NĂM 2024 NGÀNH GỖ XUẤT KHẨU PHỤC HỒI CHẬM

​Theo thống kê xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ mang về 12,5 tỷ USD trong 9 tháng 2024, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm 2023; các thị trường xuất khẩu gỗ chính của Việt Nam có sự ổn định hoặc vẫn tiếp tục tăng trưởng. Trừ Hàn Quốc và Nhật Bản có dấu hiệu giảm nhẹ, các thị trường chính của Việt Nam như: Mỹ, Trung Quốc, châu Âu vẫn duy trì đà tăng.

Đặt mục tiêu xuất khẩu 17,5 tỷ USD trong năm nay, vượt qua kỷ lục gần 17 tỷ USD của năm 2022. Tuy nhiên, thu về 5 tỷ USD trong 3 tháng cuối năm khó đạt được khi nội lực chưa hoàn toàn hồi phục và nhu cầu thế giới khó lường. Bên cạnh đó, ngành sản xuất gỗ cũng phần nào bị ảnh hưởng khi thời gian vừa qua, bão Yagi khiến 170 ngàn hécta rừng trồng tại các tỉnh, thành phía Bắc bị thiệt hại, một số nhà xưởng chế biến ở khu vực này cũng bị hư hỏng nặng.

Khu vực Đông Nam bộ có quy mô sản xuất và xuất khẩu gỗ lớn nhất cả nước thì sự hồi phục vẫn chưa đạt được mức cũ. Hơn nữa, các doanh nghiệp nội tỏ ra yếu thế hơn so với các doanh nghiệp nước ngoài. Hiện nay, thị trường vẫn còn những yếu tố khó lường. Thực tế thì công suất sản xuất của các đơn vị trong ngành gỗ cũng chưa phục hồi được như trong giai đoạn 2021-2022. Ngoài ra, những biến động trên thế giới tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất gỗ, cũng như các ngành xuất khẩu khác của Việt Nam.

Ngành gỗ đang đứng trước những thách thức cho sự phát triển bền vững. Các thị trường xuất khẩu lớn như: châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản… đã đưa ra các yêu cầu cao để doanh nghiệp phải đáp ứng như: chính sách xã hội và an sinh cho người lao động, truy xuất nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm, nguyên liệu phải có chứng chỉ rừng, các tiêu chí sản xuất giảm phát thải… Bên cạnh đó là các tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng, các chứng nhận hợp quy sẽ được các đối tác quốc tế đánh giá rất nghiêm ngặt. Mà muốn vượt qua được những thách thức trên thì doanh nghiệp phải có nguồn lực đầu tư lớn và là câu chuyên trước sau gì cũng phải làm.

Những quy định mới từ châu Âu là vấn đề hết sức quan trọng. Hiện Châu Âu đã thông qua quy định về không gây mất rừng và suy thoái rừng (EUDR), áp dụng từ cuối năm nay, riêng với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ thì bắt đầu từ ngày 30-6-2025. Châu Âu sẽ cấm nhập khẩu 7 nhóm mặt hàng nông, lâm sản bao gồm: cà phê, dầu cọ, gỗ, cao su, thịt bò, ca cao và đậu nành, nếu các hoạt động trong chuỗi cung ứng tại quốc gia sản xuất vi phạm các quy định của các quốc gia hoặc quá trình sản xuất các sản phẩm gây ra tình trạng mất rừng và suy thoái rừng. Tuy nhiên, những quy định này chưa có hướng dẫn cụ thể khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trong việc thực thi.

Những quy định trên đặt ra thách thức buộc doanh nghiệp phải tìm cách thích ứng, từ nỗ lực kết nối, hợp tác nâng cao năng lực sản xuất đến thực hiện các quy trình sản xuất bền vững. Thị trường nội thất Việt Nam với quy mô 100 triệu người, tầng lớp trung lưu ngày càng đông đảo nhưng lâu nay các doanh nghiệp chế xuất còn bỏ ngỏ, thị trường được chiếm lĩnh bởi hàng nhập khẩu là phần lớn​