Thị trường hàng hóa quý III/2026: Thanh khoản bứt phá, dòng tiền trở lại

Theo Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), trong quý III, thị trường hàng hóa thế giới ghi nhận xu hướng tăng giá trên diện rộng nhưng có sự phân hóa đáng kể giữa các nhóm mặt hàng. Nhóm năng lượng dẫn đầu với mức tăng 30,94%, tiếp theo là nông sản với 14,19%. Trong khi đó, kim loại tăng 4,03%, còn nguyên liệu công nghiệp chỉ tăng nhẹ 1,20%. Diễn biến này cho thị trường được giao dịch sôi động, đồng thời dòng tiền có xu hướng tập trung ưu tiên vào các nhóm hàng hóa thiết yếu cùng những mặt hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động vĩ mô toàn cầu.

Sự khởi sắc không chỉ thể hiện trên biểu đồ giá mà còn được phản ánh rõ qua thanh khoản. Tổng khối lượng giao dịch quý III tăng 6,65% so với quý trước và tăng 69,63% so với cùng kỳ năm 2025. Giá trị giao dịch quý III cũng tăng tương ứng 13,76% và 24,35%. Tính chung 9 tháng đầu năm, khối lượng giao dịch tăng 80,3%, còn giá trị giao dịch tăng 43,1% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, giá trị giao dịch tăng nhanh hơn khối lượng so với quý II, phản ánh sự cải thiện về quy mô vốn luân chuyển bên cạnh mức tăng về số lượng hợp đồng.

Trong bức tranh đó, nông sản tiếp tục là nhóm hàng hóa giao dịch chủ đạo, đóng góp gần một nửa tổng khối lượng giao dịch (49,96%) và hơn một nửa tổng giá trị toàn thị trường (52,61%). Khối lượng giao dịch nhóm này tăng 45,73%, cho thấy nhu cầu giao dịch đầu tư và phòng vệ giá nông sản luôn ở mức rất cao do là mặt hàng cơ bản gắn liền với hoạt động sản xuất, tiêu dùng và thương mại toàn cầu.

Ở cấp độ sản phẩm, Bạc Nano ACM dẫn đầu về khối lượng giao dịch, chiếm khoảng 22% toàn thị trường dù có sự suy giảm so với mức 30% của quý trước, tiếp đó là Lúa mì (16,63%) và Ngô (10,9%).

Xét về giá trị giao dịch, lúa mì vươn lên đứng đầu với tỷ trọng 17,33%, theo sau là bạc Micro (13,45%) và dầu đậu tương (10,36%). Bạch kim cũng gây chú ý khi lọt vào Top 10 mặt hàng có giá trị giao dịch cao nhất trong quý III với 4,06%, thay thế cà phê Robusta. Một chuyển biến đáng chú ý khác là tỷ trọng giá trị giao dịch của kim loại giảm từ 79,2% trong tháng 1 xuống còn 41,2% trong tháng 9, phản ánh quá trình tái phân bổ dòng tiền giữa các nhóm hàng hóa.

Cùng với sự gia tăng thanh khoản, cơ cấu giao dịch trên thị trường cũng ghi nhận những chuyển biến đáng chú ý. Trong quý III, hoạt động giao dịch qua các sở quốc tế liên thông tăng hơn 20% so với quý II, trong khi khối lượng giao dịch tại Sở ACM giảm gần 20%. Tỷ trọng giao dịch qua ACM theo đó còn 25,55% tổng khối lượng toàn thị trường, giảm gần 10 điểm phần trăm so với quý trước. Sự dịch chuyển này cho thấy cơ cấu giao dịch đang có sự dịch chuyển đáng kể, các hợp đồng tiêu chuẩn quốc tế ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thanh khoản.

Xu hướng này thể hiện khá rõ trong tháng 9. Phần lớn mặt hàng thuộc nhóm hợp đồng Full Sized ghi nhận khối lượng giao dịch tăng so với tháng trước, tập trung ở nông sản và kim loại. Ngược lại, các hợp đồng Mini, Micro và Nano có phần giảm nhiệt sau giai đoạn giao dịch sôi động trong tháng 8.

Các sản phẩm có quy mô nhỏ hơn như Mini, Micro, Nano vẫn có những lợi thế riêng, giúp nhà đầu tư linh hoạt hơn trong phân bổ vốn. Vì vậy, sự thay đổi tỷ trọng giữa các dòng sản phẩm không đồng nghĩa với việc một nhóm hợp đồng mất đi vai trò trên thị trường.

Lượng nhà đầu tư mới tham gia thị trường tăng mạnh cũng có thể là một trong những lí do khiến cho dòng tiền phân bổ các nhóm hàng có sự dịch chuyển. Tháng 9 đã ghi nhận số tài khoản mở mới kỷ lục tăng 43% so với tháng trước và cao gấp 6,5 lần cùng kỳ năm 2025. Đây là mức cao nhất trong 9 tháng đầu năm, liên tiếp phá kỷ lục được thiết lập vào tháng 8 và tháng 1 đầu năm.

Tính chung toàn quý, số tài khoản mở mới tăng 98,70% so với quý II và tăng 476,22% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, số tài khoản mở mới tăng 305,6%, vượt tổng số của cả năm 2025.

Sự gia tăng mạnh mẽ này phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn đối với thị trường hàng hóa phái sinh. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng bền vững, việc thu hút nhà đầu tư cần đi đôi với nâng cao kiến thức, chất lượng tư vấn và ý thức quản trị rủi ro.

Trong bối cảnh đó, MXV tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động đào tạo và chuẩn hóa năng lực toàn thị trường. Trong quý III, MXV tổ chức tập huấn cho hơn 1.700 lượt nhân sự và cấp hơn 1.000 giấy chứng nhận. Bên cạnh đó, MXV còn phối hợp với Học viên Ngân hàng, tổ chức cuộc thi về giao dịch hàng hóa, hỗ trợ và đồng hành về chuyên môn cùng các sinh viên khám phá thị trường hàng hóa và tiếp cận những kiến thức thực tế về hoạt động giao dịch hàng hóa.

Sự mở rộng của thị trường kéo theo cuộc cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa các thành viên kinh doanh (TVKD). Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Gia Cát Lợi (TVKD 003), Công ty Cổ phần Công nghệ Tài chính APEX (TVKD 080) và Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa TP.HCM (HCT - TVKD 012) tiếp tục dẫn đầu trong cuộc đua thị phần quý III cũng như tính chung 9 tháng đầu năm.

Xét về khả năng thu hút khách hàng mới, Gia Cát Lợi và HCT là hai thành viên dẫn đầu về số tài khoản mở mới toàn thị trường. Riêng Gia Cát Lợi giữ vị trí top đầu, chiếm tỷ trọng 28,28% toàn thị trường trong quý III và 22,5% toàn thị trường trong 9 tháng đầu năm. HCT tiếp tục theo sát.

Thứ hạng của một số thành viên cũng có sự thay đổi đáng chú ý. Công ty TNHH Giao dịch Hàng hóa Phú Quý (TVKD 085) lần đầu lọt vào nhóm 10 thành viên dẫn đầu về số tài khoản mở mới trong quý III, xếp vị trí thứ sáu. Công ty cổ phần Hitech Finance (TVKD 036) tăng bốn bậc, từ vị trí thứ chín lên thứ năm. Những chuyển biến này cho thấy cơ hội mở rộng thị phần đang rộng mở với các thành viên, đồng thời phản ánh mức độ cạnh tranh ngày càng rõ nét trong hoạt động phát triển khách hàng.

Trước tốc độ mở rộng của thị trường, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực vận hành trở thành yêu cầu cấp thiết. Sau ba quý, tổng số nhân sự trong hệ thống TVKD tăng gần gấp đôi; riêng trong quý III, số nhân sự có chứng nhận tăng gần 65%. Đội ngũ được trang bị kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ bài bản sẽ góp phần nâng cao chất lượng hỗ trợ khách hàng, tăng tính chuyên nghiệp trong hoạt động tư vấn và củng cố niềm tin đối với thị trường.

Song song với đào tạo, chuyển đổi số tiếp tục là một trọng tâm trong kế hoạch phát triển thị trường. Tính đến cuối quý III, hầu hết các TVKD tự chủ về công nghệ, tiến gần mục tiêu hoàn thành tiến trình chuyển đổi số toàn thị trường vào cuối tháng 11/2026. Điều này sẽ giúp các thành viên cải thiện hiệu quả vận hành, đáp ứng nhu cầu giao dịch ngày càng lớn và tăng tính linh hoạt trong phát triển dịch vụ.

Ở cấp độ rộng hơn, triển vọng phát triển của thị trường còn gắn với quá trình hoàn thiện khung pháp lý. Ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Tổng giám đốc MXV, nhận định: “Thị trường hàng hóa đang nhận được rất nhiều sự quan tâm. Giờ đây, nghị định số 302 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa đã có hiệu lực, đồng thời, Chính phủ cũng đang trình Quốc hội dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý sẽ tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho thị trường cũng như nâng cao niềm tin của nhà đầu tư”.

Quý III/2026 ghi nhận thêm nhiều thành viên kinh doanh, môi giới mới gia nhập; đồng thời, các thành viên hiện hữu vẫn tích cực cạnh tranh để nâng cao chất lượng dịch vụ và hệ thống giao dịch điện tử. Các số liệu thống kê cho thấy thị trường hàng hóa tại Việt Nam đang ngày càng thu hút sự quan tâm và tham gia của cộng đồng giao dịch. Trong giai đoạn tiếp theo, thành viên kinh doanh cần cam kết đồng hành cùng khách hàng phục vụ nhu cầu đầu tư và phòng vệ biến động giá hàng hóa cho các cá nhân, tổ chức quan tâm. Thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam tiếp tục còn nhiều dư địa phát triển, khi các thành viên hiện đại hóa hệ thống công nghê, nâng cao năng lực và hiệu quả vận hành để đáp ứng nhu cầu giao dịch các sản phẩm hàng hóa niêm yết trong nước và liên thông quốc tế.