Dự thảo Thông tư mới của Bộ Công Thương: Tái định hình chức năng, nhiệm vụ của Sở Công Thương và các cấp quản lý địa phương

Bộ Công Thương vừa xây dựng dự thảo Thông tư quan trọng, hướng dẫn chi tiết chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan chuyên môn về công thương thuộc Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh và cấp xã. Thông tư này được xây dựng dựa trên Nghị định số 40/2025/NĐ-CP của Chính phủ ngày 26/02/2025 quy định về  chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương và Nghị định quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã. Đây được xem là động thái nhằm chuẩn hóa và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực công thương trên toàn quốc.

Thông tư đã phác họa rõ nét vai trò của Sở Công Thương là cơ quan chuyên môn then chốt, đóng vai trò tham mưu và hỗ trợ UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Phạm vi quản lý của Sở Công Thương cực kỳ rộng lớn, bao trùm hầu hết các khía cạnh quan trọng của nền kinh tế, từ công nghiệp đến thương mại.

Đáng chú ý, Thông tư quy định Sở Công Thương sẽ là đầu mối quản lý hàng loạt các lĩnh vực trọng yếu như:

-  Phát triển công nghiệp: Bao gồm cơ khí, luyện kim, điện tử, công nghiệp hỗ trợ, khai thác khoáng sản, hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp. Đặc biệt, việc quản lý an toàn công nghiệp và an toàn đập, hồ chứa thủy điện được nhấn mạnh, thể hiện sự quan tâm đến tính bền vững và an toàn trong sản xuất.

-  Năng lượng và chuyển đổi xanh: Nhiệm vụ quản lý điện lực, năng lượng mới, năng lượng tái tạo, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cũng như các hoạt động liên quan đến chuyển đổi xanh cho thấy cam kết của ngành trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

-  Thương mại nội địa và quốc tế: Sở Công Thương sẽ chịu trách nhiệm điều tiết thị trường, quản lý xuất nhập khẩu, thúc đẩy thương mại biên giới, phát triển thương mại điện tử và kinh tế số. Điều này phản ánh xu thế hội nhập và số hóa của nền kinh tế.

-  Bảo vệ người tiêu dùng và quản lý thị trường: Việc tăng cường vai trò của Sở trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quản lý hoạt động kinh doanh đa cấp và đấu tranh chống hàng giả, gian lận thương mại cho thấy sự quyết tâm xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch.

-  Phòng vệ thương mại: Chức năng hỗ trợ doanh nghiệp đối phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại quốc tế đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, giúp bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trong nước.

-  Khuyến công và cụm công nghiệp: Tiếp tục thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp nông thôn và quản lý các cụm công nghiệp, góp phần vào sự phát triển cân bằng giữa các khu vực.

Tác động và kỳ vọng

Việc ban hành Thông tư này được kỳ vọng sẽ tạo ra một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch hơn, giúp các Sở Công Thương và các cấp quản lý địa phương thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn. Với chức năng, nhiệm vụ được phân định cụ thể, các cơ quan này sẽ có cơ sở vững chắc để xây dựng kế hoạch, chính sách và triển khai các hoạt động quản lý, thúc đẩy sự phát triển của ngành công thương tại địa phương.

Đây cũng là tín hiệu cho thấy Bộ Công Thương đang nỗ lực cải cách hành chính, tăng cường phân cấp, ủy quyền, đồng thời đảm bảo sự chỉ đạo, kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ một cách xuyên suốt từ trung ương đến địa phương./.