NGÀNH DỆT MAY CẦN XANH HÓA ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

​

Tại Đồng Nai, dệt may là một trong 6 ngành sản xuất và xuất khẩu chủ lực. Bình quân mỗi năm, kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may Đồng Nai đạt 1,6-1,8 tỷ USD​

Trong giai đoạn qua, Chính phủ, các bộ, ngành và tỉnh Đồng Nai đã có nhiều chương trình, kế hoạch, cam kết để hướng đến mục tiêu này. Có thể kể đến Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2025 của Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2025 ngành dệt may giảm 5-8% mức tiêu hao năng lượng và đến năm 2030 giảm 7-10%; cam kết giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2025 tại COP26 của Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, Kế hoạch hành động về sản xuất và tiêu dùng bền vững trong công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2022-2025 của UBND tỉnh cũng đặt mục tiêu giảm tiêu hao năng lượng tương tự với ngành dệt may.

Trước đây Chính phủ, các bộ, ngành khuyến khích thực hiện giảm tiêu hao năng lượng. Hiện tại, nội dung này đã được luật hóa thông qua chương trình, kế hoạch, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Các thị trường lớn như: châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ ngày càng gia tăng tiêu chuẩn đối với sản phẩm dệt may nhập khẩu. Điều này đồng nghĩa với DN muốn giữ được đơn hàng, mở rộng thị trường phải chuyển sang sử dụng nguyên liệu, hóa chất thân thiện với môi trường; thực hiện tiết kiệm năng lượng, nước trong quá trình sản xuất; tái chế và tái sử dụng để hạn chế thấp nhất phát thải ra môi trường.

Dệt may là ngành là sử dụng nhiều năng lượng, nguyên vật liệu và hóa chất nên tỷ lệ phát thải nhiều. Về tiêu thụ nước, ngành sử dụng khoảng 93 tỷ m³ nước/năm, tương đương khoảng 4% tổng lượng nước ngọt khai thác toàn cầu. Bình quân 1kg sản phẩm may mặc tiêu thụ 1,5-7kg hóa chất khác nhau; tỷ lệ phát thải khoảng 5 triệu tấn CO₂/năm… Thực tế này đặt ra bài toán thiết kế phải loại bỏ dần các yếu tố gây hại cho con người và môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, phát triển vật liệu sản xuất mới, chuyển đổi sang quy trình sản xuất ít phát thải hơn…

Các nhãn hàng, thị trường lớn đang có xu hướng hợp tác, sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường. Việc thực hiện các giải pháp trên là chìa khóa để DN hoạt động hiệu quả hơn, ổn định đơn hàng, từ đó gia tăng lợi nhuận.

*Xanh hóa để phát triển bền vững

Thực hiện sản xuất bền vững trong giai đoạn này có nhiều khó khăn do hạ tầng chưa đáp ứng, nguồn nguyên, vật liệu mới còn hạn chế và giá thành cao, công nghệ tái chế và tái sử dụng chưa thực sự phát triển, nhu cầu tiêu dùng giảm do kinh tế suy giảm… Tuy nhiên, nếu DN không bắt tay ngay từ bây giờ sẽ duy trì sản xuất bền vững.

Ngành dệt may ngày càng phát triển mạnh mẽ và trở thành ngành công nghiệp không bền vững - thời trang nhanh. Việc tập trung vào chi phí thấp, số lượng nhiều, mẫu mã đẹp khiến nhu cầu sử dụng nguyên liệu, nước, năng lượng, hóa chất gia tăng. Chi phí đầu tư cho phát triển bền vững là rất lớn, có khi nhiều hơn chi phí tiết kiệm được của doanh nghiệp.

Sản xuất và tiêu dùng bền vững là yêu cầu tất yếu của mọi ngành nghề, không riêng dệt may. Thực hiện yêu cầu này sẽ giúp DN tiết kiệm chi phí sản xuất, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến động về nguồn cung nguyên, vật liệu. Hơn thế, đây là giải pháp để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, gia tăng tính cạnh tranh. Giai đoạn đầu, DN có thể gặp khó khăn về nguồn vốn, công nghệ, con người thực hiện, nhưng vượt qua được sẽ là cơ hội hợp tác, vươn lên. Thực tế ở các DN tiên phong theo hướng phát triển bền vững cho thấy họ có đơn hàng ổn định và nhiều hơn, tăng trưởng và lợi nhuận tốt hơn.