Giá cà phê chịu sức ép dư cung, xuất khẩu dự báo đạt 8,5 tỷ USD năm 2026

Theo Tổ chức Cà phê Thế giới (ICO), chỉ số giá tổng hợp I-CIP tháng 12/2025 đạt bình quân 305,14 cent/lb, giảm khoảng 8% so với tháng trước, chấm dứt chuỗi tháng neo ở vùng giá cao kỷ lục. Diễn biến giá trong tháng cho thấy xu hướng điều chỉnh rõ rệt, khi từ đỉnh hơn 326 cent/lb đầu tháng, giá giảm sâu về vùng 275 cent/lb trước khi phục hồi nhẹ vào cuối kỳ.

Dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB) và Cục Thống kê cho thấy, xu hướng giảm diễn ra trên hầu hết các phân khúc. Giá Arabica bình quân tháng 12/2025 đạt 8,4 USD/kg, giảm 7,1% so với tháng trước; Robusta giảm mạnh hơn, xuống 4,2 USD/kg, tương đương mức giảm 11,3%. Giá xuất khẩu bình quân cà phê Việt Nam trong tháng đạt 5,18 USD/kg, giảm khoảng 10,5% so với tháng 11.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ nguồn cung vụ mới gia tăng mạnh. Việt Nam bước vào cao điểm thu hoạch niên vụ 2025 - 2026 với sản lượng dự kiến tăng khoảng 10%, đạt 1,85 triệu tấn. Bên cạnh đó, lượng mưa dồi dào tại Brazil trong giai đoạn ra hoa cuối năm 2025 cải thiện đáng kể triển vọng vụ mùa 2026 - 2027, làm gia tăng kỳ vọng dư cung trên thị trường quốc tế.

Ngoài yếu tố cung, áp lực chốt lời sau giai đoạn giá tăng nóng đầu năm 2025, cùng việc Mỹ giảm mạnh thuế đối ứng với cà phê Brazil và gia hạn thực thi Quy định chống phá rừng của EU (EUDR), cũng góp phần khiến tâm lý thị trường thận trọng hơn.

Dù giá có dấu hiệu điều chỉnh cuối năm, 2025 vẫn là năm thành công đặc biệt của ngành cà phê Việt Nam. Theo Cục Hải quan, xuất khẩu cà phê cả năm đạt 1,59 triệu tấn, kim ngạch hơn 8,9 tỷ USD, mức cao kỷ lục, tăng 18,3% về lượng và gần 59% về giá trị so với năm 2024. Giá xuất khẩu bình quân đạt 5.661 USD/tấn, tăng gần 40%.

Liên minh châu Âu tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 40% kim ngạch, với nhiều thị trường ghi nhận mức tăng trưởng hai con số như Đức, Italy, Tây Ban Nha. Xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản và nhiều thị trường châu Á cũng tăng mạnh, bất chấp những bất định về chính sách thương mại.

Tuy nhiên, đà tăng này đang chững lại. Từ đầu niên vụ 2025 - 2026 đến nay, giá cà phê nội địa giảm sâu so với cùng kỳ năm trước. Tính đến giữa tháng 1/2026, giá cà phê nhân xô tại Tây Nguyên dao động quanh 97.000 - 97.800 đồng/kg, giảm hơn 18% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trên thị trường thế giới, giá Robusta kỳ hạn tại London và Arabica tại New York cũng điều chỉnh giảm so với cuối năm 2025, phản ánh kỳ vọng nguồn cung toàn cầu được cải thiện.

Bước sang năm 2026, các tổ chức quốc tế đều dự báo thị trường cà phê chuyển sang trạng thái dư cung nhẹ. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025 - 2026 đạt kỷ lục 178,8 triệu bao, trong khi tiêu thụ khoảng 173,9 triệu bao. Đáng chú ý, sản lượng Robusta toàn cầu dự kiến tăng gần 11%, trong đó Việt Nam tiếp tục đóng vai trò chủ lực.

USDA và Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam đều dự báo sản lượng cà phê Việt Nam tăng khoảng 10% nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi và đầu tư đầu vào được cải thiện. Trong bối cảnh đó, Viện Kinh tế Tài chính (Bộ Tài chính) nhận định, giá xuất khẩu bình quân cà phê Việt Nam năm 2026 có thể giảm 10 - 15% so với năm 2025, dao động quanh 4.800 - 5.200 USD/tấn.

Theo các chuyên gia, giá Robusta trong nửa đầu năm 2026 có thể duy trì ở mức tương đối cao nhưng sẽ chịu áp lực giảm rõ hơn từ quý II và III khi nguồn cung từ Việt Nam, Indonesia và Ethiopia ra thị trường mạnh. Giá Arabica cũng khó giữ vùng đỉnh do triển vọng vụ mùa Brazil tích cực hơn.

Ở góc độ doanh nghiệp, dù giao dịch hiện tại khá trầm lắng do nông dân có xu hướng găm hàng chờ giá, nhiều ý kiến cho rằng mặt bằng giá năm 2026 sẽ ổn định hơn so với giai đoạn biến động mạnh của năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam được kỳ vọng duy trì trên 8 tỷ USD, song khả năng lập kỷ lục mới là không lớn khi thiếu động lực tăng giá.

Theo ông Nguyễn Quang Bình, chuyên gia nghiên cứu thị trường cà phê, đà giảm giá cà phê thời gian qua chủ yếu xuất phát từ các yếu tố chính sách và tâm lý thị trường. Trong đó, việc Mỹ miễn thuế đối ứng đối với cà phê, quy định chống phá rừng của EU (EUDR) được gia hạn thêm một năm, cùng kỳ vọng nguồn cung cà phê toàn cầu dồi dào đã tạo sức ép đáng kể lên giá cà phê robusta trên sàn London (theo Vietnambiz.vn).

Trước bối cảnh này, ông Bình cho rằng, xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong năm 2026 khó có thể vượt mốc 8,9 tỷ USD như năm 2025, khi thị trường không còn được hỗ trợ bởi yếu tố giá. Đáng chú ý, giá cà phê robusta xuất khẩu được dự báo suy yếu, trong khi diễn biến giá vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường Arabica.

Ở góc độ doanh nghiệp, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, nhận định niên vụ mới có triển vọng sản lượng tăng, giá tương đối ổn định và xuất khẩu vẫn có cơ sở để duy trì khả quan.

Tuy nhiên, theo ông Hiệp, các chính sách liên quan đến cà phê giữa Mỹ, Trung Quốc và các quốc gia Bắc - Nam Mỹ hiện chưa rõ ràng, khiến giá cà phê tiếp tục biến động. Trong bối cảnh đó, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam niên vụ tới được kỳ vọng đạt trên 8 tỷ USD, song mục tiêu 10 tỷ USD khó khả thi nếu xuất hiện các chính sách bất lợi, có thể làm sụt giảm khoảng 20% giá trị xuất khẩu.

Trong bối cảnh đó, dư địa phát triển của ngành cà phê Việt Nam năm 2026 được xác định nằm ở quản trị rủi ro giá, nâng chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn bền vững và đa dạng hóa thị trường, thay vì kỳ vọng vào những đợt tăng giá đột biến như năm trước.