Cầu Cát Lái và bước đi chiến lược mở ‘mạch giao thông’ vùng Long Thành

Cầu Cát Lái là một trong những dự án giao thông được người dân Đồng Nai và TP.HCM chờ đợi suốt hơn hai thập kỷ.

Đối với Đồng Nai, đây không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần mà còn là "cú hích" quan trọng đối với sự phát triển của đô thị mới Nhơn Trạch - khu vực được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng mới ở cửa ngõ phía Đông TP.HCM.

Cầu Cát Lái còn là mắt xích quan trọng trong tuyến kết nối từ Sân bay Long Thành đến TP.HCM thông qua đường tỉnh 25C, góp phần hình thành mạng lưới giao thông đa hướng, giảm phụ thuộc vào tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây vốn đang quá tải.

Ngay từ năm 2003, dự án đã có chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, do chưa đạt được sự thống nhất giữa hai địa phương, Dự án cầu Cát Lái đã nhiều lần lỡ hẹn, kéo dài suốt hơn 20 năm trong sự mong mỏi của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Sau gần 14 năm gián đoạn, tháng 5-2017, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chấp thuận bổ sung Quy hoạch phát triển giao thông vận tải TP.HCM đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020. Theo đó, Thủ tướng đồng ý xây cầu thay thế phà Cát Lái. Đến tháng 8-2019, Thủ tướng Chính phủ có văn bản giao UBND tỉnh Đồng Nai thực hiện dự án xây dựng cầu Cát Lái.

Đến tháng 8-2019, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản đồng ý giao UBND tỉnh Đồng Nai là cơ quan nhà nước có thẩm quyền triển khai thực hiện dự án Cầu thay phà Cát Lái theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT).

Dù vậy, do nhiều yếu tố khách quan và thủ tục phức tạp, dự án vẫn chưa thể khởi công. Chỉ đến những năm gần đây, trong bối cảnh yêu cầu liên kết vùng ngày càng cấp thiết và sân bay Long Thành chuẩn bị đi vào khai thác, dự án cầu Cát Lái mới thực sự được thúc đẩy trở lại với quyết tâm chính trị rõ ràng từ cả hai địa phương.

Theo Tỉnh ủy viên, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà, mục tiêu của tỉnh Đồng Nai là khởi công dự án cầu Cát Lái trong năm 2026 và hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2028.

Đồng Nai sở hữu vị trí địa lý đặc biệt, là cửa ngõ kết nối TP.HCM với các tỉnh miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Trong bối cảnh sân bay Long Thành dự kiến đưa vào khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026, việc sớm triển khai cầu Cát Lái có ý nghĩa sống còn để hình thành thêm một trục kết nối chiến lược, chia sẻ lưu lượng xe với cao tốc hiện hữu và bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống hạ tầng vùng.

Với tư duy phát triển dài hạn, cách tiếp cận bài bản và tinh thần dám nghĩ - dám làm, tỉnh Đồng Nai đang từng bước khẳng định vai trò là địa phương tiên phong trong kiến tạo hạ tầng liên vùng. Việc kiên trì theo đuổi dự án cầu Cát Lái suốt hơn hai thập kỷ, để hôm nay tiến gần hơn tới ngày khởi công, là minh chứng rõ nét cho quyết tâm đó.

Khi cây cầu được xây dựng, không chỉ khoảng cách địa lý giữa Đồng Nai và TP.HCM được rút ngắn, mà những "khoảng cách phát triển" cũng sẽ dần được thu hẹp, mở ra một giai đoạn tăng trưởng mới cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam - nơi Đồng Nai đang đóng vai trò ngày càng rõ nét như một đầu mối kết nối chiến lược.

Cầu Cát Lái không phải là một dự án đơn lẻ. Cùng với cầu Long Hưng, đây là hai công trình vượt sông Đồng Nai mang tính chiến lược, thể hiện rõ tư duy "hạ tầng đi trước - phát triển theo sau" của tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn mới.

Khi các cây cầu này hoàn thành, không chỉ áp lực giao thông hiện hữu được giảm tải, mà một không gian phát triển hoàn toàn mới sẽ được kích hoạt: từ các khu đô thị vệ tinh, khu công nghiệp, trung tâm logistics đến chuỗi dịch vụ hàng không - thương mại - công nghệ cao xoay quanh sân bay Long Thành.