Ngành thủy sản đặt mục tiêu xuất khẩu 11,5 tỷ USD năm 2026

Chiều 7/1, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai kế hoạch năm 2026. 

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Đình Luân - Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, điểm sáng nổi bật trong năm 2025 của ngành là công tác chỉ đạo sản xuất. Trong đó, sản lượng thủy sản năm 2025 ước đạt khoảng 9,95 triệu tấn, mức rất cao trong nhiều năm qua.

Chiến lược phát triển thủy sản tiếp tục phát huy hiệu quả rõ nét trên toàn chuỗi từ khai thác, nuôi trồng đến chế biến. Các đối tượng chủ lực như tôm, cá tra duy trì đà tăng trưởng; nhiều đối tượng nuôi đa dạng như nhuyễn thể, cá biển từng bước mở rộng thị trường.

Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 11,32 tỷ USD, xác lập mốc mới của ngành. Kết quả này phản ánh hiệu quả của định hướng tập trung vào nuôi trồng, chế biến sâu, gia tăng giá trị, phát triển kinh tế tuần hoàn và các chuỗi liên kết bền vững.

Song song với phát triển sản xuất, công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản tiếp tục được đẩy mạnh. Các mô hình đồng quản phát huy hiệu quả; nhiều địa phương đã công bố khu vực cấm khai thác, cấm khai thác có thời hạn và khu vực hạn chế khai thác. Hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản được duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng.

Công tác dự báo môi trường, hướng dẫn khai thác và chuyển giao kỹ thuật bảo quản sản phẩm trên tàu cá được tăng cường thông qua các chương trình nghiên cứu khoa học. Nhiều tàu cá, đặc biệt là đội tàu doanh nghiệp đã áp dụng các giải pháp kỹ thuật mới; nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Hoạt động tuần tra, kiểm tra của lực lượng kiểm ngư cũng có nhiều đổi mới, với sự phối hợp chặt chẽ cùng biên phòng, cảnh sát biển và chính quyền địa phương, vừa nâng cao hiệu lực quản lý, vừa gắn với tuyên truyền, đào tạo cho ngư dân.

Theo ông Trần Đình Luân, ngành thủy sản vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, nhất là công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (chống khai thác IUU), cùng tác động ngày càng rõ nét của thiên tai, mưa lũ cực đoan và ô nhiễm môi trường cục bộ. Những yếu tố này đòi hỏi công tác lãnh đạo, chỉ đạo phải chủ động, linh hoạt, chuẩn bị từ sớm để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến và xuất khẩu.

Ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam cho rằng, thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với sản phẩm thủy sản: sản phẩm khai thác phải hợp pháp, sản phẩm nuôi trồng phải có mã số vùng nuôi. Tuy nhiên, việc cấp mã số vùng nuôi hiện vẫn chịu tác động của công tác quy hoạch và phân cấp, phân quyền. Hiệp hội kiến nghị Cục Thủy sản và Kiểm ngư tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai; thúc đẩy số hóa trong cấp giấy chứng nhận và xác nhận thủy sản khai thác.

Trong bức tranh chung, năm 2025, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước, mức cao nhất từ trước tới nay. Riêng thủy sản đạt 11,32 tỷ USD, tăng 12,7%, tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp.

Năm 2026, ngành thủy sản đặt mục tiêu tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng trên 10 triệu tấn, tăng 0,6% so với ước thực hiện năm 2025. Trong đó, sản lượng khai thác khoảng 3,75 triệu tấn, giảm 2,1% so với năm 2025; sản lượng nuôi trồng 6,25 triệu tấn, tăng 2,2% so với năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 11,5 tỷ USD.

Để hoàn thành mục tiêu năm 2026, lãnh đạo Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, ngành sẽ theo dõi sát diễn biến thời tiết, môi trường và thị trường, kịp thời chỉ đạo sản xuất. Trọng tâm là phát triển các đối tượng nuôi chủ lực như tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cá tra theo vùng sản xuất tập trung, gắn với quy hoạch không gian và hạ tầng đồng bộ; đẩy mạnh nuôi biển công nghiệp, nuôi xa bờ, nuôi lồng bè bằng vật liệu mới; phát triển rong biển, nhuyễn thể theo mô hình kinh tế xanh.

Tăng cường quan trắc, cảnh báo môi trường, kiểm soát dịch bệnh; mở rộng nuôi công nghệ cao, nuôi tuần hoàn, giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước; siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm trong toàn chuỗi, đáp ứng yêu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Trong lĩnh vực khai thác, ngành tiếp tục rà soát, phân loại hệ thống cảng cá, khu neo đậu theo quy mô, chức năng và mức độ đáp ứng yêu cầu quản lý tàu cá, truy xuất nguồn gốc và chống khai thác IUU; đánh giá năng lực tiếp nhận tàu cá, bốc dỡ và giám sát sản lượng tại các cảng cá chỉ định; thí điểm mô hình cảng cá thông minh gắn với chuyển đổi số trong quản lý khai thác thủy sản.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, hướng tới năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn hài hòa với thông lệ quốc tế; thúc đẩy kinh tế tư nhân, đổi mới sáng tạo; phát triển công nghiệp chế biến, bảo quản, cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ cao; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên kết sản xuất - tiêu thụ; mở rộng, đa dạng hóa thị trường; xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam chất lượng cao, an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.

Với việc nhận diện sớm khó khăn, bám sát thực tiễn và triển khai đồng bộ các giải pháp, ngành thủy sản kỳ vọng tiếp tục giữ vững vai trò trụ cột trong xuất khẩu nông nghiệp, đóng góp tích cực vào tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.