Xuất khẩu hạt điều duy trì đà tăng trưởng vững chắc

Sau thời gian dài đối mặt với biến động thị trường và nhu cầu tiêu dùng sụt giảm, ngành điều Việt Nam đang dần lấy lại đà tăng trưởng, khẳng định vị thế của một trong những ngành nông sản xuất khẩu chủ lực. Không chỉ giữ vững vai trò là quốc gia xuất khẩu hạt điều số 1 thế giới. Việt Nam còn cho thấy bước tiến mới về giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm và độ phủ sóng thị trường.

Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, tháng 9/2025, Việt Nam xuất khẩu 72,44 nghìn tấn hạt điều, trị giá 491,29 triệu USD, tăng 4,2% về lượng và 3,9% về trị giá so với tháng 8/2025. So với cùng kỳ năm 2024, xuất khẩu hạt điều tăng mạnh 26,5% về lượng và 31,5% về trị giá. Đây là tháng thứ 6 liên tiếp xuất khẩu hạt điều tăng trưởng so với cùng kỳ, khẳng định xu hướng phục hồi vững chắc của ngành điều Việt Nam sau giai đoạn trầm lắng của thị trường toàn cầu.

Tính chung 9 tháng đầu năm 2025, Việt Nam xuất khẩu gần 554,76 nghìn tấn hạt điều, đạt kim ngạch 3,77 tỷ USD, tăng 1,6% về lượng và tới 19,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024. Sự tăng trưởng về giá trị vượt xa tốc độ tăng về lượng cho thấy giá xuất khẩu bình quân đang cải thiện rõ rệt. 

Đây là minh chứng cho nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và khẳng định thương hiệu điều Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu thế giới.

Về giá xuất khẩu, trong tháng 9/2025, giá bình quân đạt 6.781 USD/tấn, giảm nhẹ 0,3% so với tháng 8 nhưng vẫn tăng 3,9% so với cùng kỳ năm 2024. Tính chung 9 tháng, giá bình quân đạt 6.801 USD/tấn, tăng tới 17,6% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cho thấy, dù thị trường có những biến động cục bộ, giá điều Việt Nam vẫn duy trì ở mức cạnh tranh và hấp dẫn.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu hạt điều tiếp tục giữ vững phong độ. Năm thị trường chủ lực gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hà Lan, Đức và UAE chiếm hơn 58% tổng lượng xuất khẩu của cả nước.

Đáng chú ý, Trung Quốc đã vượt Hoa Kỳ trở thành thị trường lớn nhất của hạt điều Việt Nam trong tháng 9/2025, đạt 17,3 nghìn tấn, trị giá 110,97 triệu USD, tăng hơn gấp đôi cả về lượng và giá trị so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 125,69 nghìn tấn, trị giá 797,42 triệu USD, tăng lần lượt 37,4% và 54,1%.

Các chuyên gia nhận định, sự tăng trưởng mạnh tại Trung Quốc, Đức, UAE, Anh hay Ả Rập Xê-út đã phần nào bù đắp sụt giảm từ thị trường Hoa Kỳ và EU, thể hiện nỗ lực đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một vài đối tác truyền thống. Đây là bước đi chiến lược giúp doanh nghiệp điều Việt Nam tăng khả năng chống chịu trước biến động của kinh tế toàn cầu và nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn.

Bước sang quý cuối năm 2025, ngành điều thế giới bước vào mùa tiêu thụ cao điểm khi nhu cầu từ Hoa Kỳ, EU và Trung Quốc tăng mạnh phục vụ mùa lễ hội cuối năm. Đây được xem là giai đoạn “vàng” để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng đà tăng trưởng, mở rộng thị phần và tối ưu hóa lợi nhuận xuất khẩu. Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn thuận lợi. Các thị trường nhập khẩu lớn đang siết chặt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận bền vững. 

Trong khi đó, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt đang đến từ các quốc gia châu Phi, nơi đang đầu tư mạnh vào chế biến sâu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự nổi lên của các nhà sản xuất từ Bờ Biển Ngà, Ghana, Tanzania,… đang tạo sức ép đáng kể đối với vị thế dẫn đầu của Việt Nam.

Ngoài ra, chi phí logistics và tỷ giá biến động vẫn là những yếu tố ảnh hưởng lớn đến hiệu quả xuất khẩu. Việc một số thị trường truyền thống, như Hoa Kỳ, Hà Lan, Canada, Úc hay Nga, giảm nhập khẩu cho thấy xu hướng tiêu dùng tiết chế hơn và sự cạnh tranh về giá ngày càng quyết liệt. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư mạnh hơn vào đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị chế biến thay vì chỉ tập trung vào xuất khẩu điều nhân thô.

Để tận dụng tốt cơ hội trong mùa xuất khẩu cao điểm, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động xây dựng chiến lược thị trường, đa dạng hóa kênh phân phối và tăng cường quản trị rủi ro trước các biến động chính sách thương mại. Việc chuyển hướng sang các sản phẩm chế biến sâu như: bơ điều, sữa điều hay các sản phẩm snack cao cấp từ hạt điều không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng mà còn mở ra phân khúc tiêu dùng mới.

Bên cạnh đó, việc tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng bền vững và tận dụng các hiệp định thương mại tự do (EVFTA, CPTPP, RCEP, UKVFTA) sẽ là “chìa khóa” giúp ngành điều mở rộng thị trường và giảm chi phí thuế quan. Nhiều doanh nghiệp hiện đã bắt đầu đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các đối tác quốc tế.

Triển vọng những tháng cuối năm 2025 được đánh giá vẫn khả quan. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng hiện tại, kim ngạch xuất khẩu hạt điều của Việt Nam có thể vượt mốc 5 tỷ USD, củng cố vị thế nước xuất khẩu hạt điều số 1 thế giới.

Song song đó, các chuyên gia khuyến nghị, ngành điều Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh liên kết vùng nguyên liệu, nâng cao năng suất và chất lượng nhân điều nội địa, nhằm giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, một yếu tố vẫn đang là “nút thắt” của ngành.