Các địa phương tăng tốc tiết kiệm điện, giảm áp lực mùa nắng nóng

Nắng nóng kéo dài tại nhiều địa phương, đặc biệt khu vực miền Bắc, khiến nhu cầu sử dụng điện tăng cao, tạo áp lực lớn lên hệ thống cung ứng điện. Trước yêu cầu bảo đảm điện cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, tiết kiệm điện đang chuyển từ giải pháp mang tính vận động sang nhiệm vụ điều hành được triển khai đồng bộ từ cơ quan quản lý, ngành điện đến doanh nghiệp và người dân nhằm góp phần giữ vững an ninh năng lượng quốc gia.

Thực hiện Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 và Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và bảo đảm vận hành hệ thống điện quốc gia an toàn trong điều kiện phụ tải tăng mạnh, nhiều địa phương đang tăng tốc triển khai các giải pháp kiểm soát nhu cầu điện theo hướng thực chất hơn, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị sử dụng điện. Đáng chú ý, thay vì dừng lại ở tuyên truyền, công tác tiết kiệm điện đang được lượng hóa bằng mục tiêu, chỉ tiêu và cơ chế giám sát dựa trên dữ liệu tiêu thụ thực tế.

Hiện thực hóa định hướng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Tổng Công ty Điện lực miền Bắc đã ban hành công điện về việc tăng cường triển khai công tác tiết kiệm điện năm 2026 với nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt, hướng tới mục tiêu sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Theo định hướng của ngành điện và cơ quan quản lý, các địa phương được yêu cầu đẩy mạnh thực hiện các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm trong toàn xã hội, từ khu vực hành chính công đến sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt dân cư.

Tại nhiều địa phương, việc sử dụng điện tại trụ sở cơ quan nhà nước được siết chặt hơn thông qua yêu cầu tắt hoàn toàn thiết bị điện ngoài giờ làm việc, tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa ở mức hợp lý, hạn chế vận hành thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm.

Bên cạnh đó, các đơn vị cũng từng bước ứng dụng công nghệ quản lý năng lượng như hệ thống chiếu sáng thông minh, cảm biến tự động, thiết bị tiết kiệm điện và điện mặt trời mái nhà nhằm giảm mức tiêu thụ điện thường xuyên. Một điểm đáng chú ý là kết quả tiết kiệm điện đang được xem xét như một tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị. Cách làm này cho thấy sự chuyển dịch từ mô hình vận động sang quản trị năng lượng dựa trên trách nhiệm và dữ liệu.

Đối với hệ thống chiếu sáng công cộng, quảng cáo ngoài trời và trang trí đô thị, nhiều địa phương đã yêu cầu rà soát lại thời gian vận hành, giảm công suất chiếu sáng không cần thiết trong khung giờ cao điểm. Các trung tâm thương mại, khách sạn, nhà hàng, tòa nhà văn phòng và khu chung cư cũng được khuyến nghị điều chỉnh phụ tải, giảm chiếu sáng quảng cáo và tăng cường sử dụng thiết bị hiệu suất cao. Không chỉ khu vực dịch vụ, khối công nghiệp cũng được đặt vào trọng tâm điều hành.

Các doanh nghiệp sản xuất được khuyến khích xây dựng kế hoạch sử dụng điện hợp lý, chủ động dịch chuyển một phần phụ tải khỏi giờ cao điểm, đầu tư dây chuyền tiết kiệm năng lượng và tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải điện. Việc phân bổ phụ tải theo hướng linh hoạt được kỳ vọng góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm tiêu thụ tăng đột biến.

Điển hình, tại Hưng Yên - địa phương đang ghi nhận mức tiêu thụ điện tăng mạnh do nắng nóng, ngành điện đã đồng thời triển khai các giải pháp kỹ thuật và truyền thông nhằm bảo đảm cấp điện ổn định. Theo ghi nhận, những ngày cuối tháng 5, công suất phụ tải trên địa bàn tăng ở cả khung giờ buổi trưa và buổi tối. Theo ông Phùng Đại Cát - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Hưng Yên cho biết, từ ngày 23/5, phụ tải điện trên địa bàn tỉnh tăng nhanh ở cả khung giờ cao điểm trưa và tối. Dù chưa vượt mức công suất đỉnh từng ghi nhận trước đó, song nhu cầu sử dụng điện đang duy trì ở mức rất cao và dự báo tiếp tục tăng trong những ngày tới.

Trước áp lực này, Công ty Điện lực Hưng Yên tăng cường kiểm tra lưới điện, bố trí lực lượng trực vận hành, chuẩn bị vật tư dự phòng và ứng dụng công nghệ giám sát để phát hiện sớm nguy cơ quá tải. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung nâng công suất hệ thống, địa phương xác định thay đổi hành vi sử dụng điện của khách hàng là giải pháp lâu dài.

Người dân được khuyến nghị sử dụng điều hòa ở mức từ 26 độ C trở lên kết hợp quạt để tăng hiệu quả làm mát; hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn trong khoảng thời gian từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30, là thời điểm phụ tải toàn hệ thống ở mức cao. Ngoài ra, việc tận dụng ánh sáng tự nhiên, ngắt thiết bị khi không sử dụng, ưu tiên thiết bị dán nhãn tiết kiệm năng lượng và bảo dưỡng định kỳ cũng được khuyến khích nhằm giảm chi phí điện và nâng cao hiệu quả sử dụng. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh được đề nghị chủ động điều chỉnh kế hoạch hoạt động, hạn chế sử dụng điện không cần thiết trong giờ cao điểm và tăng cường các giải pháp tiết kiệm điện nội bộ. 

Song song với đó, công nghệ số đang trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong quản lý tiêu dùng điện. Thông qua ứng dụng chăm sóc khách hàng của ngành điện, người dân có thể theo dõi sản lượng điện tiêu thụ theo ngày, ước tính chi phí sử dụng và điều chỉnh thói quen tiêu dùng phù hợp. Việc minh bạch dữ liệu sử dụng điện giúp khách hàng chủ động hơn trong kiểm soát hóa đơn và nâng cao ý thức tiết kiệm điện.

Bên cạnh các giải pháp trước mắt, hiện nay, nhiều địa phương cũng đang thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ nhằm bổ sung nguồn điện phân tán và giảm áp lực cho hệ thống vào giờ cao điểm ban ngày. Các chương trình truyền thông cộng đồng như gia đình tiết kiệm điện, sử dụng điện xanh, tiêu dùng năng lượng hiệu quả cũng được triển khai rộng hơn nhằm tạo sức lan tỏa trong xã hội.