Ngành than tăng tốc hoàn thành mục tiêu năm 2026

Mùa mưa luôn là giai đoạn nhiều thử thách đối với ngành than. Những cơn mưa lớn, nguy cơ ngập mỏ hay gián đoạn khai thác vốn đã là tình trạng quen thuộc. Tuy nhiên, năm 2026, áp lực của ngành không chỉ đến từ thời tiết mà còn xuất phát từ thị trường tiêu thụ khi nhu cầu than cho phát điện suy giảm do thủy điện được ưu tiên huy động. Điều này khiến chặng tăng tốc cuối năm trở nên nhiều thách thức hơn, dù nhiều chỉ tiêu sản xuất vẫn đang bám sát kế hoạch.

Thực tế kết quả sản xuất trong 7 tháng đầu năm cho thấy, ngành than vẫn giữ được nhịp tăng trưởng tương đối ổn định. Dù phải đối mặt với nhiều đợt mưa lớn và ảnh hưởng của bão số 1 trong tháng 7, các đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) vẫn cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu sản xuất nhờ chủ động triển khai các phương án phòng, chống thiên tai, đồng thời duy trì kỷ luật điều hành và tổ chức sản xuất linh hoạt.

Theo báo cáo tại Hội nghị điều hành sản xuất, tiêu thụ than tháng 8/2026 của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), trong tháng 7, sản lượng than nguyên khai đạt hơn 2,93 triệu tấn, vượt 8,2% kế hoạch tháng; khối lượng đất đá bóc xúc đạt 8,365 triệu m³, vượt 7,9% kế hoạch; than sạch đạt trên 3,2 triệu tấn, hoàn thành 101,6% kế hoạch đề ra.

Lũy kế 7 tháng đầu năm, TKV cho biết sản lượng than nguyên khai đã hoàn thành 61,2% kế hoạch năm; khối lượng đất đá bóc xúc đạt 61,15% kế hoạch; than tiêu thụ đạt hơn 31,18 triệu tấn, tương đương 62,4% kế hoạch năm và tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, lượng than cung cấp cho sản xuất điện đạt trên 25,8 triệu tấn, tăng 6,5% so với cùng kỳ, tiếp tục đáp ứng nhu cầu nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện.

Không chỉ phản ánh năng lực duy trì sản xuất trong điều kiện bất lợi, những con số trên còn cho thấy ngành than đang từng bước giữ vững vai trò là một trong những trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng, đặc biệt đối với nhu cầu nhiên liệu của các nhà máy nhiệt điện.

Tuy nhiên, phía sau kết quả tích cực về sản xuất lại xuất hiện tín hiệu đáng chú ý ở khâu tiêu thụ. Trong tháng 7, lượng than tiêu thụ chỉ đạt 86,6% kế hoạch tháng, thấp hơn đáng kể so với tốc độ sản xuất.

Điều này phản ánh diễn biến thị trường đang có sự thay đổi khi nhiều nhà máy nhiệt điện giảm công suất phát do ưu tiên huy động nguồn thủy điện trong mùa mưa, kéo theo nhu cầu sử dụng than giảm.

Bước sang tháng 8 và những tháng cuối năm, ngành than được dự báo sẽ đối mặt đồng thời với hai sức ép lớn.

Một mặt, điều kiện thời tiết được nhận định tiếp tục diễn biến phức tạp dưới tác động của biến đổi khí hậu. Mưa bão có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác cả ở các mỏ lộ thiên và hầm lò, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn sản xuất cũng như phát sinh chi phí vận hành.

Mặt khác, thị trường tiêu thụ chưa có nhiều tín hiệu khởi sắc khi các nhà máy nhiệt điện vẫn duy trì xu hướng hạn chế phát điện để ưu tiên nguồn thủy điện. Đây là yếu tố khiến kế hoạch tiêu thụ than trong tháng 8 tiếp tục được xây dựng ở mức thận trọng với khoảng 3,879 triệu tấn, thấp hơn kết quả thực hiện của tháng trước.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì nhịp độ sản xuất nhưng vẫn bảo đảm cân đối giữa khai thác và tiêu thụ sẽ là bài toán quan trọng đối với TKV trong giai đoạn còn lại của năm.

Để hoàn thành các mục tiêu sản xuất kinh doanh, TKV yêu cầu các đơn vị tiếp tục bám sát kế hoạch điều hành; chủ động chuẩn bị đầy đủ nguồn than và cơ cấu chủng loại đáp ứng nhu cầu thị trường; đồng thời tăng cường các giải pháp phòng, chống thiên tai, chống ngập mỏ, bảo đảm an toàn lao động và vận hành ổn định hệ thống cung cấp điện phục vụ sản xuất.

Bên cạnh đó, việc quản lý chặt chẽ kho than, bảo vệ tài nguyên, rà soát các phương án ứng phó với diễn biến thời tiết và điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo thực tế cũng được xác định là những giải pháp trọng tâm nhằm giữ vững nhịp độ sản xuất, tạo nền tảng hoàn thành kế hoạch năm 2026.