Nghị định số 292 tạo hành lang pháp lý mới cho quản lý ngoại thương

Thông tin từ Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương, ngày 22/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 292/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương. Nghị định có hiệu lực từ ngày 5/9/2026, thay thế Nghị định số 69/2018/NĐ-CP, hướng tới hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý hoạt động ngoại thương theo hướng minh bạch, thống nhất và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nghị định tập trung vào ba nhóm nội dung chính, gồm: quy định chi tiết các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu và các hoạt động liên quan đến mua bán hàng hóa quốc tế; quy định rõ trách nhiệm, thẩm quyền quản lý và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước; đồng thời quy định danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, hàng hóa xuất nhập khẩu theo giấy phép, điều kiện và nguyên tắc quản lý chuyên ngành.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định là rà soát, cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Nhiều thủ tục cấp phép được bãi bỏ; thành phần hồ sơ được tinh giản, không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp các giấy tờ mà cơ quan quản lý có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia, đồng thời không yêu cầu chứng thực đối với nhiều loại tài liệu. Nghị định cũng quy định lộ trình triển khai thủ tục hành chính trên Cổng thông tin một cửa quốc gia nhằm tăng cường số hóa, tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan.

Bên cạnh đó, Nghị định đẩy mạnh phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính, cụ thể hóa các chủ trương về phân cấp, phân quyền đã được Chính phủ ban hành trước đó. Đồng thời, bổ sung phân cấp thẩm quyền quản lý nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng cho Bộ Khoa học và Công nghệ; phân cấp thẩm quyền quyết định xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa phục vụ quốc phòng, an ninh cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an.

Để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, Nghị định cũng sửa đổi nhiều quy định liên quan đến cấp giấy phép tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh theo hướng giảm chồng chéo giữa các quy định pháp luật; cho phép tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện hoạt động kinh doanh chuyển khẩu trong một số trường hợp; đồng thời sửa đổi quy định về Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) đối với hàng hóa xuất khẩu để thống nhất trong quá trình thực hiện.

Ngoài ra, Nghị định rà soát, cập nhật các danh mục hàng hóa thuộc diện quản lý bằng biện pháp hành chính, chuẩn hóa theo Danh mục Biểu thuế Hài hòa ASEAN (AHTN) 2022 và bổ sung quy định các bộ, ngành định kỳ hai năm rà soát, cập nhật các danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, hàng hóa xuất nhập khẩu theo giấy phép hoặc điều kiện, bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và yêu cầu quản lý nhà nước.