Đồng Nai: Nông nghiệp đô thị vươn mình, tiềm năng du lịch sinh thái

Theo Báo cáo sơ kết giai đoạn 2020-2025 về Đề án “Phát triển nông nghiệp đô thị vùng Tây Nam tỉnh Đồng Nai” cho thấy những bước tiến vượt bậc, biến tiềm năng thành những mô hình kinh tế hiệu quả, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn. Bên cạnh những thành tựu, báo cáo cũng chỉ ra các nút thắt cần tháo gỡ để hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.

Du lịch nông nghiệp: Điểm sáng từ những vườn cây

Du lịch sinh thái nông nghiệp nổi lên như một điểm sáng đầy tiềm năng, thu hút du khách bằng những trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên. Các địa phương đã gặt hái nhiều thành công với những mô hình đặc trưng.

Tại huyện Trảng Bom (cũ), Thác Đá Hàn không chỉ là điểm du lịch nổi tiếng mà còn là hình mẫu của du lịch sinh thái kết hợp nông nghiệp, thu hút du khách đến trải nghiệm các mô hình trồng cây ăn quả hiệu quả của hợp tác xã. Trong khi đó, huyện Long Thành (cũ) đã phát triển mạnh mẽ các mô hình du lịch vườn trái cây như chôm chôm, dâu da, cùng với du lịch rừng ngập mặn. Đặc biệt, kế hoạch đầu tư Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch tại xã Long Phước (quy mô 11 ha) hứa hẹn sẽ mở ra hướng đi mới.

Điểm nhấn phải kể đến là Làng Bưởi Tân Triều tại Vĩnh Cửu, một thương hiệu du lịch nông nghiệp có sức hút mạnh mẽ gắn liền với các sản phẩm OCOP. Huyện Vĩnh Cửu cũng đang hình thành điểm du lịch sinh thái trại ngựa tại xã Trị An và tích cực tổ chức các chuyến học tập kinh nghiệm tại Củ Chi, TP.HCM và Đồng Tháp, nâng cao năng lực cho 65 lượt người tham gia.

Các sự kiện quảng bá cũng ghi nhận hiệu quả đáng kể. "Tuần lễ tôn vinh trái cây và Chợ phiên nông nghiệp đô thị" được tổ chức hai lần vào năm 2022 và 2023 đã thu hút hơn 90.000 lượt khách tham quan và tiêu thụ hàng chục tấn nông sản. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã tổ chức 8 lớp bồi dưỡng với gần 400 học viên về marketing số và kỹ năng đón tiếp, cùng các chuyến khảo sát tài nguyên nông nghiệp kết nối doanh nghiệp lữ hành từ TP.HCM và Bà Rịa - Vũng Tàu, giúp hình thành các tuyến du lịch mới.

Phát triển cây xanh và rừng gỗ lớn: Vượt xa mục tiêu đề ra

Sự phát triển bền vững của Đồng Nai không chỉ dừng lại ở nông nghiệp mà còn lan tỏa sang lĩnh vực môi trường. Giai đoạn 2021-2024, tỉnh đã trồng được 20,564 triệu cây xanh, vượt 31% so với kế hoạch ban đầu (15,6 triệu cây), là một nỗ lực đáng ghi nhận. Công tác trồng cây được triển khai rộng khắp tại các tuyến đường, công viên, quảng trường, góp phần cải thiện cảnh quan và môi trường đô thị.

Trong lâm nghiệp, tỉnh đã thành công trong việc chuyển đổi gần 3.500 ha rừng trồng keo lai sang mô hình kinh doanh gỗ lớn, chiếm trên 20% diện tích rừng trồng, đạt 100% mục tiêu Đề án. Thành công này đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành và doanh nghiệp, nổi bật là chuỗi liên kết gỗ lớn đạt chứng chỉ FSC giữa Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp La Ngà và Công ty TAVICO.

Những thách thức và giải pháp cho tương lai

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế. Sự bùng phát của dịch Covid-19 đã gây đứt gãy chuỗi cung ứng, trong khi công tác chỉ đạo tại một số địa phương còn lồng ghép, thiếu kế hoạch cụ thể. Sản xuất nông nghiệp vẫn còn manh mún, thiếu liên kết, và các mô hình du lịch phần lớn phát triển tự phát, thiếu đồng bộ về hạ tầng.

Đáng chú ý, quá trình đô thị hóa và các dự án trọng điểm như Sân bay Long Thành đã làm tăng giá đất, thu hẹp diện tích nông nghiệp, gây khó khăn trong việc quy hoạch các vùng sản xuất tập trung. Một vấn đề khác là việc phát triển sinh vật cảnh, đặc biệt là cá cảnh, vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán và thiếu liên kết.

Các mô hình mới như nhà máy trồng trọt cũng gặp phải rào cản lớn do chi phí đầu tư và vận hành cao, thiếu chuyên môn kỹ thuật và thị trường tiêu thụ còn hạn chế. Tương tự, việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản gặp vướng mắc do chồng chéo về quy định, dẫn đến việc dừng thực hiện một số đề án.

Để giải quyết các thách thức này, báo cáo đã đề xuất các giải pháp then chốt. Cụ thể, tỉnh sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách, đặc biệt là về đất đai và vốn vay ưu đãi. Việc quy hoạch tổng thể và chuyên sâu từng vùng sản xuất cũng được ưu tiên, nhằm đảm bảo phát triển bền vững và có định hướng. Đồng thời, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ, tập huấn nâng cao năng lực, và xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và người dân.

Hướng đến giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở Nghị quyết của Quốc hội về việc sáp nhập hành chính, tỉnh Đồng Nai sẽ tổng kết, tham mưu xây dựng Đề án “Phát triển nông nghiệp đô thị giai đoạn 2026-2035” để phù hợp với tình hình mới, tiếp tục đưa nông nghiệp đô thị trở thành động lực phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.(Nguồn: 582/BC-SoNNMT ngày 27/8/2025)./.