Tài sản công: Chấm dứt BT đổi đất, siết kỷ luật

Ngày 25/6/2025, việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến Luật Quản lý, sử dụng Tài sản công trong khuôn khổ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Hải quan, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế xuất khẩu, Thuế nhập khẩu, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công vừa được Quốc hội khóa XV thông qua có ý nghĩa quan trọng trong việc siết chặt quản lý, tăng cường minh bạch và giải quyết các tồn đọng kéo dài liên quan đến tài sản nhà nước. Các quy định sửa đổi này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.

Chấm dứt cơ chế BT đổi đất và Minh bạch hóa tài chính

Cải cách đáng chú ý nhất là việc chấm dứt cơ chế thanh toán dự án BT (Xây dựng - Chuyển giao) bằng tài sản công hoặc giá trị quyền sử dụng đất theo quy định cũ.

• Chuyển sang Luật PPP: Các quy định về sử dụng tài sản công và giá trị quyền sử dụng đất để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án BT được chuyển hoàn toàn sang áp dụng theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), được quy định tại Điều 44 và Điều 117. Điều này nhằm thúc đẩy tính minh bạch, định giá thị trường và quản lý chặt chẽ nguồn lực đất đai.

• Tiền về Ngân sách Nhà nước: Luật mới siết chặt kỷ luật tài chính bằng cách quy định rõ ràng: toàn bộ số tiền thu được từ việc xử lý, khai thác tài sản công, sau khi trừ đi các chi phí có liên quan hợp lý, phải được nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước.

Tách bạch quản lý và Phân cấp khai thác

Luật cũng tiến hành tách bạch phạm vi quản lý đối với một số loại tài sản đặc thù và tăng cường phân cấp cho các đơn vị:

• Tách bạch Tài sản KH&CN: Việc quản lý, sử dụng tài sản hình thành từ nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng vốn nhà nước sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và pháp luật về sở hữu trí tuệ, thay vì Luật Tài sản công.

• Phân cấp Khai thác Hạ tầng: Đối tượng được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng được trao quyền trực tiếp tổ chức khai thác tài sản theo quy định của Chính phủ, giúp tăng tính chủ động và hiệu quả sử dụng tài sản.

• Phân cấp cho Địa phương: Luật làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã, giao cho cơ quan tài chính và các cơ quan chuyên môn cùng cấp giúp UBND thực hiện nhiệm vụ quản lý, xử lý tài sản công.

Những sửa đổi này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, giảm thiểu thất thoát và tăng cường tính trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị được giao quản lý tài sản nhà nước./.