Nghị quyết 16-NQ/TW 'mở lối' cho Đồng Nai thành trung tâm hàng không của khu vực

Ngày 21/7/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TW về xây dựng và phát triển TP. Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Đây là văn kiện định hướng chiến lược dài hạn, xác lập mục tiêu đưa Đồng Nai trở thành đô thị theo mô hình đô thị sân bay, đô thị ven sông, đa trung tâm, đa mục tiêu, tiến tới trở thành trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2045 và thành phố kết nối toàn cầu vào năm 2065.

Nghị quyết xác định việc xây dựng và phát triển TP. Đồng Nai là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, được thực hiện trên cơ sở phân cấp, phân quyền triệt để, trừ các nội dung về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo, đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực phù hợp.

Song song đó, TP. Đồng Nai sẽ được đổi mới tư duy phát triển và quy hoạch theo không gian mở, hạ tầng giao thông đa chiều, cấu trúc đô thị đa tầng, đa trung tâm hiện đại, lấy hệ thống sông và hệ sinh thái tự nhiên làm trục cảnh quan chủ đạo, hướng tới trở thành đô thị đặc biệt, cửa ngõ chiến lược của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Về mô hình tăng trưởng, thành phố sẽ lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu, phát triển thành cực tăng trưởng đa chức năng với vai trò dẫn dắt về công nghiệp hàng không, vũ trụ, công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại biên giới và nông nghiệp công nghệ cao, gắn với vị trí trung tâm chiến lược của “đô thị sân bay”. Mục tiêu tổng quát mà Nghị quyết đặt ra là xây dựng Đồng Nai theo phương châm “Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, nguồn lực và đối tượng thụ hưởng của sự phát triển, đồng thời xác định việc bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, an ninh biên giới là điều kiện tiên quyết cho phát triển nhanh, bền vững. Mục tiêu GRDP đạt 600 tỷ USD vào năm 2065.

Theo lộ trình được Nghị quyết vạch ra, đến năm 2035 Đồng Nai phấn đấu trở thành đô thị theo mô hình đô thị sân bay, đô thị ven sông, đa trung tâm, đa mục tiêu, xanh, thông minh, với trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không, vũ trụ và kinh tế hàng không đạt tiêu chuẩn quốc tế, người dân có thu nhập cao, xã hội văn minh, an toàn, hạnh phúc.

Đến năm 2045, thành phố sẽ trở thành trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trung tâm kinh tế tri thức phát triển năng động, với chỉ số phát triển con người (HDI) đạt mức cao và quản trị đô thị hiện đại.

Xa hơn, đến năm 2065, Đồng Nai được kỳ vọng trở thành thành phố kết nối toàn cầu, có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới, thuộc nhóm các đô thị sân bay đa chức năng.

Về các chỉ tiêu kinh tế cụ thể, Nghị quyết đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026-2030 và 2031-2035 đều đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, quy mô GRDP của thành phố dự kiến đạt 44 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt 9.200 USD, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 30% và tỉ lệ đô thị hoá đạt 65%.

Đến năm 2035, quy mô GRDP tăng lên 70 tỷ USD, bình quân đầu người đạt 13.000 USD, tiệm cận các đô thị phát triển trong khu vực, tỉ trọng kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 40%.

Giai đoạn 2036-2045, tốc độ tăng trưởng GRDP tiếp tục duy trì từ 10%/năm trở lên, đưa quy mô GRDP đến năm 2045 đạt 150 tỷ USD, bình quân đầu người đạt 23.000 USD, thuộc nhóm cao trong khu vực.

Ở giai đoạn dài hạn hơn, từ 2046 - 2065, tốc độ tăng trưởng GRDP được đặt mục tiêu từ 8%/năm trở lên, để đến năm 2065 quy mô GRDP của thành phố đạt 600 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt 67.500 USD.

Để hiện thực hoá các mục tiêu trên, Nghị quyết đề ra tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu. Trước hết là xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị toàn diện, trong sạch, vững mạnh, chuyển mạnh từ quản lý sang quản trị phát triển, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp thông suốt, hiệu lực, hiệu quả trên nền tảng số, đồng thời kiên quyết thay thế cán bộ trì trệ, né tránh trách nhiệm.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai là quy hoạch phát triển thành phố với tầm nhìn chiến lược, dài hạn 100 năm, trong đó xác lập bốn hành lang phát triển chủ đạo: hành lang TP. Hồ Chí Minh - đô thị Biên Hoà - đô thị Long Thành - khu bến cảng Phước An, đóng vai trò hành lang hàng không - cảng biển - logistics - dịch vụ hiện đại; hành lang đô thị Biên Hoà - Dầu Giây - Tân Phú - Tây Nguyên, kết nối công nghiệp, nông nghiệp, du lịch sinh thái, năng lượng và dịch vụ; hành lang đô thị Phước Long - Đồng Xoài - Chơn Thành - Hoa Lư - Campuchia - ASEAN lục địa, là hành lang cửa khẩu, biên mậu, logistics xuyên biên giới; và hành lang đô thị Long Thành - Lâm Đồng - duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, liên kết hàng không - cảng biển - cao nguyên - duyên hải. Sông Đồng Nai được xác định trở thành trục không gian chiến lược, giữ vai trò trung tâm về sinh thái, văn hóa, cảnh quan và phát triển đô thị của thành phố.

Nhóm giải pháp thứ ba tập trung xây dựng thể chế đột phá và chính sách huy động nguồn lực, cho phép Đồng Nai áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù tương đồng với TP. Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực đầu tư, tài chính, ngân sách, đất đai, xây dựng, quy hoạch, đô thị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nhân lực chất lượng cao. Thành phố sẽ thành lập các khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do, khu công nghệ số tập trung, khu đổi mới sáng tạo và khu giáo dục đại học gắn với đô thị sân bay Long Thành.

Nhóm nhiệm vụ thứ tư hướng tới phát triển đồng bộ hệ sinh thái hàng không, với trọng tâm là Cảng hàng không quốc tế Long Thành, được xác định là cửa ngõ hàng không quốc tế chủ lực và trung tâm trung chuyển quốc tế của Việt Nam. Nghị quyết yêu cầu bảo đảm tiến độ xây dựng sân bay Long Thành giai đoạn 2, tuyến đường sắt Biên Hoà - Vũng Tàu cùng các tuyến kết nối liên vùng, trong khi vùng đô thị Long Thành - Nhơn Trạch được định hướng đáp ứng quy mô dân số đô thị từ 2,5 triệu người trở lên.

Nhóm nhiệm vụ thứ năm tập trung phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược thế hệ mới và không gian đô thị hiện đại. Nghị quyết ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật đô thị, hạ tầng số, logistics và năng lượng, liên thông các vùng động lực và hành lang phát triển, giữ vai trò trục xương sống tổ chức không gian thành phố; ưu tiên đầu tư trục giao thông kết nối liên hoàn chuỗi logistics giữa Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ - Cảng Cái Mép Hạ và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hình thành các trung tâm logistics đầu mối kết nối sản xuất, lưu thông, xuất nhập khẩu với chuỗi cung ứng khu vực, quốc tế.

Về đô thị, Nghị quyết định hướng phát triển theo hướng xanh, thông minh, đa mục tiêu, lấy giao thông công cộng làm trung tâm; quy hoạch, khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian tầm thấp, cận biên, trên cao với tầm nhìn 100 năm; đẩy mạnh tái cấu trúc, tái thiết các khu đô thị cũ, khu vực hạ tầng yếu kém, phát triển khu đô thị ven sông, đa chức năng. Đồng thời có cơ chế phát triển nhà ở, thị trường bất động sản; phát triển nông thôn đa ngành gắn với đô thị hoá; giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, chuyển từ khai thác sang bảo tồn, phục hồi môi trường, tăng cường năng lượng sạch, tái tạo.

Nhóm nhiệm vụ thứ sáu hướng tới xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết xác lập mô hình tăng trưởng dựa trên kinh tế tri thức, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tinh thần khởi nghiệp; phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong các lĩnh vực then chốt; đẩy mạnh kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chất lượng, công nghệ cao gắn với liên kết khu vực kinh tế trong nước; hình thành các doanh nghiệp, tập đoàn tư nhân có năng lực cạnh tranh cao. Thành phố cũng thúc đẩy kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các mô hình kinh tế mới, gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu, phù hợp đặc thù đô thị sân bay.

Nghị quyết yêu cầu xây dựng cơ chế đặc thù, vượt trội để Đồng Nai tiên phong đầu tư, vận hành các mô hình hạ tầng công nghệ; thu hút tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới; xây dựng Đồng Nai trở thành địa phương dẫn đầu cả nước về hạ tầng công nghệ, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, công nghiệp bán dẫn, công nghiệp sinh học.

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng đề ra các nhóm giải pháp về phát triển toàn diện văn hoá, giáo dục, y tế và con người Đồng Nai, gắn với bảo tồn giá trị lịch sử, văn hoá của vùng đất Biên Hoà - Đồng Nai hơn 300 năm hình thành và phát triển.

Bảo đảm quốc phòng, an ninh, ổn định trật tự xã hội, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn kết chặt chẽ với thế trận an ninh nhân dân.

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 16-NQ/TW ngay sau khi sáp nhập, mở rộng địa giới Đồng Nai cho thấy tầm nhìn dài hạn hiếm có trong hoạch định chính sách phát triển đô thị tại Việt Nam, trải dài từ 2026 - 2065, đặt Đồng Nai vào vị trí trung tâm của chiến lược “đô thị sân bay” gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Đây là lần hiếm hoi một địa phương được Bộ Chính trị “may đo” riêng một nghị quyết với tầm nhìn dài đến vậy, phản ánh vai trò chiến lược mà Trung ương đặt để cho Đồng Nai trong bản đồ phát triển quốc gia giai đoạn tới, không chỉ là một trung tâm công nghiệp truyền thống, mà là cực tăng trưởng đa chức năng, kết nối trực tiếp với chuỗi cung ứng và mạng lưới hàng không toàn cầu.

Điểm đáng chú ý là Nghị quyết không dừng ở mục tiêu tăng trưởng kinh tế thuần túy, mà gắn chặt với cơ chế phân cấp, phân quyền triệt để và loạt chính sách đặc thù tương đồng TP. Hồ Chí Minh, cho thấy quyết tâm tháo gỡ những nút thắt thể chế vốn từng kìm hãm địa phương này trong nhiều năm, từ vướng mắc trong thu hút đầu tư chiến lược, quản lý đất đai, đến tốc độ triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Việc cho phép Đồng Nai chủ động quyết định nhiều nội dung về đầu tư, tài chính, quy hoạch, đồng thời hình thành các khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do gắn với đô thị sân bay Long Thành, là bước đi thể chế mang tính đột phá, tiệm cận cách tiếp cận mà nhiều đô thị sân bay thành công trên thế giới (như Singapore, Incheon) đã áp dụng.