Đồng Nai: Nỗ lực cải thiện năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI) năm 2024 – Mục tiêu và giải pháp trọng tâm

Ngày 25 tháng 6 năm 2025, Tỉnh Đồng Nai vừa công bố kết quả Chỉ số Năng lực Cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2024 với mức tăng trưởng đáng ghi nhận, cho thấy những nỗ lực cải cách hành chính đã mang lại hiệu quả bước đầu. Theo báo cáo chính thức từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vào ngày 6/5/2025, Đồng Nai đạt 67,19 điểm, tăng 1,30 điểm so với năm 2023 (65,89 điểm), đồng thời thăng 3 bậc từ vị trí 42/63 lên 39/63 tỉnh, thành phố cả nước.

PCI là một công cụ khảo sát xã hội học quan trọng, phản ánh cảm nhận của doanh nghiệp về chất lượng điều hành kinh tế và nỗ lực của chính quyền địa phương trong việc tạo lập môi trường chính sách thuận lợi cho sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

PCI 2024: Nỗ Lực Tăng Bậc, Nhưng Kỳ Vọng Chưa Tròn

Kết quả PCI 2024 của Đồng Nai cho thấy tổng điểm các chỉ số thành phần tăng 1,3 điểm và thứ hạng tăng 3 bậc, đây là một bước chuyển biến tích cực, thể hiện nỗ lực của tỉnh trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chất lượng điều hành và hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo đánh giá của lãnh đạo tỉnh, kết quả này chưa đạt kỳ vọng lọt vào nhóm Top 20 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước.

Điểm sáng đáng chú ý:

Bốn tiêu chí được Đồng Nai thực hiện rất tốt và cải thiện đáng kể so với năm 2023 bao gồm:

-  Chi phí thời gian: Giữ nguyên điểm số (7,75 điểm) nhưng tăng 11 bậc, từ hạng 29 lên 18/63. Điều này cho thấy thành công trong việc thúc đẩy các thủ tục trực tuyến và chuyển đổi số, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

-  Hỗ trợ doanh nghiệp: Tiếp tục cải thiện mạnh mẽ, tăng 0,79 điểm và vươn lên hạng 4/63 (từ hạng 9/63 năm 2023). Tỉnh đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng, dịch vụ tư vấn pháp luật, thông tin thị trường và các chương trình đào tạo.

-  Đào tạo lao động: Tăng 0,92 điểm, từ hạng 29 lên 17/63. Chất lượng đào tạo và nguồn cung lao động đang dần đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp.

-  Thiết chế pháp lý và an ninh trật tự: Tăng 0,92 điểm, từ hạng 52 vươn lên 16/63. Sự cải thiện vượt bậc này củng cố niềm tin của doanh nghiệp vào hệ thống tư pháp và nỗ lực đảm bảo an ninh trật tự của tỉnh.

Bảng so sánh điểm các chỉ số thành phần PCI năm 2024 so với 2023:

Những "điểm nghẽn" cần tập trung cải thiện:

Dù có sự cải thiện tổng thể, Đồng Nai vẫn đối mặt với 7 tiêu chí có thứ hạng thấp, ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh:

-  Gia nhập thị trường (hạng 53/63): Dù có cải thiện điểm, các chỉ số phụ như tỷ lệ doanh nghiệp phải chỉnh sửa hồ sơ đăng ký kinh doanh nhiều lần (12%), chờ đợi quá lâu để hoạt động chính thức (8%), hoặc phải hủy kế hoạch kinh doanh do khó khăn thủ tục (13%) vẫn đáng lo ngại.

-  Tiếp cận đất đai (hạng 45/63): Thời gian chờ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất kéo dài (30 ngày), tình trạng giải phóng mặt bằng chậm (22%) và sự thiếu chi tiết trong hướng dẫn thủ tục của cán bộ (52%) vẫn là rào cản lớn.

-  Tính minh bạch (hạng 39/63): Giảm 24 bậc so với năm 2023. Chất lượng website tỉnh giảm (52,67 điểm), tỷ lệ doanh nghiệp nhận được thông tin yêu cầu thấp (53%) và sự thiếu minh bạch trong đấu thầu (chỉ 15% doanh nghiệp đồng ý) là những điểm yếu cần khắc phục khẩn cấp.

-  Chi phí không chính thức (hạng 53/63): Tỷ lệ doanh nghiệp phải chi trả chi phí ngoài quy định (46%) và tình trạng nhũng nhiễu phổ biến (74%) tiếp tục gây áp lực nặng nề, làm giảm niềm tin của nhà đầu tư.

-  Cạnh tranh bình đẳng (hạng 40/63): Vẫn còn dấu hiệu của "chủ nghĩa tư bản thân hữu" và ưu tiên doanh nghiệp lớn, gây khó khăn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

-  Tính năng động và tiên phong của chính quyền địa phương (hạng 59/63): Giảm 12 bậc so với năm 2023, phản ánh sự chậm trễ trong việc giải quyết các vấn đề mới phát sinh và thực hiện cam kết cải thiện môi trường kinh doanh.

-  Thiết chế pháp lý (hạng 52/63): Mặc dù tổng điểm tăng, các chỉ tiêu về xử lý vi phạm của cán bộ và hiệu quả của cơ quan công an vẫn còn thấp.

Nguyên nhân và Giải pháp: Hướng tới Cải cách Đồng bộ và Bền vững

Tổng điểm PCI của Đồng Nai tăng nhưng vẫn chưa đạt kỳ vọng lọt vào Top 20, chủ yếu do nhiều tiêu chí phụ thuộc vào cảm nhận doanh nghiệp, những khó khăn chung của nền kinh tế năm 2024, và sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các địa phương khác. Đặc biệt, tính năng động của chính quyền giảm mạnh nhất, cùng với chi phí không chính thức và tính minh bạch tiếp tục giảm điểm, cho thấy sự chậm nhịp trong cải cách và còn gánh nặng cho doanh nghiệp.

Với bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 60-NQ/TW của Trung ương Đảng từ năm 2025, quá trình tinh gọn bộ máy và tái cấu trúc hệ thống chính quyền địa phương đòi hỏi Đồng Nai phải duy trì và nâng cao chất lượng điều hành ở quy mô lớn hơn, phức tạp hơn. Việc sáp nhập với Bình Phước là cơ hội để mở rộng không gian phát triển, nguồn lực và thị trường, tạo bước đột phá trong cải cách.

Các giải pháp trọng tâm được Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh đề xuất thực hiện trong 6 tháng cuối năm 2025 bao gồm:

1.   Ổn định bộ máy hành chính sau sáp nhập và tăng cường vai trò cấp xã: Rà soát, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính, đảm bảo tính gọn nhẹ, xuyên suốt; phân cấp mạnh cho cấp xã, gắn trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trong hỗ trợ nhà đầu tư.

2.   Rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng: Rà soát và tích hợp các thủ tục chồng chéo trên hệ thống dịch vụ công; thí điểm cơ chế giải quyết đầu tư một cửa liên thông cấp tỉnh.

3.   Đẩy mạnh chuyển đổi số và dịch vụ công trực tuyến: Cập nhật, vận hành thống nhất hệ thống thông tin giải quyết TTHC toàn tỉnh; mở rộng dịch vụ công mức độ 3, 4 tới cấp xã và khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt.

4.   Cải thiện chất lượng đối thoại và hỗ trợ doanh nghiệp: Tăng tần suất đối thoại với doanh nghiệp, đặc biệt tại các khu vực giáp ranh và dự án hạ tầng liên vùng; xây dựng cẩm nang đầu tư Đồng Nai – Bình Phước sau sáp nhập.

5.   Tập trung cải thiện các chỉ số thành phần PCI còn thấp: Công khai minh bạch thông tin dự án, quy hoạch, ngân sách; tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm hành vi nhũng nhiễu; đưa tiêu chí "tiên phong cải cách" vào đánh giá công chức; số hóa hồ sơ đất đai và quy hoạch.

Đồng Nai Tăng Cường "Xanh Hóa" Kinh Tế Với Chỉ Số PGI 2024

Năm 2024, Đồng Nai tiếp tục cho thấy cam kết trong phát triển bền vững thông qua Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI). Mặc dù tổng điểm PGI của tỉnh tăng nhẹ lên 25,97 điểm (tăng 1,26 điểm so với 2023), thứ hạng lại giảm đáng kể từ vị trí thứ 3/63 xuống 21/63 tỉnh, thành phố. Điều này cho thấy dù Đồng Nai có nỗ lực, các địa phương khác đã có những bước tiến vượt trội trong "xanh hóa" nền kinh tế.

PGI là bộ chỉ số quan trọng, bổ trợ cho PCI, đánh giá mức độ thân thiện với môi trường của địa phương dưới góc nhìn từ thực tiễn kinh doanh, bao gồm ứng dụng công nghệ thân thiện, quản trị môi trường và sự quan tâm của chính quyền.

Phân tích kết quả PGI 2024:

-  Điểm tích cực: Chỉ số thành phần "Vai trò lãnh đạo của chính quyền tỉnh trong bảo vệ môi trường" tăng đáng kể (+0,46 điểm), thể hiện cam kết và nỗ lực của chính quyền. Tỷ lệ người dân đánh giá môi trường "tốt hoặc rất tốt" cũng tăng từ 51,3% lên 63,8%.

-  Hạn chế: Các chỉ số "Giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu" và "Đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường tối thiểu" đều giảm nhẹ, cho thấy công tác kiểm soát ô nhiễm còn chưa đồng đều. Đặc biệt, vai trò của chính quyền trong lĩnh vực này dù cải thiện nhưng vẫn còn rất thấp (4,26 điểm, xếp hạng 60/63), và sự tham gia, đóng góp của doanh nghiệp vào môi trường xanh còn hạn chế.

Giải pháp đề xuất cải thiện PGI trong 6 tháng cuối năm 2025:

Trong bối cảnh sáp nhập với Bình Phước, Đồng Nai cần mở rộng không gian phát triển, đồng thời đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý môi trường. Các giải pháp tập trung vào:

1.   Nâng cao vai trò chính quyền: Tăng cường đối thoại với doanh nghiệp về chính sách bảo vệ môi trường; ban hành kế hoạch truyền thông, đào tạo về chỉ số xanh.

2.   Thực thi và minh bạch hóa quy định bảo vệ môi trường: Công khai thông tin về giấy phép môi trường, tình trạng xả thải; áp dụng giải pháp chính quyền số và đồng bộ dữ liệu môi trường.

3.   Khuyến khích doanh nghiệp xanh: Ưu đãi tín dụng và thuế cho doanh nghiệp đạt chuẩn môi trường quốc tế; triển khai Chương trình "Doanh nghiệp xanh Đồng Nai".

4.   Lồng ghép Chỉ số PGI với Nghị quyết 02/NQ-CP: Đưa mục tiêu chỉ số xanh vào kế hoạch hành động của tỉnh; giao nhiệm vụ theo dõi PGI cho các sở, ngành liên quan.

Cam kết Phát triển Bền vững

UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Văn bản số 7861/UBND-THNC ngày 17/6/2025 chỉ đạo các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố và các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng điều hành, phát triển kinh tế - xã hội và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Điều này khẳng định quyết tâm của Đồng Nai trong việc chấn chỉnh kỷ cương, tăng cường trách nhiệm, khắc phục hạn chế để tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, hướng tới phát triển bền vững và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh, phù hợp với các nghị quyết quan trọng của Đảng và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Các báo cáo và giải pháp này đã được Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét, thể hiện sự đồng bộ và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong thời gian tới./.