Tăng dự trữ, linh hoạt giá xăng dầu trước biến động Trung Đông

Giá xăng dầu thế giới biến động dữ dội sau căng thẳng quân sự leo thang tại Trung Đông do lo ngại gián đoạn nguồn cung. Các dự báo cho thấy, giá xăng dầu trong nước có thể ảnh hưởng tăng nhưng chỉ trong ngắn hạn.

Trên thế giới, giá xăng dầu thế giới đang trên đà tăng mạnh. Theo đó, kết thúc phiên giao dịch ngày 2/3, giá dầu WTI và dầu Brent lần lượt tăng 6,3% và 6,7%. Trong phiên ngày 2/3, cả hai mặt hàng dầu đều biến động rất mạnh, giá dầu WTI có thời điểm tăng hơn 12% lên mức 75,33 USD, mức cao nhất kể từ tháng 6/2025.

Đến phiên sáng 3/3, giá dầu thế giới tiếp tục tăng, vào 12h39 (giờ Việt Nam), giá dầu WTI ở mức 73,121 USD/thùng, tăng 1,98 USD/thùng, tương ứng tăng 2,78%. Dầu WTI đóng cửa phiên giao dịch trước đó với mức giá 71,23 USD/thùng; mở cửa phiên cuối tuần với giá 71,27 USD/thùng.

Dầu Brent ở mức 80,38 USD/thùng, tăng 2,64 USD/thùng, tương ứng tăng 3,40%. Dầu Brent đóng cửa phiên giao dịch trước đó với mức giá 77,74 USD/thùng; và mở cửa phiên ngày 03/3 với giá 77,78 USD/thùng.

Sáng 4/3, theo bảng giá dầu thô giao dịch trên trang Trading Economics, giá dầu WTI giao ngay bán ra tăng vọt lên mức 75,1 USD/thùng, tăng 3,9 USD/thùng, tương đương mức tăng 5,51% theo ngày. Giá dầu thô Brent ngọt nhẹ giao dịch gần 82,2 USD/thùng, tăng 4,45 USD/thùng, tương đương mức tăng 5,73% so với phiên liền trước.

Trước tình hình trên, giá xăng trong nước kỳ điều hành ngày 5/3 được dự báo sẽ tăng mạnh do giá dầu thế giới leo thang và nguồn cung bị tác động bởi xung đột ở Trung Đông.

Theo các nhà phân tích, căng thẳng địa chính trị đang tác động mạnh đến triển vọng thị trường năng lượng. Biến động giá được dự báo sẽ gia tăng trong ngắn hạn, đi kèm rủi ro gián đoạn hoặc thay đổi các tuyến vận chuyển dầu thô và sản phẩm năng lượng toàn cầu nếu xung đột tiếp tục leo thang. Trong bối cảnh đó, mặt bằng giá dầu nhiều khả năng còn chịu áp lực tăng trong những ngày tới.

Trước lo ngại nếu diễn biến tại Trung Đông kéo dài và giá leo thang, đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, do hạn chế nguồn cung dầu thô, một số nước và nhà máy sản xuất dừng xuất khẩu để đảm bảo nguồn cung trong nước sẽ dẫn đến khó khăn trong việc tạo nguồn, đẩy giá dầu và phụ phí thị trường lên cao.

Phí bảo hiểm, cước vận chuyển tăng tương ứng khiến cho giá vốn, chi phí kinh doanh tăng theo. Không loại trừ khả năng bất khả kháng, các hợp đồng term không giao được hàng.

Petrolimex đã báo cáo Bộ Công Thương về tình hình đảm bảo nguồn cung, đồng thời đã có kiến nghị, đề xuất một số giải pháp nhằm đảm bảo nguồn cung trong tình hình hiện nay. Trong đó, tồn kho toàn bộ hệ thống của Petrolimex đầu tháng 3/2026 theo đúng Nghị định kinh doanh xăng dầu, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu cho hệ thống phân phối.

“Petrolimex chủ động trong công tác tạo nguồn hàng tháng 3/2026 với 2 nhà máy lọc dầu trong nước và nhập khẩu đủ đáp ứng theo kế hoạch, đồng thời tăng cường đưa xăng dầu về trong 10 ngày đầu tháng 3 gần 50% lượng hàng nhập tạo nguồn của tháng”- đại diện Petrolimex thông tin.

Hiện Petrolimex cũng đã chỉ đạo các Công ty TNHH MTV Petrolimex trên toàn quốc phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương, lên phương án điều độ và triển khai các giải pháp đảm bảo nguồn hàng, đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng và sản xuất kinh doanh trong hệ thống phân phối của Petrolimex.

Đối với Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), ông Cao Hoài Dương - Chủ tịch HĐQT PVOIL cho biết, trong điều kiện bình thường, việc tạo nguồn của PVOIL chủ yếu đến từ hai nhà máy lọc dầu tại Việt Nam là Dung Quất và Nghi Sơn (chiếm 80%), còn lại 20% sản lượng được nhập khẩu chủ yếu từ Singapore và Hàn Quốc.

Hiện PVOIL cũng đã ký hợp đồng dài hạn nhập xăng dầu với hai nhà máy trong nước và các nhà cung ứng xăng dầu nước ngoài để đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước. Đại diện hai nhà máy lọc dầu đều khẳng định, đảm bảo cung ứng đủ sản lượng hợp đồng đã cam kết trong tháng 3/2026 này do hai nhà máy đã chuẩn bị sẵn lượng dầu thô tồn kho dự phòng.

Ông Cao Hoài Dương cho rằng, việc cung ứng xăng dầu của hai nhà máy lọc dầu này trong tháng 4 và tháng 5 tới đây có đáp ứng được đủ như hợp đồng cam kết hay không còn phụ thuộc nhiều vào tình hình chiến sự. Vì vậy chính sách điều hành giá xăng dầu trong nước trong thời điểm chiến sự cũng cần linh hoạt, tính đúng, tính đủ chi phí, phụ phí nhập khẩu để các thương nhân đầu mối nhập khẩu xăng dầu đảm bảo đủ nguồn tài chính trong cung ứng xăng dầu cho thị trường trong nước, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Nguyễn Việt Thắng - Tổng giám đốc Lọc Hóa Dầu Bình Sơn (BSR) - đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu Dung Quất cho biết, nhà máy đang sử dụng 30 - 35% dầu thô nhập khẩu, chủ yếu từ Tây Phi, Địa Trung Hải, Mỹ và một phần Trung Đông. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có thể làm tăng mạnh chi phí vận tải, bảo hiểm và rủi ro tài chính.

Thực tế, khi xảy ra bất ổn địa chính trị và xung đột tại Trung Đông, nhu cầu với nguồn dầu thô nội địa để sản xuất gia tăng, dẫn đến cạnh tranh gay gắt trong các đợt đấu thầu quốc tế mua dầu thô Việt Nam. Để giảm nguy cơ thiếu nguyên liệu, BSR kiến nghị ưu tiên sử dụng dầu thô nội địa, hạn chế xuất khẩu mặt hàng này trong giai đoạn rủi ro cao nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.

Đối với Bộ Công Thương, ngay khi chiến sự bùng phát, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã chủ động họp với hai nhà máy lọc dầu trong nước là Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn và Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn, cùng các thương nhân đầu mối lớn để đánh giá tình hình. Đồng thời, báo cáo Bộ Công Thương và xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động giá tăng nhanh và nguy cơ thiếu hụt nguồn cung. Giải pháp trọng tâm hiện nay tập trung vào 3 nhóm chính:

Thứ nhất, theo dõi sát và điều hành linh hoạt nguồn cung. Bộ Công Thương sẽ liên tục cập nhật diễn biến thị trường thế giới để kịp thời có giải pháp điều hành phù hợp. Đồng thời, tăng cường kiểm tra tình hình nhập khẩu, xuất khẩu, dự trữ và lưu thông xăng dầu của các thương nhân đầu mối, bảo đảm thực hiện nghiêm mức dự trữ tối thiểu năm 2026 theo phân giao. Đây là yếu tố then chốt để duy trì nguồn cung ổn định cho toàn hệ thống.

Thứ hai, bảo đảm vận hành thông suốt hệ thống phân phối. Tăng cường kiểm tra nhằm xử lý nghiêm hành vi găm hàng, nâng giá bất hợp lý. Đồng thời có văn bản yêu cầu Sở Công Thương các tỉnh, thành phố kiểm tra chặt chẽ hoạt động kinh doanh tại các cửa hàng bán lẻ, bảo đảm cung ứng liên tục. Các thương nhân đầu mối và phân phối phải tuyệt đối không để gián đoạn nguồn cung trong toàn chuỗi, từ đầu mối đến bán lẻ; đồng thời cần chia sẻ hợp lý nguồn hàng và lợi nhuận trong hệ thống để duy trì ổn định thị trường.

Thứ ba, chủ động kịch bản dài hạn và phối hợp liên ngành. Đã báo cáo Bộ Công Thương trình Chính phủ nhiều phương án điều hành theo các kịch bản: từ trường hợp xung đột sớm hạ nhiệt đến kịch bản xấu là kéo dài, gây đứt gãy nguồn cung. Cục đã trao đổi với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) để chỉ đạo các nhà máy lọc dầu vận hành an toàn, ổn định, cung ứng đủ sản lượng theo hợp đồng đã ký; chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất khi cần thiết và đa dạng hóa nguồn dầu thô, tăng nhập khẩu từ các thị trường thay thế ngoài Trung Đông.