Khi người Việt ưu tiên hàng Việt, OCOP có thêm động lực bứt phá

Thị trường nội địa đang khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế. Với OCOP, sự lan tỏa của phong trào “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” chính là động lực quan trọng để sản phẩm địa phương vươn lên, đứng vững trên sân nhà.

Thực tế cho thấy, chưa khi nào thị trường nội địa lại được nhìn nhận như một “nguồn lực chiến lược” như hiện nay. Tính đến thời điểm này, cả nước đã có khoảng 17.400 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, vượt xa mục tiêu ban đầu của chương trình. Con số không chỉ phản ánh sự lan tỏa mạnh mẽ của OCOP, mà còn cho thấy quy mô, dư địa và sức sống bền bỉ của kinh tế nông thôn nếu được đặt trong một không gian thị trường đủ lớn và được dẫn dắt đúng hướng.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Hồng - chuyên viên chính Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, để khối lượng sản phẩm OCOP có thể tiếp cận hiệu quả người tiêu dùng, Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, lấy thị trường nội địa làm trung tâm. Trong đó, công tác truyền thông được xác định là khâu then chốt giúp người tiêu dùng hiểu đúng về OCOP - những hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, mang câu chuyện văn hóa và được chuẩn hóa theo các tiêu chí cụ thể.

Cùng với truyền thông, việc hình thành hệ thống điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP tại nhiều địa phương đã thu hẹp khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Ở Hà Nội, việc chủ động cân đối ngân sách để xây dựng hơn 100 điểm bán OCOP đã tạo mạng lưới phân phối ổn định, giúp người dân dễ dàng tiếp cận sản phẩm chính gốc, hạn chế tình trạng “tìm OCOP nhưng không biết mua ở đâu” như trước đây.

Một điểm đáng chú ý khác là việc đưa sản phẩm OCOP vào các hệ thống phân phối hiện đại. Thông qua sự hỗ trợ của Bộ Công Thương, nhiều sản phẩm OCOP đã có mặt trong các chuỗi bán lẻ lớn với không gian trưng bày riêng, giúp nâng cao hình ảnh và độ tin cậy của hàng Việt trong môi trường tiêu dùng hiện đại.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng, khi đứng trên cùng kệ hàng với các sản phẩm nhập khẩu, OCOP buộc phải cạnh tranh bằng chất lượng, mẫu mã và câu chuyện thương hiệu để tự nâng mình lên.

Thương mại điện tử cũng đang mở ra dư địa lớn cho OCOP. Người tiêu dùng ngày càng quen với mua sắm trực tuyến, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ, việc đưa đặc sản vùng miền lên các sàn thương mại điện tử đã giúp OCOP vượt qua rào cản địa lý, tiếp cận thị trường toàn quốc với chi phí thấp hơn, linh hoạt hơn.

Ở chiều ngược lại, thị trường nội địa đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt trong nhận thức của người tiêu dùng. Nếu trước đây, hàng nội địa thường bị xem là lựa chọn thứ yếu, thì nay, cùng với sự cải thiện về chất lượng và tính minh bạch, OCOP đang dần trở thành ưu tiên trong giỏ hàng của nhiều gia đình Việt.

Chị Nguyễn Thu Hà - người tiêu dùng tại phường Cầu Giấy (Hà Nội) chia sẻ, khi lựa chọn hàng hóa, chị quan tâm đến nguồn gốc và câu chuyện sản phẩm: “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, tôi nghĩ ưu tiên cho hàng OCOP trước. Vì biết rõ đây là sản phẩm của địa phương trong nước, có xuất xứ rõ ràng, lại góp phần ủng hộ bà con nông dân”.

Theo chị Nguyễn Thu Hà, khi chất lượng ngày càng ổn định và mẫu mã được cải thiện, OCOP hoàn toàn có thể cạnh tranh với hàng nhập khẩu trong phân khúc tiêu dùng hàng ngày.

Niềm tin từ người tiêu dùng cũng chính là động lực lớn nhất đối với các chủ thể OCOP. Bà Nguyễn Thị Vân Nga - Phó Giám đốc Hợp tác xã Mai Sao Lạng Sơn cho biết, trước đây, sản phẩm của hợp tác xã chủ yếu tiêu thụ trong phạm vi quen biết, thiếu bao bì, tem nhãn và kỹ năng marketing. Dù chất lượng không thua kém, nhưng sản phẩm vẫn quanh quẩn trong “lũy tre làng”. Bước ngoặt chỉ đến khi hợp tác xã được tham gia các chương trình xúc tiến thương mại và kết nối thị trường.

“Sản phẩm của chúng tôi được tiếp cận người tiêu dùng nhiều hơn, nhận diện rõ hơn và doanh thu tăng lên đáng kể”, bà Nga nói.

Việc tham gia vào hệ thống phân phối hiện đại cũng buộc các hợp tác xã phải thay đổi tư duy, từ cách làm manh mún sang sản xuất theo tiêu chuẩn thị trường. Bao bì, tem nhãn, truy xuất nguồn gốc, quy trình sản xuất đều được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng - chuyên viên chính Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đây chính là giá trị bền vững mà OCOP mang lại, không chỉ tạo đầu ra, mà còn thúc đẩy quá trình tự nâng cấp của kinh tế nông thôn.

Tuy nhiên, thị trường nội địa 100 triệu dân cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Sự chồng chéo sản phẩm giữa các địa phương đòi hỏi phải có sự sàng lọc, nâng chất và định vị rõ thế mạnh vùng miền. Giai đoạn tới, theo các chuyên gia, OCOP không thể phát triển theo chiều rộng, mà cần đi vào chiều sâu, tập trung vào chất lượng, bản sắc và khả năng cạnh tranh dài hạn.

Khi người tiêu dùng Việt Nam ưu tiên hàng Việt và dành sự tin tưởng cho OCOP, mỗi quyết định mua sắm là sự chung tay gìn giữ giá trị văn hóa và thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững.