Phân cấp quản lý kinh doanh đa cấp cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã ký ban hành Thông tư số 27/2026/TT-BCT ngày 21/5/2026, đánh dấu bước chuyển dịch lớn trong công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực bán hàng đa cấp.

Thay vì tập trung đầu mối thủ tục tại Bộ như trước đây, văn bản mới đã chính thức phân cấp toàn bộ việc thực hiện một số nhiệm vụ và giải quyết thủ tục hành chính về Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia. Sự thay đổi này được thực hiện trên cơ sở các quy định tại Nghị định số 137/2026/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.

Việc ban hành Thông tư mang tính cấp thiết trong bối cảnh thị trường vận động không ngừng, đòi hỏi một cơ quan đầu mối vừa có thẩm quyền hành chính vừa có năng lực kỹ thuật chuyên sâu để xử lý trực tiếp các vấn đề phát sinh.

Chuyển giao trọn gói thủ tục hành chính cho doanh nghiệp

Điểm nhấn quan trọng nhất của Thông tư 27/2026/TT-BCT nằm ở việc chuyển giao “quyền lực” trọn gói trong quy trình xử lý thủ tục hành chính. Kể từ thời điểm văn bản có hiệu lực, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ là cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm toàn diện từ khâu tiếp nhận, thẩm định cho đến cấp, sửa đổi, bổ sung, gia hạn, cấp lại hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp của doanh nghiệp.

Đi kèm với đó, các nghiệp vụ tài chính phức tạp liên quan đến vận hành như giải quyết thủ tục rút tiền ký quỹ hay xử lý các khoản tiền ký quỹ của doanh nghiệp cũng được bàn giao cho đơn vị này quản lý. Điều này giúp doanh nghiệp có một đầu mối làm việc duy nhất, rõ ràng và nhất quán. Ngoài ra, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia còn chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát hoạt động bán hàng đa cấp và xử lý theo thẩm quyền các vi phạm trong lĩnh vực này.

Thiết lập cơ chế điều phối đa chiều và bảo vệ người dân

Sự thay đổi này không làm giảm đi tính liên kết hệ thống, trái lại còn thiết lập một cơ chế điều phối thông tin đa chiều và chặt chẽ hơn. Sau khi thực hiện các nghiệp vụ cấp phép hoặc thu hồi, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia có trách nhiệm thông báo trực tiếp tới Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp tổ chức hoạt động.

Cơ quan này cũng giữ vai trò chủ trì, hướng dẫn và phối hợp với chính quyền các địa phương triển khai công tác thanh tra, kiểm tra thực địa và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đối với các vụ việc có dấu hiệu vượt thẩm quyền hành chính hoặc vi phạm nghiêm trọng, hồ sơ sẽ lập tức được thông báo và chuyển giao sang các cơ quan chức năng để xử lý theo quy định pháp luật, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân.

Chủ động phòng ngừa bằng công cụ truyền thông

Bên cạnh giải pháp siết chặt bằng chế tài, Thông tư mới cũng luật hóa vai trò phòng ngừa xã hội thông qua các công cụ truyền thông và đào tạo chuyên sâu. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia được giao trọng trách tổ chức các khóa tập huấn chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp làm công tác quản lý nhà nước về bán hàng đa cấp tại các địa phương.

Đồng thời, cơ quan này sẽ chủ trì xây dựng, triển khai các chương trình tuyên truyền diện rộng trên phương tiện thông tin đại chúng để phổ biến pháp luật cho cả doanh nghiệp lẫn người tham gia, giúp cộng đồng tự hình thành “bộ lọc” nhận diện các mô hình bất chính.

Lộ trình thực hiện và điều khoản chuyển giao

Thông tư số 27/2026/TT-BCT sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Lãnh đạo Bộ Công Thương yêu cầu Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố cùng các tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết, đảm bảo quá trình chuyển giao thẩm quyền diễn ra thông suốt, không gây gián đoạn cho hoạt động của doanh nghiệp.

Mọi vướng mắc, khó khăn phát sinh trong thực tế cần được kịp thời tổng hợp và gửi về Bộ Công Thương (thông qua Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia) để được hướng dẫn và giải quyết./.