Ngành da giày giữ nhịp tăng trưởng trong áp lực

Báo cáo của Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam tại Lễ tổng kết ngành da giày túi xách 2025 sáng 28/1 cho thấy, ngành da giày Việt Nam vận hành trong một bối cảnh nhiều biến động với sức mua tại các thị trường lớn chưa thực sự phục hồi mạnh, chi phí đầu vào tiếp tục tăng, các tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, nhờ lợi thế về năng lực sản xuất, kinh nghiệm gia công và khả năng tận dụng các hiệp định thương mại tự do, ngành vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực.

Tháng 12/2025 ghi nhận tín hiệu khởi sắc rõ nét khi kim ngạch xuất khẩu da giày, túi xách đạt 2,66 tỷ USD, tăng 7% so với tháng 11/2025, tương ứng tăng thêm khoảng 180 triệu USD. Cùng với đó, nhập khẩu máy móc, thiết bị đạt 12,19 triệu USD, tăng tới 38% so với tháng trước. Nhờ xuất khẩu tăng cao, cán cân thương mại của ngành trong tháng 12 đạt mức xuất siêu 2,48 tỷ USD.

Tính chung cả năm 2025, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục cho thấy vai trò chủ lực của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Kim ngạch xuất khẩu da giày, túi xách của khối FDI đạt 22,82 tỷ USD, chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, tăng 17% so với năm 2024. Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước đạt 5,84 tỷ USD, mức tăng trưởng lên tới 29%, phản ánh nỗ lực đáng ghi nhận trong việc mở rộng thị phần và tận dụng cơ hội thị trường.

Dù quy mô còn khiêm tốn so với khu vực FDI, tốc độ tăng trưởng cao của doanh nghiệp trong nước cho thấy dư địa phát triển vẫn còn lớn, đặc biệt nếu được hỗ trợ tốt hơn về công nghiệp phụ trợ, tín dụng và tiếp cận thị trường.

Về thị trường, xuất khẩu da giày Việt Nam năm 2025 tiếp tục tập trung vào các thị trường truyền thống, gồm Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong đó, Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất với kim ngạch đạt 11,01 tỷ USD. EU đứng thứ hai với gần 6,88 tỷ USD, tiếp tục là thị trường có yêu cầu cao về tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Trung Quốc đạt 1,78 tỷ USD, Nhật Bản đạt 1,61 tỷ USD, trong khi Hàn Quốc xếp thứ năm với 776 triệu USD.

Riêng tại thị trường EU, xuất khẩu năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng so với năm 2024, trong đó Hà Lan dẫn đầu với 2,11 tỷ USD, tiếp đến là Bỉ (1,36 tỷ USD), Đức (939 triệu USD), Pháp (767 triệu USD), Italia (678 triệu USD) và Tây Ban Nha (587 triệu USD). Cơ cấu này cho thấy vai trò của các trung tâm logistics và phân phối lớn tại châu Âu trong chuỗi cung ứng da giày Việt Nam.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Nhật Bản dẫn đầu với 1,61 tỷ USD, tiếp theo là Canada (816 triệu USD), Mexico (737 triệu USD) và Australia (537 triệu USD). Việc tận dụng ưu đãi thuế quan từ CPTPP đang góp phần đa dạng hóa thị trường, giảm bớt sự phụ thuộc vào một số thị trường lớn.

Song song với xuất khẩu, thị trường nội địa của ngành da giày năm 2025 có quy mô khoảng 1,05 tỷ USD và được dự báo sẽ tăng lên 1,544 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng bình quân 4,86%/năm. Mỗi năm, lượng tiêu thụ trong nước đạt khoảng 155 triệu đôi giày dép.

Tuy nhiên, thị phần hàng sản xuất trong nước mới chỉ chiếm gần 40%, trong khi hàng nhập khẩu, chủ yếu từ Trung Quốc, chiếm gần 30%, phần còn lại thuộc về các quốc gia khác. Điều này cho thấy dư địa mở rộng thị phần nội địa vẫn còn lớn, song cũng phản ánh sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Về hệ thống phân phối, kênh bán hàng truyền thống vẫn phổ biến tại khu vực nông thôn, trong khi các doanh nghiệp có thương hiệu đang đẩy mạnh kênh bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử. 

Dù vậy, ngành da giày túi xách vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đáng kể là cạnh tranh giá từ hàng nhập khẩu giá rẻ và các thương hiệu quốc tế mạnh; tư duy gia công xuất khẩu vẫn chiếm ưu thế; hệ thống phân phối chưa phủ rộng; tình trạng hàng giả, hàng nhái còn phổ biến, ảnh hưởng đến niềm tin người tiêu dùng và uy tín doanh nghiệp.

Trước thực trạng trên, Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam cho rằng, để doanh nghiệp vượt qua khó khăn và đạt mục tiêu xuất khẩu trong năm 2026 và các năm tiếp theo, cần có các giải pháp đồng bộ từ cả phía Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.

Về chính sách, cần sớm hoàn thiện định hướng phát triển ngành theo hướng bền vững, ổn định và nhất quán; cải cách thủ tục hành chính gắn với đặc thù sản xuất theo chuỗi; có chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp phụ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ. Đồng thời, tăng cường vai trò điều phối thị trường, cảnh báo sớm rủi ro thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc ngày càng cao.

"Hiệp hội mong muốn các bộ, ngành, trong đó có Bộ Công Thương tích cực hỗ trợ ngành da giày hoàn thành trung tâm giao dịch nguyên phụ liệu thời trang. Đây là nền tảng giúp ngành phát triển bền vững", bà Phan Thị Thanh Xuân - Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam đề nghị.

Về phía doanh nghiệp, Hiệp hội nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh sản xuất xanh, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và từng bước đầu tư xây dựng thương hiệu da giày Việt Nam. Chuyển đổi từ gia công thuần túy sang mô hình có giá trị gia tăng cao hơn không chỉ là yêu cầu của thị trường mà còn là con đường tất yếu để ngành da giày phát triển bền vững.

Có thể thấy, năm 2025 cho thấy ngành da giày Việt Nam vẫn giữ được nhịp tăng trưởng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, song các thách thức mang tính cơ cấu ngày càng rõ nét. Việc hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu năm 2026 và những năm tiếp theo sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng tháo gỡ “nút thắt” về chi phí, tiêu chuẩn, nội địa hóa và mô hình phát triển - "bài toán" đòi hỏi sự đồng hành chặt chẽ giữa Nhà nước, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp.