Đẩy nhanh tiến độ về đích sân bay Long Thành

Nhà ga hành khách là hạng mục quan trọng nhất, có giá trị lớn nhất, kỹ thuật phức tạp nhất của sân bay Long Thành giai đoạn 1. Được khởi công vào ngày 31/8/2023, đây được ví như “trái tim” của sân bay lớn nhất nước ta với biểu tượng đóa hoa sen.

Công trình với ga trung tâm và 3 cánh, thiết kế với hướng đi tách biệt. Với 1 tầng trệt, 3 lầu, chiều cao đỉnh mái hơn 45m, tổng diện tích sàn khoảng 376.000m2 đang đi vào hoàn thiện.

Điểm nhấn ngoại thất phần mái nhà ga chính được tạo hình theo những lớp cánh hoa sen đan xếp chồng lên nhau, xòe rộng tinh tế. Hệ thống mái kính nhà ga thiết kế lấy ánh sáng rộng 10.000 m2.

Đến thời điểm này, gói thầu 5.10 - thi công nhà ga hành khách sân bay Long Thành đã hoàn thành phần xây dựng cơ bản, chuyển trọng tâm sang lắp đặt thiết bị và hoàn thiện các hệ thống phục vụ khai thác. Các hạng mục đang được gấp rút triển khai gồm hệ thống xử lý hành lý, thiết bị soi chiếu an ninh và các dây chuyền kỹ thuật chuyên ngành.

Công tác kiểm tra, chạy thử từng thiết bị và thử nghiệm liên động giữa các hệ thống cũng đang được thực hiện nhằm đánh giá khả năng vận hành đồng bộ trước khi phục vụ hành khách.

Liên danh nhà thầu đang tập trung hoàn thiện các hạng mục lắp đặt còn lại, kiểm tra và chạy thử các thiết bị quan trọng đã đưa về công trường. Dù gặp khó khăn trong huy động nhân lực có tay nghề do nhu cầu lao động tại nhiều dự án xây dựng trên cả nước tăng cao, các nhà thầu đã chủ động sắp xếp nguồn lực, ưu tiên những hạng mục then chốt, có tính quyết định đến tiến độ vận hành nhà ga.

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), đơn vị chủ đầu tư Dự án thành phần 3 sân bay Long Thành giai đoạn 1 (các công trình thiết yếu), tổng giá trị sản lượng thực hiện đạt hơn 73.869 tỷ đồng, tương đương 85,55% giá trị hợp đồng.

Theo quyền Tổng Giám đốc ACV Nguyễn Đức Hùng, trong số 16 gói thầu xây lắp chính, có 4 gói đã hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc, gồm gói 6.12 (hệ thống giao thông kết nối tuyến số 1 và tuyến số 2), gói 3.4 (san nền và thoát nước), gói 5.6 (cọc công trình nhà ga hành khách) và gói 2.4 (tường rào ranh giới trong phạm vi 1.810ha). Bên cạnh đó, nhiều gói thầu trọng điểm đã đạt khối lượng thực hiện trên 90%.

Tuy nhiên, 4 gói thầu gồm nhà ga hành khách (gói 5.10), hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật (gói 4.8), nhà ga hàng hóa số 1 (gói 7.8) và nhà để xe (gói 11.5) vẫn nằm trên đường găng tiến độ, cần tập trung tháo gỡ khó khăn, bổ sung nguồn lực và đẩy nhanh thi công để đáp ứng mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào khai thác trong tháng 12/2026.

Ngày 7/10, Văn phòng Chính phủ đã có thông báo Kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại buổi kiểm tra hiện trường, đôn đốc tiến độ thực hiện dự án sân bay Long Thành. Theo đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ yêu cầu ACV rà soát ngay toàn bộ khối lượng công việc còn lại của các gói thầu, đặc biệt tại các gói thầu có khối lượng còn lại lớn, là đường găng của dự án; lập tiến độ chi tiết đối với từng hạng mục, làm cơ sở theo dõi, chỉ đạo, bảo đảm hoàn thành, đưa dự án vào khai thác trong năm 2026.

Trên cơ sở tiến độ thi công chi tiết, ACV yêu cầu nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, vật tư và nguồn lực tài chính. Tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp", tăng mũi thi công để đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân, nhất là tại các gói thầu đường găng. Kiên quyết xử lý các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu về nhân lực, thiết bị, tài chính và tiến độ.

Về công tác chuẩn bị khai thác thương mại được ACV dự kiến triển khai theo lộ trình tăng dần quy mô, chia thành 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu, từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027, nhà ga hành khách dự kiến khai thác cánh tây và khu trung tâm, với sản lượng đăng ký của Vietnam Airlines và Vietjet tương đương 6-10% công suất thiết kế, khoảng 20-30 chuyến bay mỗi ngày. Tổng sản lượng dự kiến tối đa 366 chuyến bay mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế.

Đối với vận chuyển hàng hóa, một phần nhà ga hàng hóa số 1 dự kiến phục vụ hàng hóa nội địa từ ngày 24/12/2026. Từ tháng 1/2027, nhà ga bắt đầu phục vụ các chuyến bay quốc tế, ngoại trừ các tuyến đi châu Âu và Hoa Kỳ.

Trong giai đoạn hai, từ tháng 4 đến tháng 10/2027, Vietnam Airlines và Vietjet dự kiến mở rộng khai thác các đường bay quốc tế đến châu Âu, châu Úc, Nam Á, Đông Bắc Á, Đông Nam Á và châu Mỹ, đồng thời bổ sung một số đường bay nội địa. Sản lượng hành khách dự kiến đạt 50% công suất thiết kế.

Cùng thời gian này, các khiếm khuyết của hạ tầng sẽ được khắc phục, các thủ tục cấp phép tiếp tục hoàn thiện.

Từ tháng 10/2027, căn cứ lịch bay mùa đông, sân bay dự kiến khai thác 100% công suất thiết kế, phục vụ đầy đủ mạng bay nội địa và quốc tế, bao gồm cả các tuyến vận chuyển hàng hóa đi châu Âu và Hoa Kỳ.

Hiện nay, song song với việc hoàn thiện hạ tầng, ACV sẽ tổ chức 3 đợt thử nghiệm vận hành tổng thể, tập trung vào 4 lĩnh vực chính, gồm phục vụ hành khách và giao thông kết nối, phục vụ hành lý, khai thác khu bay, an ninh-an toàn và công nghệ thông tin. Qua đó, chủ đầu tư đánh giá rủi ro, kiểm tra mức độ sẵn sàng của hệ thống, hạ tầng và nhân sự trước khi sân bay đi vào hoạt động.

Sân bay Long Thành xây dựng với diện tích 5.000ha tại phường Long Thành, thành phố Đồng Nai. Dự án có tổng mức đầu tư khái toán là hơn 16 tỷ USD, chia thành ba giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 là hơn 5,4 tỷ USD, với công suất 25 triệu hành khách/năm và 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm. Sau hơn 5 năm kể từ ngày khởi công, dự kiến sân bay Long Thành sẽ hoàn thành cuối năm 2026.

Khi hoàn thiện toàn bộ các giai đoạn, sân bay đạt công suất lên tới 100 triệu hành khách/năm và 5 triệu tấn hàng hóa/năm, hướng tới vị thế trung tâm trung chuyển hàng không hàng đầu Đông Nam Á.

Sở hữu đường băng dài 4.000m, đủ năng lực tiếp nhận các dòng máy bay chở khách và hàng hóa lớn nhất thế giới hiện nay như Airbus A380 hay Boeing 747-8.

Sân bay Long Thành được ứng dụng công nghệ làm thủ tục sinh trắc học, hệ thống xử lý hành lý tự động tốc độ cao, cùng tháp điều hành không lưu thông minh. Cùng với đó, thiết kế tối ưu hóa việc tận dụng ánh sáng tự nhiên, sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm điện nước và bố trí nhiều hồ cảnh quan, cây xanh bên trong khuôn viên nhà ga.

Với mạng lưới giao thông kết nối đa phương thức, trong đó, đường bộ kết nối trực tiếp với chuỗi đường cao tốc huyết mạch của vùng kinh tế trọng điểm phía nam như: Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Bến Lức-Long Thành, Biên Hòa-Vũng Tàu, Phan Thiết-Dầu Giây.

Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức cho biết, địa phương đang nỗ lực hoàn thiện những hạng mục cuối cùng của các tuyến được kết nối sân bay. Thành phố Đồng Nai xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, do đó, những năm qua tập trung dốc sức giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông kết nối sân bay.

Đến nay, cùng với các tuyến cao tốc do Trung ương và địa phương đầu tư, các tuyến đường 25B, 25C sắp hoàn thành. Cùng với đó, các đường ĐT cũng được thành phố Đồng Nai xác định trọng điểm, tập trung đầu tư, tăng tốc đẩy nhanh tiến độ, tạo mạng lưới kết nối đồng bộ, hiện đại. Các tuyến đường này sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả vận hành sân bay Long Thành, phát triển đô thị, dịch vụ, logistics và sức cạnh tranh của Đồng Nai.

Với đường sắt, quy hoạch kết nối trực tiếp với tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam và các tuyến metro kết nối nhanh từ Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đồng Nai đến thẳng sân bay Long Thành. Các sở, ngành và chính quyền địa phương có dự án đi qua đang nỗ lực đẩy nhanh thực hiện các phần việc để có thể khởi công metro kết nối từ Suối Tiên đến sân bay Long Thành trong tháng 12 tới.

Đối với định hướng mô hình "thành phố sân bay", Long Thành được xác định không chỉ đơn thuần là nơi đi và đến của các chuyến bay, mà khu vực chung quanh được quy hoạch thành một đô thị sân bay sầm uất. Trong đó, phát triển các trung tâm thương mại, khu mua sắm miễn thuế quy mô lớn; hệ thống khách sạn 5 sao, trung tâm hội nghị-triển lãm quốc. Cùng với đó là các trung tâm dịch vụ logistics, bảo dưỡng-sửa chữa tàu bay hiện đại.

Hiện nay, thành phố Đồng Nai đang xúc tiến thành lập Khu kinh tế đặc biệt Long Thành để hiện thực hóa đô thị sân bay, góp phần trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia. Bởi lẽ, sân bay Long Thành được Đảng bộ thành phố Đồng Nai xác định là “điểm tựa” quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số, kiến thiết những khu đô thị mới hiện đại, xanh, thông minh, đưa Đồng Nai trở thành đô thị đẳng cấp, đáng sống, thu hút đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực chất lượng cao.

Liên quan quy hoạch xây dựng đô thị sân bay Long Thành, nhiều lần khảo sát và làm việc với các đơn vị liên quan, đồng chí Vũ Hồng Văn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai lưu ý: Khu vực Long Thành phải được quy hoạch tốt nhất, chọn nhà đầu tư tốt nhất và tiến độ thực hiện phải nhanh nhất.

Quá trình thực hiện phải chú ý nâng cao giá trị nguồn lực đất đai, quy hoạch mang tính chiến lược, dài hạn để khu vực đô thị sân bay Long Thành phát triển xứng tầm, tạo động lực để thành phố bứt phá phát triển mạnh mẽ, góp phần đưa Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng quan trọng quốc gia, đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.