Công nghệ số sẽ là chìa khóa thúc đẩy tuân thủ tự giác thuế

Từ tuân thủ hành chính đến tuân thủ tự giác

Chiều 23/10, Cục Thuế (Bộ Tài chính), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Báo Lao Động tổ chức hội thảo "Thúc đẩy tự giác tuân thủ, đóng góp đầy đủ thuế – Xây dựng kỷ nguyên hùng cường".

‎Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng: Tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ, mà là văn hóa. Dẫn lại tinh thần của Nghị quyết 66-NQ/TW, ông nhấn mạnh, khi làm luật và chính sách, Nhà nước phải đảm bảo "dễ tuân thủ, không tạo thêm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp".

Theo ông Hiếu, để nâng cao tính tuân thủ nghĩa vụ nộp thuế cần chú ý gồm các yếu tố: Chính sách phải rõ ràng, thủ tục đơn giản; quản lý phải chuyển từ quy trình sang mục tiêu. Trong đó, chuyển đổi số cần thay đổi tư duy quản trị; cơ quan công quyền cần chủ động hỗ trợ người dân; cần cơ chế khuyến khích người tuân thủ tốt, phân biệt rõ với người vi phạm để khơi dậy tinh thần tự giác.

"Tự giác tuân thủ là thước đo của niềm tin, không thể ép buộc mà phải nuôi dưỡng bằng công bằng và minh bạch", ông Phan Đức Hiếu khẳng định.

Ngành thuế phấn đấu giảm 44% chi phí hành chính

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) nhấn mạnh, trong quản lý thuế hiện đại, tuân thủ tự nguyện là thước đo của sự phát triển. Ở các quốc gia tiên tiến, người dân nộp thuế không chỉ vì nghĩa vụ pháp lý, mà vì niềm tin rằng đồng tiền thuế được sử dụng công bằng, minh bạch và mang lại lợi ích chung.

Ông Mai Sơn dẫn chứng, tại Việt Nam, nhiều chương trình an sinh như bảo hiểm y tế, giáo dục, hạ tầng... đều được duy trì bằng nguồn thuế. Khi người dân thấy rõ hiệu quả đó, đóng thuế trở thành hành động đồng hành cùng Nhà nước.

‎Từ đó, ngành thuế đang chuyển mạnh sang "người dân biết – hiểu – đồng thuận" với chính sách thuế.

Ông Mai Sơn cho biết, các đánh giá độc lập của VCCI và khảo sát mức độ hài lòng của doanh nghiệp đã giúp cơ quan thuế cải thiện quy trình, tăng tính minh bạch.

‎Ngành thuế hiện đã trải qua 4 giai đoạn cải cách lớn, tiến tới quản lý dựa trên dữ liệu số hóa. Theo đó, hệ thống dữ liệu thuế đang liên thông với ngân hàng, bảo hiểm, hải quan, công thương, tài nguyên môi trường để đối chiếu, gợi ý tờ khai, giảm sai sót và chi phí tuân thủ; ứng dụng blockchain, trí tuệ nhân tạo (AI) trong hệ thống quản lý thế hệ mới, hướng tới triển khai từ năm 2026.

‎Mục tiêu là dùng dữ liệu lớn (big data) để phân tích rủi ro, phát hiện gian lận và hỗ trợ người nộp thuế một cách chủ động hơn.

Theo Báo Điện Tử Chính Phủ