Tờ Bloomberg nhận định: Sự gia tăng này chủ yếu là do hoạt động tăng cường xuất khẩu các bộ phận kỹ thuật từ Trung Quốc để được lắp ráp tại Việt Nam và sau đó xuất khẩu sang Mỹ và các nơi khác. Theo dữ liệu của Hải quan Trung Quốc, mặt hàng linh kiện điện tử như mô-đun màn hình và bộ nhớ máy tính chiếm 8 trong số 10 mặt hàng xuất khẩu có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất.
Theo Bloomberg, trong bối cảnh nhiều công ty tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng từ Trung Quốc, Việt Nam đang được hưởng lợi lớn từ việc chuyển hướng thương mại và sự gia tăng đầu tư. Các nhà sản xuất thiết bị điện tử hàng đầu như Samsung Electronics, Luxshare Precision Industry và Hon Hai Precision Industry (hay còn gọi là Foxconn) đã đầu tư hàng tỷ USD vào nước ta trong những năm gần đây, để lắp ráp các sản phẩm như AirPods và MacBook.
Đặc biệt, sự bùng nổ về công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các hạn chế xuất khẩu của Mỹ nhắm vào chip AI cũng đã thúc đẩy đầu tư vào Việt Nam.
Theo dữ liệu phân tích hải quan từ công ty NBD, Foxconn đã bắt đầu sản xuất chip AI của NVIDIA tại Việt Nam vào 2024, với các bộ phận chính bao gồm mạch tích hợp và bảng mạch in có nguồn gốc từ Trung Quốc. Hầu hết các sản phẩm được lắp ráp xong đã được vận chuyển đến Mỹ, thúc đẩy thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ lên mức kỷ lục trong năm 2024, ước đạt 106 tỷ USD.
Chia sẻ với tờ Bloomberg, GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (VAFIE), nói: “Chúng tôi thấy ngày càng nhiều công ty chuyển cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam để tránh rủi ro thuế quan trong tương lai. Điều này đã làm tăng đáng kể lượng hàng xuất khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam”.
Tuy nhiên, GS.TSKH Nguyễn Mại cho rằng, Việt Nam có thể phải đối mặt với mức thuế quan cao hơn và một số thách thức thương mại khác, trong bối cảnh Tổng thống đắc cử Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Nhưng, giáo sư vẫn bày tỏ thái độ lạc quan, khẳng định: “Chúng tôi cũng tin rằng, chính quyền sắp tới của Tổng thống đắc cử Donald Trump, giống như chính quyền của Tổng thống Joe Biden trước đó, sẽ nhận ra tầm quan trọng của Việt Nam trong chính sách đối ngoại với Mỹ và cách thị trường hai nước có thể hưởng lợi từ nhau”.