Giải pháp đồng bộ: Tận dụng CMCN 3.0 & 4.0 và kinh tế tuần hoàn

​Để đạt được các mục tiêu trên, Đồng Nai cần cụ thể hóa các giải pháp chính thông qua việc ứng dụng thành tựu của Cách mạng Công nghiệp (CMCN) 3.0 và 4.0 vào phát triển sản xuất bền vững, sản xuất sản phẩm công nghệ cao (CNC) và sản phẩm phụ trợ CNC, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thứ nhất, Tận dụng sức mạnh từ các cuộc cách mạng công nghiệp

Việc khai thác hợp lý các thành tố của CMCN 3.0 và 4.0 là vô cùng quan trọng. Tự động hóa và robot (CMCN 3.0) là nền tảng để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm nguyên vật liệu, giảm ô nhiễm. Chuyển đổi số với CMCN 4.0, đặc biệt là Internet vạn vật (IoT), công nghệ xử lý dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computing) và trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép xây dựng nhà máy thông minh, tối ưu hóa toàn bộ quá trình sản xuất. Bên cạnh đó, đẩy mạnh khai thác năng lượng tái tạo (điện mặt trời mái nhà, điện gió, công nghệ in 3D) là cần thiết để giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch.

Thứ hai, Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện

Chuyển đổi số, dựa trên ba trụ cột Chính phủ số, Kinh tế số và Xã hội số, là lộ trình không thể đảo ngược. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu số cho các ngành kinh tế - xã hội và kho dữ liệu dùng chung sẽ giúp Đồng Nai nắm bắt tình hình sản xuất công nghiệp theo thời gian thực, quản lý hiệu quả tài nguyên, năng lượng, chất thải, từ đó kịp thời đưa ra giải pháp theo định hướng sản xuất xanh, sạch và bền vững.

Thứ ba, Chuyển đổi mô hình KCN: Hướng đến công nghệ cao và sinh thái

-  Phát triển KCN Công nghệ cao: Đồng Nai cần ưu tiên thu hút đầu tư vào các dự án công nghiệp công nghệ cao theo Nghị định số 10/2024/NĐ-CP và Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg. Việc xây dựng tiêu chí lựa chọn dự án dựa trên khoa học công nghệ, CMCN 3.0 và 4.0, cùng quy trình thẩm định chặt chẽ, sẽ đảm bảo hiệu quả đầu tư và tạo ra sản phẩm có hàm lượng chất xám cao. Đồng Nai đã quy hoạch 01 KCN CNC Long Thành (410 ha) và KCN công nghệ cao chuyên ngành công nghệ sinh học tại Cẩm Mỹ (209 ha).

-  Chuyển đổi các KCN hiện hữu sang sản xuất công nghệ cao: Việc chuyển đổi sản xuất theo hướng công nghệ cao là cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp. Cần xây dựng bộ tiêu chí xét duyệt đầu tư, gia hạn, giải thể, hỗ trợ doanh nghiệp tập trung vào chuyển đổi công nghệ (tiết kiệm năng lượng, giảm ô nhiễm, tự động hóa), nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng (năng lượng tái tạo, nhiên liệu thay thế), và mức độ liên kết ngành.

-  Phát triển KCN theo hướng sinh thái: KCN sinh thái (KCNST) là mô hình "cộng đồng" các doanh nghiệp có mối liên hệ mật thiết nhằm đạt hiệu quả tổng thể lớn hơn. KCNST giúp hài hòa với thiên nhiên, tối ưu hệ thống năng lượng, quản lý dòng nguyên liệu và chất thải hiệu quả. Đây là giải pháp quan trọng để hướng đến Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Thứ tư, Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế mới, nơi "mọi thứ đều là đầu vào để tạo ra thứ khác", bao gồm cả chất thải. Mô hình này giúp gia tăng giá trị cho doanh nghiệp, giảm khai thác tài nguyên, giảm chi phí xử lý chất thải và giảm ô nhiễm môi trường. Với lượng phế thải công nghiệp lớn, Đồng Nai cần đầu tư nghiên cứu để xây dựng công nghệ và khai thác nguyên liệu từ các phế thải này. Mục tiêu của tỉnh là chấm dứt chôn lấp chất thải rắn trực tiếp vào năm 2030 và 100% rác thải sẽ được phân loại xử lý.

Thứ năm, Triển khai các giải pháp mang tính xã hội

-  Nâng cao nhận thức cộng đồng: Tăng cường tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, khuyến khích tham gia giám sát và lan tỏa các mô hình công nghiệp xanh.

-  Đào tạo nguồn nhân lực: Tăng cường đào tạo chính quy và tại chỗ cho các doanh nghiệp về công nghệ xanh, sạch và bền vững.

-  Hợp tác quốc tế: Học hỏi kinh nghiệm, chia sẻ công nghệ và thu hút đầu tư nước ngoài vào các dự án xanh.

Ø Con đường tăng trưởng bền vững cho Đồng Nai

Phát triển công nghiệp xanh, sạch, bền vững không chỉ là lựa chọn mà là con đường tất yếu để Đồng Nai đạt được sự phát triển kinh tế - xã hội hài hòa, góp phần vào sự thịnh vượng chung của đất nước và hội nhập với xu thế toàn cầu. Với Kế hoạch giảm thiểu khí carbon năm 2025 được Sở Công Thương Đồng Nai ban hành, tỉnh đã thể hiện rõ quyết tâm và lộ trình cụ thể. Đã đến lúc các cấp chính quyền, doanh nghiệp và người dân cần chấm dứt phương thức hoạt động chỉ vì lợi ích kinh tế mà bỏ qua các yếu tố xanh, sạch và bền vững. Đồng Nai đang từng bước kiến tạo một nền công nghiệp vững mạnh, xanh tươi và bền vững cho tương lai.

P.N.T