Quy định Kiểm soát Tàu bay không người lái

Luật Phòng không nhân dân (số 49/2024/QH15) có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, thiết lập khung pháp lý mới nhằm siết chặt quản lý hoạt động của các loại tàu bay không người lái và phương tiện bay khác. Luật xác định cơ chế kiểm soát tập trung, đa ngành nhằm bảo vệ vùng trời quốc gia ở độ cao thấp.

1. Kiểm soát Chặt chẽ Hoạt động Tàu bay không người lái

Chương IV của Luật quy định chi tiết về việc quản lý toàn diện đối với tàu bay không người lái, từ khâu sản xuất, nhập khẩu đến khai thác và xử lý vi phạm.

1.1. Nhập khẩu, Sản xuất và Kinh doanh (Điều 27, Điều 28)

• Kiểm soát đầu vào: Việc nhập khẩu, tạm nhập tái xuất đối với phương tiện không phục vụ quốc phòng, an ninh phải do Bộ Công Thương cấp phép sau khi có sự thống nhất bằng văn bản từ Bộ Quốc phòng và Bộ Công an (Khoản 3 Điều 27).

• Điều kiện Sản xuất: Cơ sở nghiên cứu, chế tạo, sản xuất phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện do Bộ Quốc phòng cấp (trừ cơ sở do Bộ Công an quản lý), và tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật do Bộ Quốc phòng ban hành (Khoản 2 Điều 28).

1.2. Đăng ký và Cấp phép Bay (Điều 29, Điều 30)

• Đăng ký bắt buộc: Tàu bay không người lái và phương tiện bay khác phải được đăng ký trước khi khai thác. Cơ quan Công an chịu trách nhiệm đăng ký cho các tổ chức, cá nhân (trừ trường hợp thuộc Bộ Quốc phòng quản lý).

• Thẩm quyền Cấp phép Bay: Thẩm quyền cấp phép chủ yếu thuộc về Bộ Quốc phòng và Bộ Công an. Mọi chuyến bay có ảnh hưởng đến tàu bay dân dụng (cảng hàng không, sân bay) phải được sự đồng ý của Bộ Xây dựng (thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hàng không dân dụng) (Điểm c Khoản 2 Điều 30).

• Miễn Cấp phép (Ngoại lệ): Chỉ áp dụng cho mục đích vui chơi giải trí ngoài khu vực cấm/hạn chế bay, trong tầm nhìn trực quan, với trọng lượng cất cánh tối đa nhỏ hơn 0,25 kilôgam (Điểm a Khoản 3 Điều 30).

1.3. Điều khiển và Chế tài (Điều 31, Điều 33, Điều 34)

• Giấy phép và Điều kiện: Người trực tiếp điều khiển phải đủ 18 tuổi trở lên và sở hữu Giấy phép điều khiển bay phù hợp (Điểm c Khoản 2 Điều 31).

• Đình chỉ và Chế áp: Mọi hành vi bay không phép, bay vào khu vực cấm/hạn chế, không tuân thủ lệnh đình chỉ bay, hoặc sử dụng để tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước, mang vũ khí, chất cấm sẽ bị đình chỉ và tiến hành chế áp, tạm giữ (Điều 34). Thẩm quyền chế áp được phân cấp rộng đến các đơn vị Quân đội và Công an tại địa bàn quản lý.

2. Nhiệm vụ Chính của Phòng không nhân dân

Phòng không nhân dân là hoạt động toàn dân, do bộ đội địa phương, Dân quân tự vệ và quân nhân dự bị làm nòng cốt, nhằm quản lý và bảo vệ vùng trời ở độ cao dưới 5.000 mét (Điều 5).

• Lực lượng: Bao gồm Lực lượng nòng cốt và Lực lượng rộng rãi được huy động. Trong thời bình, thời hạn huy động không vượt quá 07 ngày trong 01 năm (Khoản 1 Điều 14).

• Nguồn lực và Chính sách: Chi phí hoạt động được đảm bảo từ Ngân sách Nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Chi phí của doanh nghiệp cho hoạt động phòng không nhân dân được tính là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (Khoản 3 Điều 43). Người được huy động được hưởng chế độ lương/tiền công và được xem xét giải quyết chính sách thương binh hoặc liệt sĩ nếu bị thương vong khi làm nhiệm vụ (Điều 44)./.