Luật sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và luật liên quan

Luật số 86/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 25 tháng 6 năm 2025, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam. Luật này sửa đổi, bổ sung nhiều quy định trong Bộ luật Hình sự và một số luật liên quan, tập trung vào các lĩnh vực như tội phạm ma túy, môi trường, an toàn thực phẩm, và phòng chống tham nhũng nhằm tăng cường tính răn đe và hiệu quả thực thi pháp luật.

Siết chặt các quy định về ma túy và bảo vệ môi trường

Các tội danh liên quan đến ma túy và môi trường được điều chỉnh theo hướng nghiêm khắc hơn, phù hợp với mức độ nguy hiểm của từng hành vi. Cụ thể:

• Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển và mua bán trái phép chất ma túy (các Điều 248, 249, 250, 251): Luật điều chỉnh các định lượng chất ma túy, nâng cao mức hình phạt lên đến tù chung thân hoặc tử hình đối với các trường hợp có khối lượng lớn, có tổ chức, hoặc tái phạm nguy hiểm.

• Tội sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256a): Đây là một điều luật hoàn toàn mới, hình sự hóa hành vi sử dụng ma túy đối với các đối tượng đang trong thời gian quản lý, cai nghiện. Hình phạt tù từ 02 đến 05 năm nhằm tăng cường kiểm soát và phòng ngừa tái nghiện.

• Tội hủy hoại môi trường (các Điều 241, 242, 243, 244, 245, 246): Các mức phạt tù và phạt tiền được tăng lên đáng kể, đặc biệt đối với pháp nhân thương mại. Ví dụ, mức phạt tiền tối đa có thể lên tới 30 tỷ đồng đối với tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm. Luật cũng bổ sung hành vi nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại vào nhóm tội phạm hình sự, thể hiện sự quyết liệt trong bảo vệ đa dạng sinh học.

Tăng cường hiệu quả quản lý, phòng chống tham nhũng

Luật cũng sửa đổi một số điều luật về tội phạm tham nhũng và các quy trình thi hành án, nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả.

• Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 353) và Tội nhận hối lộ (Điều 354): Mức hình phạt được tăng nặng, với khả năng bị phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với hành vi chiếm đoạt hoặc nhận hối lộ có giá trị từ 1 tỷ đồng trở lên.

• Luật Thi hành án hình sự và Luật Đặc xá: Các quy trình thi hành án tử hình, cấp giấy phép đi lại cho người chấp hành án và đặc xá được quy định chặt chẽ, minh bạch hơn. Đặc biệt, một số hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày 01/7/2025 có thể được chuyển thành tù chung thân nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể, thể hiện tính nhân đạo của pháp luật.

Nâng cao năng lực cho lực lượng Công an

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công an nhân dân, làm rõ hơn các nhiệm vụ và quyền hạn của lực lượng này. Trong đó, có các quy định về quản lý an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng và công tác cai nghiện ma túy. Ngoài ra, Luật cũng bổ sung chính sách về nhà ở xã hội cho cán bộ, chiến sĩ, đảm bảo điều kiện sống và công tác cho lực lượng nòng cốt này./.