Dự trữ chiến lược - thu hút nguồn lực xã hội, bảo đảm tự chủ quốc gia

Thêm công cụ mới để điều tiết thị trường

Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 và các dự thảo nghị định hướng dẫn đang mở ra một không gian hoàn toàn mới cho công tác dự trữ, trong đó khái niệm “hàng dự trữ chiến lược” được bổ sung cùng với các quy định để sử dụng dự trữ chiến lược như một công cụ điều tiết thị trường, bảo đảm an ninh kinh tế và tăng cường khả năng tự chủ của quốc gia.

Theo dự thảo nghị định về hàng dự trữ chiến lược, việc lựa chọn danh mục hàng dự trữ chiến lược phải đáp ứng nhiều tiêu chí chặt chẽ. Trước hết, đây phải là những hàng hóa, vật tư, thiết bị thiết yếu, nguyên liệu nền hoặc công nghệ lõi có khả năng bảo đảm tự chủ năng lực sản xuất liên tục, giảm thiểu tác động của đứt gãy chuỗi cung ứng trong nền kinh tế thị trường. Đồng thời, các mặt hàng này phải có khả năng bảo quản dài hạn, ít biến đổi chất lượng, thuận lợi cho luân phiên đổi hàng, hoán đổi để duy trì chất lượng và có tính cơ động cao trong vận chuyển, bảo quản, xuất cấp.

Nhìn từ các tiêu chí này, có thể thấy phạm vi hàng dự trữ chiến lược sẽ rộng hơn rất nhiều so với tư duy dự trữ truyền thống. Đây là sự thay đổi rất lớn bởi trong bối cảnh mới, một nền kinh tế muốn duy trì ổn định không chỉ cần đủ gạo hay xăng dầu, mà còn phải bảo đảm nguồn cung các nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, các vật tư phục vụ công nghệ cao, năng lượng, dược phẩm và cả hạ tầng dữ liệu.

Các dự thảo nghị định cũng đặt ra cơ chế vận hành linh hoạt hơn đối với hàng dự trữ chiến lược. Ngoài nhập kho và xuất cấp theo các tình huống khẩn cấp như trước đây, hàng dự trữ chiến lược có thể được luân phiên đổi hàng, hoán đổi hàng để bảo đảm chất lượng, hạn chế lãng phí và phù hợp với đặc điểm của từng loại hàng hóa.