Chủ động triển khai Luật Hóa chất, bảo đảm sản xuất thông suốt

Ngay khi Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, ngành Công Thương đã thể hiện rõ vai trò “nhạc trưởng” trong việc hoàn thiện khung pháp lý, ban hành đồng loạt các nghị định, thông tư hướng dẫn và tổ chức triển khai trên phạm vi cả nước.

Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 được đánh giá là đạo luật có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến nhiều ngành kinh tế nền tảng như nông nghiệp, dược phẩm, vật liệu, điện tử và công nghiệp chế biến.

Ngay trong tháng đầu tiên triển khai luật, Bộ Công Thương đã khẩn trương tham mưu Chính phủ ban hành 3 nghị định gồm: Nghị định số 24/2026/NĐ-CP quy định các danh mục hóa chất thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hóa chất; Nghị định số 25/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Hóa chất về phát triển ngành công nghiệp hóa chất và an toàn, an ninh hóa chất; Nghị định số 26/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật về quản lý hoạt động hóa chất và hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa.

Song song với đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành 2 thông tư hướng dẫn là Thông tư số 01/2026/TT-BCT và Thông tư số 02/2026/TT-BCT, tạo thành “bộ khung” pháp lý hoàn chỉnh để Luật Hóa chất được triển khai thống nhất trên toàn quốc.

Đặc biệt, Thông báo số 363/BCT-HC ban hành ngày 17/1/2026 được xem là “chỉ dẫn hành động” quan trọng, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương công bố, tổ chức thực hiện thủ tục hành chính theo quy định mới, nhất là các thủ tục cấp phép xuất nhập khẩu hóa chất, nhằm không để gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Từ thực tiễn triển khai tại cơ sở, nhiều địa phương ghi nhận rõ tác động tích cực từ việc ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn Luật Hóa chất. Đại diện Sở Công Thương TP. HCM cho biết, ngay sau khi nhận được Thông báo số 363/BCT-HC, Sở đã khẩn trương phổ biến nội dung luật và các nghị định, thông tư đến doanh nghiệp, đồng thời tham mưu UBND thành phố triển khai các thủ tục hành chính theo quy định.

Tại Lâm Đồng, Phó Giám đốc Sở Công Thương Trần Vũ Ngoan đánh giá, động thái của Bộ Công Thương thể hiện tinh thần chủ động, nhất quán với quan điểm lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Với địa phương có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao và chế biến nông sản như Lâm Đồng, việc tháo gỡ kịp thời vướng mắc về thủ tục hóa chất đã giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất ổn định, bảo đảm tiến độ đơn hàng xuất khẩu.

PGS.TS Trần Hồng Côn, nguyên giảng viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) nhấn mạnh, việc ban hành Thông báo 363 chỉ sau 16 ngày Luật Hóa chất có hiệu lực cho thấy sự quyết liệt và trách nhiệm cao của cơ quan quản lý. Các quy định về xuất nhập khẩu, quản lý hóa chất nguy hiểm được ban hành sớm đã giúp doanh nghiệp yên tâm, giảm chi phí và tránh rủi ro gián đoạn sản xuất.

Cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài cũng ghi nhận nỗ lực này. Ông Nguyễn Minh Đức, quản lý, chuyên gia phân tích chính sách tại Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) cho rằng, trong bối cảnh số lượng luật được ban hành nhiều hơn, thời gian chuẩn bị ngắn hơn, áp lực xây dựng văn bản hướng dẫn là rất lớn. Tuy nhiên, các đơn vị chuyên môn của ngành Công Thương đã nỗ lực cao độ để hoàn thiện và ban hành đồng loạt các văn bản, tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho thực thi Luật.

Không dừng lại ở việc ban hành văn bản, ngành Công Thương đặc biệt chú trọng khâu tổ chức thực thi nhằm đưa các quy định của Luật Hóa chất sớm đi vào cuộc sống. Thời gian tới, Cục Hóa chất tiếp tục tổ chức các hội thảo chuyên đề, trong đó có các chương trình dành riêng cho doanh nghiệp, kịp thời hướng dẫn và bảo đảm việc triển khai thống nhất, đồng bộ.

Phó Cục trưởng Cục Hóa chất Vương Thành Chung cho biết, ngành hóa chất được định hướng phát triển với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, dựa trên nền tảng hoàn thiện khung pháp lý và các chính sách ưu đãi đầu tư. Đáng chú ý, chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong thời hạn 15 năm được kỳ vọng sẽ tạo sức hút mạnh mẽ đối với nhà đầu tư, qua đó thúc đẩy phát triển nội lực của toàn ngành.

Theo ông Vương Thành Chung, các lĩnh vực hóa dược, dược và các sản phẩm hóa chất có giá trị gia tăng cao được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng, nhất là khi gắn với nguồn nhân lực trẻ, trình độ cao. Cùng với đó, các quy định mới về quản lý hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa đang từng bước được doanh nghiệp tiếp cận và triển khai trong thực tiễn, tạo nền tảng cho sự phát triển an toàn, bền vững của ngành hóa chất trong giai đoạn tới.