Tình hình Công nghiệp – Thương mại 6 tháng đầu năm 2025 và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.

Trước những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu và áp lực từ chính sách thương mại quốc tế, kinh tế Đồng Nai trong 5 tháng đầu năm 2025 đã cho thấy sức bật đáng ghi nhận. Các chỉ số chủ lực đều tăng trưởng tích cực, khẳng định năng lực ứng phó và sự chủ động của chính quyền cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của tỉnh tăng 9,32% so với cùng kỳ, là minh chứng rõ nét cho đà phục hồi mạnh mẽ. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, trụ cột của nền kinh tế, ghi nhận mức tăng 9,68%. Nhiều ngành cấp II có đóng góp nổi bật: sản xuất da và các sản phẩm liên quan (+10,29%), sản xuất trang phục (+8,03%), dệt (+8,71%), và đặc biệt là sản xuất sản phẩm điện tử (+9,75%).

Sự gia tăng của chỉ số sử dụng lao động ngành công nghiệp (+4,9%) và chỉ số tiêu thụ (+8,03%) cho thấy hoạt động sản xuất đang được củng cố. Mặc dù chỉ số hàng tồn kho tăng 11,53%, đây được lý giải là do doanh nghiệp chủ động tích trữ để đáp ứng các hợp đồng xuất khẩu lớn, thay vì phản ánh tình trạng tiêu thụ chậm.

Hoạt động thương mại tiếp tục là điểm sáng với kim ngạch xuất khẩu đạt 10,81 tỷ USD, tăng 16,37% so với cùng kỳ, vượt mục tiêu kế hoạch năm. Kim ngạch nhập khẩu cũng tăng 14,24%, đạt 7,58 tỷ USD, chủ yếu phục vụ nhu cầu nguyên vật liệu và thiết bị sản xuất. Với mức xuất siêu 3,22 tỷ USD, Đồng Nai tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những địa phương dẫn đầu về xuất khẩu của cả nước.

Thị trường nội địa cũng cho thấy sức sống mạnh mẽ với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 142,84 ngàn tỷ đồng, tăng 17,22%, vượt chỉ tiêu đề ra. Điều này phản ánh sự phục hồi đáng kể trong sức mua và tiêu dùng của người dân.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định, đặc biệt là tác động của các chính sách thuế từ Hoa Kỳ, Sở Công Thương Đồng Nai đã chủ động xây dựng ba kịch bản tăng trưởng cho năm 2025, cùng với đó là việc đề xuất các giải pháp ứng phó cụ thể:

Kịch bản 1 (Lạc quan – Thuế đối ứng 10%): Xuất khẩu dự kiến tăng 11% (đạt 26,3 tỷ USD), tổng mức bán lẻ tăng trên 14% (trên 330.000 tỷ đồng). Giải pháp tập trung vào tận dụng FTA, xúc tiến thị trường thay thế và đẩy mạnh thương mại điện tử.

Kịch bản 2 (Trung tính – Thuế 20-25%): Xuất khẩu tăng khoảng 4-6% (đạt 24,7-25 tỷ USD), tổng mức bán lẻ tăng khoảng 11,5-12,5% (khoảng 320.000 tỷ đồng). Các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp tái đàm phán đơn hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và kiểm soát chuỗi cung ứng được ưu tiên.

Kịch bản 3 (Tiêu cực – Thuế 46%): Kim ngạch xuất khẩu có thể giảm 5-8% (còn 21,8-22,5 tỷ USD), kéo theo nguy cơ tạm ngừng sản xuất và cắt giảm lao động. Tỉnh sẽ kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp, tập trung hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp và đẩy mạnh tiêu thụ nội địa.

Một trong những thách thức đáng lưu ý được báo cáo nêu bật là những bất cập trong quản lý và phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà. Cụ thể, bên cạnh những vướng mắc về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và quy hoạch, vấn đề chia sẻ dữ liệu đang gây lo ngại:

Hiện nay, một số đơn vị điện lực ngoài Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trên địa bàn tỉnh đang yêu cầu được chia sẻ dữ liệu để thu thập, giám sát và điều khiển nguồn điện mặt trời mái nhà. Sở Công Thương Đồng Nai nhận định đây là yêu cầu vượt thẩm quyền, có dấu hiệu gây cản trở và tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền bảo mật thông tin của tổ chức, cá nhân đầu tư điện mặt trời mái nhà.

Để giải quyết vấn đề này, Sở Công Thương Đồng Nai đưa ra các kiến nghị mạnh mẽ:

Kiến nghị UBND tỉnh có văn bản yêu cầu chấn chỉnh hành vi vượt thẩm quyền của các đơn vị điện lực ngoài EVN.

Kiến nghị Bộ Công Thương rà soát, đánh giá việc duy trì điều kiện cấp phép hoạt động điện lực của các đơn vị điện lực ngoài EVN trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Kế hoạch thanh tra chuyên ngành và kiểm tra định kỳ năm 2025 của Chi cục Quản lý thị trường Đồng Nai cũng chưa thể triển khai theo đúng lịch trình. Nguyên nhân chính là do Chi cục đang trong quá trình sắp xếp, hoàn thiện bộ máy tổ chức sau khi chuyển đổi mô hình hoạt động và sáp nhập về Sở Công Thương, dẫn đến việc không còn Phòng Thanh tra pháp chế thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành. Thêm vào đó, việc này còn tuân thủ theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh tại Thông báo số 201/TB-UBND ngày 18/4/2025, yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tạm dừng thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp đến hết tháng 9/2025, trừ các trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Điều này cho thấy sự linh hoạt trong quản lý nhưng cũng đặt ra yêu cầu về việc sớm ổn định tổ chức để đảm bảo hiệu quả công tác quản lý thị trường.

Nhiệm Vụ Trọng Tâm 6 Tháng Cuối Năm 2025: Đẩy Mạnh Phát Triển Bền Vững

Để đạt được các mục tiêu tăng trưởng và giải quyết những vướng mắc hiện tại, Sở Công Thương Đồng Nai đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm 2025.

Công tác Quản lý Nhà nước lĩnh vực công nghiệp:

- Đôn đốc triển khai Kế hoạch số 172/KH-UBND về xây dựng Đề án lộ trình di dời các doanh nghiệp/cơ sở sản xuất vào khu, cụm công nghiệp, hướng tới phát triển công nghiệp bền vững.

- Rà soát, đánh giá tiến độ và hiệu quả đầu tư xây dựng hạ tầng, hoạt động của các cụm công nghiệp, đặc biệt là các cụm công nghiệp Hàng Gòn, Quang Trung 1, Quang Trung 2, nhằm tháo gỡ khó khăn, xử lý dứt điểm các dự án gây ô nhiễm hoặc kém hiệu quả.

- Tiếp tục thực hiện Chương trình hành động số 859/CTr-UBND theo Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển công nghiệp quốc gia và Kế hoạch phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2020-2025.

- Triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp và hỗ trợ chi phí thuê nhà xưởng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

- Trình UBND tỉnh Kế hoạch phát triển cụm công nghiệp giai đoạn 2025-2030 và Quy chế quản lý cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

- Xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm tra, giám sát, thẩm định các chương trình, đề án khuyến công.

- Tổ chức làm việc thường xuyên với các doanh nghiệp lớn để nắm bắt và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Công tác Quản lý Nhà nước lĩnh vực thương mại:

- Tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh chủ trương hỗ trợ đầu tư xây dựng chợ nông thôn năm 2025.

- Trình UBND tỉnh các quy định về kinh tế - kỹ thuật tại chợ, đề nghị bổ sung kinh phí cho Cổng/sàn thương mại điện tử tỉnh (ecdn.vn), lập Đề án quản lý chất lượng sản phẩm bột, tinh bột, và phê duyệt Danh mục địa điểm tổ chức Hội chợ, triển lãm thương mại năm 2025.

- Tổ chức các lớp tập huấn về thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và livestream sản phẩm OCOP.

- Phối hợp với GTEL thí điểm mô hình thanh toán không dùng tiền mặt tại các cửa hàng xăng dầu, tiến tới nhân rộng mô hình.

- Tiếp tục xử lý các chợ hoạt động không hiệu quả, đảm bảo tính bền vững trong tương lai.

- Báo cáo tổng kết Kế hoạch bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa thiết yếu Tết Nguyên đán 2025 và rà soát, tham mưu Kế hoạch năm 2025-2026 phù hợp với tình hình sau sáp nhập Sở Công Thương Đồng Nai và Bình Phước.

- Triển khai tuyên truyền tháng khuyến mại tập trung Quốc gia và Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

- Đẩy mạnh Chương trình xúc tiến thương mại năm 2025 với các hoạt động: Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia 04 đợt hội chợ triển lãm trong và ngoài tỉnh (gian hàng chung và riêng). Tổ chức 02 Đoàn công tác của tỉnh xúc tiến thương mại tại Trung Quốc và Hoa Kỳ. Tổ chức 02 đợt hội nghị kết nối giao thương, kết nối cung cầu tại các tỉnh, thành và Chợ đầu mối nông sản Dầu Giây. Tổ chức 02 đợt hội nghị kết nối giao thương sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu và chủ lực địa phương. Triển khai chuyên đề "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" với việc xây dựng các điểm bán hàng Việt Nam, điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, cùng các chuyến hàng Việt về nhà máy, KCN và phiên chợ công nhân, nông thôn. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động xúc tiến thương mại.

Công tác Quản lý Nhà nước lĩnh vực kỹ thuật, năng lượng:

- Tiếp tục triển khai Kế hoạch cung ứng điện năm 2025, Đề án giảm thiểu khí carbon trong ngành công thương, Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, và Kế hoạch điều tra, thống kê mức phát thải khí nhà kính.

- Trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

- Tiếp tục thực hiện Đề án lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ giai đoạn 2025-2030.

- Đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện đúng tiến độ các công trình điện theo quy hoạch.

- Phối hợp giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng điện phục vụ các dự án giao thông trọng điểm quốc gia.

- Thực hiện các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số, bao gồm thúc đẩy các dự án nguồn và lưới điện cao thế, tháo gỡ vướng mắc hạ tầng năng lượng khác.

- Tiếp tục hướng dẫn an toàn kỹ thuật điện, hóa chất và kinh doanh khí.

Công tác quản lý thị trường:

- Tăng cường giám sát, kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm các mặt hàng thiết yếu dễ bị đầu cơ, buôn lậu như sữa, thuốc, mỹ phẩm, xăng dầu...

- Chủ động phát hiện biến động bất thường, vấn đề nổi cộm của thị trường để kịp thời xử lý sai phạm, đặc biệt là hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, và các hành vi vi phạm trong thương mại điện tử.

- Đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng; tổ chức ký cam kết không kinh doanh hàng giả, nhập lậu, kém chất lượng.

Công tác trọng tâm khác:

- Tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, sáp nhập 02 tỉnh Đồng Nai và Bình Phước.

- Triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp cải cách hành chính, chuyển đổi số của ngành Công Thương.

Sở Công Thương Đồng Nai tiếp tục nỗ lực phấn đấu, chủ động trong công tác quản lý nhà nước, tham mưu kịp thời cho UBND tỉnh để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương một cách bền vững và hiệu quả trong 6 tháng cuối năm 2025./.

 ​