Tháo gỡ vướng mắc trong thương mại và đầu tư, thúc đẩy thực hiện đầy đủ cam kết Hiệp định EVFTA (Y)

Ngày 26/9/2025, Phiên họp lần thứ tư của Ủy ban Thương mại Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) đã được tổ chức tại Hà Nội dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên và Cao ủy Thương mại và An ninh kinh tế Liên minh châu Âu (EU) Maros Sefcovic.

Đoàn đại biểu của Việt Nam tham dự phiên họp bao gồm đại diện các Bộ, ngành: Công Thương, Ngoại giao, Công an, Y tế, Nội vụ, Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường và Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam.

Phiên họp diễn ra đúng dịp kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 5 năm Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Sau 5 năm triển khai, EVFTA đã khẳng định vai trò động lực trong thúc đẩy trao đổi thương mại Việt Nam - EU. Năm 2024, kim ngạch thương mại song phương hàng hóa đạt mức kỷ lục trên 68 tỷ USD, tăng 16,8% so với cùng kỳ năm 2023, cho thấy sự phát triển ổn định và bền bỉ kể từ khi Hiệp định có hiệu lực vào tháng 8/2020.

EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam, trong khi Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của EU tại ASEAN. Bên cạnh đó, EVFTA còn góp phần củng cố quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam - EU, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực xanh, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ phiên họp, EU và Việt Nam đã rà soát tình hình thực thi, đồng thời trao đổi về các biện pháp nhằm phát huy tối đa tiềm năng của Hiệp định. Hai bên nhất trí đối với tầm quan trọng của việc tăng cường nỗ lực để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại trong hoạt động thương mại và đầu tư, thúc đẩy thực hiện đầy đủ các cam kết của Hiệp định. Hai bên nhất trí về chủ trương thành lập một Tổ công tác đặc biệt nhằm tháo gỡ các vướng mắc, thúc đẩy thương mại cân bằng và hiệu quả.

Phía EU ghi nhận EVFTA là hình mẫu hợp tác thành công, đánh giá cao chương trình cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm chi phí kinh doanh của Việt Nam, coi đây là nền tảng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tận dụng hiệu quả cơ hội từ Hiệp định. Đồng thời, EU đề nghị Việt Nam tiếp tục thúc đẩy việc triển khai các cam kết liên quan đến mở cửa thị trường để tăng cường trao đổi thương mại - đầu tư song phương, đặc biệt là đối với với ngành hàng EU có thế mạnh.

Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên khẳng định Hiệp định EVFTA đã giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, giảm bớt thủ tục hành chính và thúc đẩy cải cách thể chế. Tuy nhiên, thị phần hàng hóa của hai bên tại thị trường của nhau vẫn còn khiêm tốn. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng đề nghị hai bên tăng cường hợp tác, khai thác dư địa còn lớn để tận dụng hiệu quả hơn các lợi ích từ EVFTA. Phía Việt Nam cũng cam kết sẽ thực thi nghiêm túc các cam kết trong EVFTA, đặc biệt là các lĩnh vực EU quan tâm.

Bên cạnh các nội dung song phương, hai bên cũng đã trao đổi về các vấn đề khu vực và đa phương, khẳng định cam kết chung với hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) giữ vai trò trung tâm. Việt Nam thông báo đồng ý tham gia Sáng kiến Thỏa thuận Trọng tài Phúc thẩm nhiều bên tạm thời (MPIA), hoàn tất thủ tục phê chuẩn Hiệp định Trợ cấp nghề cá và đang chuẩn bị tham gia Sáng kiến về Thương mại điện tử (JSI E-com).

Hai bên nhất trí tiếp tục duy trì trao đổi đoàn và các cơ chế đối thoại hiện có; khuyến khích đầu tư chất lượng cao của EU vào Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo. Việt Nam cũng đề nghị EU thúc đẩy các nước thành viên EU còn lại sớm phê chuẩn Hiệp định EVIPA để tạo đột phá mới trong đầu tư giữa hai bên; đồng thời tiếp tục đề nghị Ủy ban Châu Âu xem xét sớm gỡ bỏ Thẻ vàng IUU đối với thủy sản xuất khẩu, trên cơ sở ghi nhận những nỗ lực nghiêm túc của Việt Nam trong phòng chống khai thác bất hợp pháp, có tính đến sự khác biệt về trình độ phát triển giữa hai bên, lợi ích của người tiêu dùng EU và sinh kế của ngư dân Việt Nam.

Kết thúc Phiên họp, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao tinh thần trao đổi thẳng thắn, cởi mở và hiệu quả của hai bên, đồng thời khẳng định Việt Nam sẽ nghiêm túc thực thi đầy đủ các cam kết EVFTA nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân. Trong thời gian tới, Việt Nam và EU cam kết tiếp tục hợp tác chặt chẽ để bảo đảm EVFTA phát huy tối đa tiềm năng, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bền vững, bao trùm, đồng thời tái khẳng định quyết tâm coi nhau là những đối tác ưu đãi thực chất và tránh các hành động có thể ảnh hưởng đến lợi ích chung của quan hệ đối tác quan trọng này.

Năm 2024 cả kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu đều đạt mức tăng trưởng cao với nhiều mặt hàng tăng 2-3 con số. Theo thống kê của Cục Hải quan, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - EU năm 2024 đạt 68,4 tỷ USD, tăng 16,8% so với cùng kỳ năm 2023, chiếm tỉ trọng 8,7% trong tổng kim ngạch của cả nước; trong đó xuất khẩu sang EU đạt 51,72 tỷ USD, tăng 18,5%, nhập khẩu từ EU đạt 16,73 tỷ USD, tăng gần 12%.

Trong 8 tháng năm 2025, trao đổi thương mại song phương tiếp tục khởi sắc với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 48,4 tỷ USD, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu đạt 36,9 tỷ USD, tăng 8,4%, nhập khẩu đạt 11,3 tỷ USD, tăng 5,4%.

nguồn: Tạp chí Công Thương