực tháo gỡ “thẻ vàng” IUU tiếp tục được triển khai quyết liệt, thể hiện vai trò đầu mối điều phối của Bộ Công Thương trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Một điểm nhấn khác trong hoạt động của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài trong năm 2025 là việc khai thác hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương và đa phương. Thông qua các Ủy ban Liên Chính phủ, Ủy ban hỗn hợp, Tiểu ban hỗn hợp và các cơ chế thực thi FTA, Vụ đã chủ động đưa ra các vấn đề vướng mắc trong quan hệ thương mại để trao đổi, đàm phán, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hai bên. Đây chính là cách tiếp cận thực chất, lấy lợi ích doanh nghiệp làm trung tâm trong triển khai hội nhập.

Công tác thực thi và tận dụng các hiệp định thương mại tự do cũng tiếp tục được đẩy mạnh. Vụ đã tập trung phổ biến thông tin, hướng dẫn doanh nghiệp khai thác ưu đãi FTA, phối hợp tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi. Qua đó, góp phần cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh và tăng sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế.

Bên cạnh đó, việc xây dựng các báo cáo chuyên đề, ấn phẩm thông tin thị trường và tổ chức các hội nghị, hội thảo, video giới thiệu thị trường tiếp tục là kênh hỗ trợ hiệu quả, giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin một cách trực quan, kịp thời, đặc biệt đối với các thị trường trong khuôn khổ CPTPP, UKFTA.

Quyền Vụ trưởng Đỗ Quốc Hưng cho rằng, bước sang năm 2026, năm đầu tiên của giai đoạn phát triển mới, những kết quả đạt được trong năm 2025 vừa là nền tảng kiến tạo cơ hội phát triển, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với ngành Công Thương nói chung và công tác phát triển thị trường nước ngoài nói riêng.