Bộ Công Thương thông tin về kiểm soát chất lượng xăng nhiên liệu sinh học

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5 do Văn phòng Chính phủ tổ chức chiều 3/6, trả lời câu hỏi của phóng viên về việc kiểm soát chất lượng xăng E10, cơ chế tiếp nhận phản ánh của người dân và các giải pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Việt Nam đã chuyển đổi sang sử dụng xăng nhiên liệu sinh học từ cuối năm 2017. 

Theo Thứ trưởng, hiện nay trên thị trường phổ biến hai loại xăng nhiên liệu sinh học là E5 và E10. Để triển khai lộ trình này, Bộ Công Thương đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và nhiều tổ chức liên quan thực hiện nhiều hoạt động nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả theo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Về công tác kiểm soát chất lượng, Thứ trưởng nhấn mạnh tất cả các loại xăng nhiên liệu sinh học lưu thông trên thị trường đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được ban hành. Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với xăng nhiên liệu sinh học một cách cụ thể và rõ ràng. Do đó, yêu cầu đầu tiên là chất lượng sản phẩm phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn này, đồng thời phải ngăn chặn tình trạng pha trộn không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn.

Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện đồng bộ trên toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất, phối trộn, phân phối, lưu thông đến bán lẻ. Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, tất cả các khâu trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng đều phải được kiểm tra, kiểm soát. Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng được khuyến khích tham gia giám sát thông qua việc đánh giá chất lượng sản phẩm và phản ánh các vấn đề phát sinh để hỗ trợ cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra.

Thứ trưởng cho biết các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất, phối trộn, pha chế, vận chuyển và kinh doanh bán lẻ xăng dầu có trách nhiệm kiểm soát chất lượng sản phẩm theo quy định của pháp luật về kinh doanh xăng dầu cũng như các quy định liên quan đến tiêu chuẩn, chất lượng hàng hóa. Những quy định này đã xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong toàn bộ quá trình sản xuất, phân phối, lưu thông và tiêu thụ xăng dầu, bao gồm cả xăng nhiên liệu sinh học.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, nhiệm vụ kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên thông qua các lực lượng chức năng như Quản lý thị trường của Bộ Công Thương, lực lượng Quản lý thị trường tại địa phương cùng sự phối hợp của các sở, ngành liên quan như Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Xây dựng và các cơ quan chức năng khác.

“Việc kiểm tra được thực hiện theo cả hình thức định kỳ, theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất. Theo chỉ đạo mới của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đang xây dựng kế hoạch tiếp tục triển khai các đợt kiểm tra đột xuất đối với lĩnh vực này”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân thông tin, đồng thời nhấn mạnh công tác kiểm tra, giám sát không phải đến nay mới được thực hiện. Từ khi xăng E5 được đưa ra thị trường từ năm 2018 đến nay, hoạt động kiểm tra chất lượng vẫn được duy trì thường xuyên và đã bảo đảm chất lượng xăng dầu cung ứng cho thị trường. Thời gian tới, các hoạt động này sẽ tiếp tục được triển khai liên tục.  

Đối với việc xử lý các hành vi vi phạm, Thứ trưởng cho biết hệ thống pháp luật hiện hành đã có đầy đủ các quy định về xử lý vi phạm hành chính, thậm chí xử lý hình sự. Tùy theo tính chất, mức độ và hành vi vi phạm cụ thể, các cơ quan chức năng sẽ áp dụng các hình thức xử lý phù hợp.

Liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Bộ Công Thương đã soạn thảo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và được Quốc hội thông qua từ năm 2023, trong đó quy định rõ quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên liên quan nhằm bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người dân.

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ, mục tiêu quan trọng nhất của chủ trương chuyển đổi sang sử dụng xăng nhiên liệu sinh học là tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, trong đó quyền lợi của người tiêu dùng luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Mọi chính sách được triển khai đều phải hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền lợi đó.

Một trong những giải pháp được Bộ Công Thương triển khai là tiếp nhận phản ánh của người dân để phục vụ công tác kiểm tra đột xuất đối với xăng nhiên liệu sinh học. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, đây chỉ là một phần trong tổng thể nhiều giải pháp đồng bộ đang được thực hiện.

Trước hết, các bộ, ngành, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp sản xuất động cơ và thiết bị sử dụng xăng sinh học đều phải tăng cường công tác truyền thông, giải đáp các phản ánh, kiến nghị và tư vấn kỹ thuật cho người tiêu dùng. Theo Thứ trưởng, không phải người dân nào cũng là chuyên gia kỹ thuật hoặc biết rõ cần liên hệ với cơ quan nào khi gặp sự cố, vì vậy việc nâng cao nhận thức và cung cấp thông tin đầy đủ là rất cần thiết.

Bộ Công Thương cũng đã xây dựng các bộ cẩm nang hướng dẫn và phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông để phổ biến rộng rãi tới người dân. Đồng thời, Bộ xây dựng bộ câu hỏi, đáp nhằm giải thích các vấn đề thường gặp liên quan đến xăng sinh học. Hiện nay bộ câu hỏi này đã có 85 nội dung và tiếp tục được cập nhật trên cơ sở lắng nghe các ý kiến, thắc mắc và vấn đề phát sinh trong thực tế.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đã thiết lập hệ thống chatbot ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tiếp nhận, xử lý câu hỏi, đồng thời bổ sung nội dung cho hệ thống giải đáp. Theo Thứ trưởng, việc ứng dụng công nghệ giúp tăng tính khách quan, nâng cao khả năng phản hồi chính xác và kịp thời đối với các yêu cầu của người tiêu dùng.

Đối với các nhà sản xuất động cơ và phương tiện, Bộ Công Thương yêu cầu tiếp tục rà soát, đánh giá và công bố khả năng tương thích của sản phẩm với xăng nhiên liệu sinh học. Không chỉ dừng ở việc công bố thông tin, các doanh nghiệp còn phải tăng cường hướng dẫn sử dụng và chuẩn bị đầy đủ hệ thống bảo hành, bảo dưỡng để xử lý các tình huống phát sinh nếu có.

"Đến nay việc sử dụng xăng sinh học đang diễn ra tích cực và cho kết quả tốt. Song song với đó, Bộ Công Thương cũng phối hợp với các chuyên gia kỹ thuật để xây dựng các hướng dẫn xử lý sự cố và tiếp tục biên soạn các ấn phẩm chuyên sâu phục vụ người dân", Thứ trưởng thông tin. 

Về cơ chế tiếp nhận phản ánh, Bộ Công Thương đã có các kênh tiếp nhận và đang xây dựng quy trình chuyên biệt đối với các phản ánh liên quan đến xăng E5 và E10. Quy trình này sẽ bao gồm các bước tiếp nhận, xử lý và giải quyết kiến nghị của người tiêu dùng theo đúng quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ngoài ra, Bộ cũng đề nghị các địa phương, các hội bảo vệ người tiêu dùng và các hiệp hội kỹ thuật tham gia tiếp nhận phản ánh, giải đáp thắc mắc và tư vấn cho người dân nhằm bảo đảm người tiêu dùng có thể bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết một nhiệm vụ quan trọng khác là bảo đảm nguồn cung xăng nhiên liệu sinh học cho thị trường. Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành và địa phương sẽ phối hợp để bảo đảm cung ứng đầy đủ các loại xăng E5, E10, không để xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn hàng.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ kiểm soát chất lượng, tăng cường thanh tra, tiếp nhận phản ánh, truyền thông, hỗ trợ kỹ thuật đến bảo đảm nguồn cung, Bộ Công Thương cùng các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện tốt công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong toàn bộ quá trình sản xuất, phối trộn, phân phối và kinh doanh xăng nhiên liệu sinh học trên thị trường.