Bộ Công Thương đề xuất số hóa quản lý tiền chất thuốc nổ

Cục Hóa chất thuộc Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến amôni nitrat dùng để sản xuất thuốc nổ ANFO, thuốc nổ nhũ tương và chất lượng tiền chất thuốc nổ sử dụng trong sản xuất vật liệu nổ công nghiệp; đồng thời lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp liên quan.

Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo Sửa đổi 1:2026 QCVN 04A:2020/BCT về chất lượng tiền chất thuốc nổ sử dụng để sản xuất vật liệu nổ công nghiệp.

Theo dự thảo, các nội dung sửa đổi lần này tập trung bổ sung quy định về quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp. Các quy định chưa được sửa đổi tiếp tục áp dụng theo QCVN 04A:2020/BCT ban hành kèm Thông tư số 47/2020/TT-BCT ngày 21/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Đáng chú ý, phạm vi áp dụng của quy chuẩn được mở rộng đối với các tổ chức, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, giao dịch trên nền tảng số và thương mại điện tử chuyên ngành, bảo quản tiền chất thuốc nổ; đồng thời áp dụng với các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp liên quan.

Dự thảo cũng bổ sung nhiều khái niệm mới như “nhãn điện tử”, “hộ chiếu số của sản phẩm” và “truy xuất nguồn gốc”. Trong đó, “hộ chiếu số sản phẩm” được xác định là tập hợp thông tin về sản phẩm và chuỗi cung ứng, lưu trữ bằng mã vạch hoặc phương thức phù hợp, có thể kết nối thông qua cơ sở dữ liệu điện tử.

Về ghi nhãn hóa chất, dự thảo sửa đổi theo hướng đồng bộ với Nghị định số 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Đối với hoạt động công bố hợp quy, dự thảo quy định việc công bố hợp quy đối với tiền chất thuốc nổ phải dựa trên kết quả tự đánh giá hoặc kết quả chứng nhận của tổ chức đánh giá sự phù hợp đã đăng ký lĩnh vực hoạt động.

Toàn bộ hồ sơ công bố hợp quy sẽ phải được gửi và cập nhật lên Hệ thống dữ liệu chất lượng quốc gia của Bộ Công Thương. Một điểm mới đáng chú ý khác là quy định bắt buộc áp dụng nhãn điện tử (mã QR) song song với dấu hợp quy vật lý. Theo dự thảo, mã QR phải kết nối trực tiếp với Hệ thống dữ liệu chất lượng quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, truy xuất và kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Trong lĩnh vực kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu, dự thảo quy định tiền chất thuốc nổ nhập khẩu phải thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng theo Nghị định số 37/2026/NĐ-CP.

Đồng thời, cơ quan kiểm tra sẽ áp dụng cơ chế miễn, giảm kiểm tra chất lượng đối với doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt và áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến như ISO 9001, ISO 14001. Hoạt động quản lý sẽ chuyển trọng tâm sang hậu kiểm đột xuất dựa trên phân tích rủi ro.

Theo dự thảo, sau khi công bố hợp quy, tổ chức, cá nhân phải đăng ký bản công bố thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng theo quy định của Luật số 78/2025/QH15.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo điện tử định kỳ và cập nhật thông tin “hộ chiếu số sản phẩm” lên hệ thống dữ liệu của Bộ Công Thương. Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm truy xuất nguồn gốc đến từng đơn vị bao gói như loại 25kg hoặc 50kg thông qua mã định danh số nhằm nâng cao khả năng giám sát trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Để tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, Bộ Công Thương, Cục Hải quan và Bộ Công an sẽ phối hợp chia sẻ dữ liệu tuân thủ và cảnh báo rủi ro liên quan đến chất lượng tiền chất thuốc nổ.

Theo Bộ Công Thương, việc sửa đổi quy chuẩn nhằm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới về chất lượng sản phẩm, hàng hóa; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường minh bạch dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý đối với nhóm hàng hóa có yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt.