Điều hành ngân sách 2026: Phấn đấu tăng thu ít nhất 10% so với năm 2025

Dự toán thu xây dựng bám sát mục tiêu tăng trưởng kinh tế

Theo Nghị quyết, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2026 là 2.529.467 tỷ đồng, trong đó thu ngân sách trung ương là 1.225.356 tỷ đồng, thu ngân sách địa phương 1.304.111 tỷ đồng. Ngân sách địa phương được phép sử dụng 23.839 tỷ đồng nguồn cải cách tiền lương đến hết năm 2025 còn dư để bố trí dự toán năm 2026, phục vụ thực hiện mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng.

Tổng chi ngân sách nhà nước năm 2026 là 3.159.106 tỷ đồng. Trong đó chi ngân sách trung ương 1.809.056 tỷ đồng, đã bao gồm dự toán 238.421 tỷ đồng bổ sung cân đối cho ngân sách địa phương, 187.175 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu ngân sách địa phương và 53.554 tỷ đồng bổ sung cho các địa phương đảm bảo thực hiện mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng. Chi ngân sách địa phương là 1.350.050 tỷ đồng, không gồm các khoản bổ sung từ trung ương.

Kết quả biểu quyết thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Ảnh: Quốc hội

Mức bội chi ngân sách nhà nước năm 2026 là 605.800 tỷ đồng, tương đương 4,2% GDP. Trong đó gồm bội chi ngân sách trung ương 583.700 tỷ đồng (4% GDP) và bội chi ngân sách địa phương 22.100 tỷ đồng (0,2% GDP). Tổng nhu cầu huy động của ngân sách nhà nước là 985.784 tỷ đồng.

Phương án cân đối ngân sách nhà nước được xây dựng trên cơ sở tăng trưởng hai con số, các chỉ tiêu tài chính - ngân sách nhà nước đều dự kiến tăng rất lớn so với giai đoạn trước. Trước khi các đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua, Chính phủ đã có báo cáo chi tiết tiếp thu, giải trình các ý kiến của đại biểu, của cơ quan thẩm tra và Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.

Một số ý kiến đại biểu đề nghị phấn đấu tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025. Chính phủ giải trình, dự toán thu được xây dựng bám sát các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, các chỉ tiêu tại dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, các chính sách thu hiện hành và định hướng trong thời gian tới. Trong đó, dự toán thu nội địa từ sản xuất kinh doanh năm 2026 tăng khoảng 11,1% so với ước thực hiện năm 2025, là mức phấn đấu cao nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, một số lĩnh vực thu chịu tác động của nhiều yếu tổ khác như thị trường, giá cả, tỷ giá, lãi suất..., không hoàn toàn phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng kinh tế. Chẳng hạn như: thu tiền sử dụng đất, thu xổ số kiến thiết, thu dầu thô... Thu từ hoạt động xuất nhập khẩu thì chịu tác động từ chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ, tình hình thế giới biến động.

Do đó, Chính phủ đã rà soát kỹ lưỡng từng lĩnh vực thu, đảm bảo xây dựng dự toán ở mức tích cực nhất để thực hiện các nhiệm vụ chi theo quy định và đảm bảo an ninh, an toàn tài chính quốc gia. Nếu xây dựng dự toán ở mức cao hơn, có thể sẽ đặt ra nhiều rủi ro khi tình hình có biến động, ảnh hưởng tới an ninh, an toàn tài chính quốc gia.

Tuy nhiên, trong tổ chức thực hiện, Chính phủ tiếp thu ý kiến của các đại biểu, thể hiện tại Nghị quyết với nội dung: “trong điều hành, phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2026 tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025” theo như Kết luận của Hội nghị Trung ương 13.