KIM NGẠCH XUẤT KHẨU ĐỒ GỖ VÀO THỊ TRƯỜNG ANH TIẾP TỤC TĂNG TRƯỞNG

​Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu sang Anh đạt trên 256 triệu đô la, tăng trên 18% so với năm trước đó. Và có một điều quan trọng là sản phẩm gỗ xuất khẩu sang Anh có đến 92% là đồ mộc, đồ nội thất có giá trị. Kim ngạch xuất khẩu cao hơn so với sản phẩm gỗ được làm vật liệu trung gian cho các giai đoạn chế biến tiếp theo trong ngành công nghiệp gỗ. Hiện doanh nghiệp gỗ có nhiều lợi thế khi UKVFTA thực thi, đó là theo thỏa thuận, nhóm sản phẩm nội thất, tinh chế gỗ sau khi xuất khẩu vào Anh chịu mức thuế từ 1,2-2% sẽ được giảm dần trong những năm tới. Nhóm sản phẩm gỗ vật liệu trung gian có mức thuế từ 2-10% cũng sẽ giảm trong những năm tới.

Nếu không có các FTA, không có cú hích về thuế qua các hiệp định thương mại thì chúng ta rất khó tiếp cận thị trường Anh. Bởi Anh là thị trường mà người Châu Âu đặt chân lên trước, sau đó là người Trung Quốc (sản phẩm gỗ từ Trung Quốc chiếm trên 40% và Châu Âu là 1,4 tỷ đô la). Tuy nhiên, khi có UKVFTA, các doanh nghiệp dường như đã tận dụng được một phần cơ hội. Sau hiệu ứng của các FTA, ngành công nghiệp gỗ của Việt Nam đã có chỗ đứng, trở thành một trong những trung tâm chế biến gỗ của thế giới. Ngành công nghiệp gỗ cũng phản chiếu được rõ nét những thách thức đặt ra để Việt Nam có thể tận dụng cơ hội mà các FTA mang lại.

Hiện các sản phẩm gỗ của Việt Nam hiện nay đang chiếm 7,2% tổng kim ngạch nhập khẩu gỗ của Anh. Đây không phải là con số nhiều nhưng cũng là con số lạc quan đối với doanh nghiệp gỗ xuất khẩu. Để nâng các con số tăng trưởng, Việt Nam cần hiểu rõ những thách thức mà thị trường này mang lại. Anh là thị trường bao gồm những khách hàng cuối cùng rất khó tính. Họ chi tiêu rất cẩn thận, dè dặt chứ không như một số thị trường khác. Anh cũng là quốc gia có ngành công nghiệp gỗ lâu đời. Từ Anh, ngành công nghiệp gỗ đã dịch chuyển sang một số nước lớn như Mỹ, Đức, Nhật, sau đó mới đến các con rồng châu Á, rồi đến Việt Nam.

Anh cũng đặt ra những yêu cầu rất nghiêm khắc đối với môi trường mà sản phẩm gỗ thì liên quan đến rừng - một yếu tố rất quan trọng đối với môi trường sống. Và Anh kể cả khi còn là thành viên của EU, luôn luôn giương cao ngọn cờ về chống biến đổi khí hậu, tăng trưởng xanh, kinh tế xanh, và làm thế nào để giảm phát thải hiệu ứng nhà kính. Các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu tới Anh phải đặc biệt chú ý tới tính hợp pháp của nguồn gỗ, tính minh bạch và thận trọng để gỗ đưa vào chuỗi cung ứng, khi đưa vào sản phẩm xuất khẩu sanh Anh cần được khai thác hợp pháp.

Còn nhiều thách thức đối với doanh nghiệp gỗ Việt Nam, tuy nhiên nếu duy trì được tăng trưởng xuất khẩu vào thị trường này sẽ tạo dựng được uy tín, sự quan tâm của thị trường EU, nếu thị trường Anh khẳng định sản phẩm gỗ của Việt Nam có thể cạnh tranh và đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng Anh.

Để phát triển bền vững, các doanh nghiệp không có cách gì khác là cần phải chuyển đổi nhanh. Lâu nay ngành gỗ đang phát triển theo chiều rộng, tốn nhiều nhân công, quy mô lớn để cho ra sản phẩm. Trong những năm tới, doanh nghiệp cần tạo ra bước ngoặt lớn đi vào chế biến và xuất khẩu các nhóm sản phẩm có giá trị tăng cao hơn, sử dụng ít nhân công, nguyên liệu đầu vào hơn. Các doanh nghiệp cần chú ý đầu tư cho quản trị, sử dụng phần mềm kế toán hiện đại, đảm bảo tính minh bạch đầu vào - đầu ra. Hiện nay khi Việt Nam tăng tốc xuất khẩu, cũng sẽ xuất hiện nhiều hơn các vụ kiện như kiện chống bán phá giá, kiện xuất xứ, tính hợp pháp của nguyên liệu đầu vào,… Nếu có hệ thống quản trị tốt, doanh nghiệp sẽ có năng lực phòng bị tốt hơn./.