UKVFTA thúc đẩy minh bạch thủ tục, giảm chi phí, tạo đà tăng trưởng thương mại

Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Vương quốc Anh và Bắc Ailen (Hiệp định UKVFTA) có hiệu lực từ ngày 1/5/2021. Sau hơn 4 năm thực thi, những kết quả tích cực mà Hiệp định UKVFTA mang lại đối với hoạt động thương mại, đầu tư giữa cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và Vương quốc Anh đã được khẳng định.

Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương nhận định, việc tham gia và thực thi Hiệp định UKVFTA đã mang lại nhưng kết quả tích cực đáng kể đối với hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Vương quốc Anh trong giai đoạn 2021-2025.

Cụ thể, theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, năm 2021, ngay sau khi Hiệp định UKVFTA chính thức có hiệu lực, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Anh đã ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, đạt khoảng 6,6 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 5,76 tỷ USD, tăng mạnh so với năm trước, chủ yếu tập trung vào các mặt hàng như dệt may, giày dép, thủy sản, điện thoại và linh kiện. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Anh đạt khoảng 849 triệu USD, ghi nhận mức tăng hơn 20%.

Đến năm 2024, thương mại giữa Việt Nam và Vương quốc Anh phục hồi mạnh mẽ, với tổng kim ngạch đạt 8,4 tỷ USD, tăng 18% so với năm 2023. Xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này cũng đạt khoảng 7,55 tỷ USD, tăng gần 19%, nhờ sự đóng góp đáng kể từ các ngành hàng có thế mạnh như điện thoại, máy móc, dệt may, gỗ, thủy sản. Nhập khẩu từ Vương quốc Anh cũng ghi nhận mức tăng nhẹ, đạt khoảng 849 triệu USD.

Cũng theo số liệu của Hải quan Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2025, kim ngạch thương mại hai bên đạt hơn 6,93 tỷ USD, tăng 10,4% so với cùng kỳ 2024. Xuất khẩu Việt Nam đạt 6,22 tỷ USD, tăng 9,7%, nhập khẩu từ đạt 715,3 triệu USD tăng 16,6%. Các mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng tốt: Hạt tiêu tăng 96,9%, cà phê tăng 70%, rau quả tăng 54%, máy vi tính, sản phẩm điện tử tăng 47%, dệt may tăng 18%, giày dép tăng 10%).

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Vũ Việt Thành - chuyên viên chính của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, phụ trách thị trường Vương quốc Anh cho biết, ởgóc độ thể chế, qua hơn 4 năm triển khai Hiệp định UKVFTA có thể thấy rõ việc triển khai hiệp định này giúp thủ tục hành chính, thủ tục thương mại của Việt Nam minh bạch hơn, qua đó giảm chi phí tuân thủ của doanh nghiệp cũng như hỗ trợ dòng hàng dịch vụ tăng trưởng tốt.

Từ cuối năm 2024 đến nay, Vương quốc Anh đã chính thức gia nhập Hiệp định CPTPP, như vậy hiện nay doanh nghiệp của chúng ta có thêm lựa chọn để lựa chọn giữa UKVFTA hay là CPTPP để tối ưu thuế, quy tắc xuất xứ xuất khẩu vào Vương quốc Anh. Theo đánh giá, trong thời gian tới, với việc song hành thực thi hai hiệp định này sẽ tạo ra động lực rất tốt để thương mại hai chiều được củng cố thêm.

Nhấn mạnh đến công tác thực thi cam kết của Việt Nam trong UKVFTA, Vụ Chính sách thương mại đa biên thông tin, trong giai đoạn từ 2021 đến nay, Việt Nam và Vương quốc Anh đã cùng nhau tiến hành nhiều phiên làm việc cấp Lãnh đạo Bộ và cấp kỹ thuật như: 3 Phiên họp của Ủy ban Thương mại (cấp Bộ trưởng), các Phiên họp của Ủy ban Thương mại Hàng hoá, Ủy ban SPS, các Ủy ban Thương mại và Phát triển bền vững và nhiều phiên họp cấp kỹ thuật khác để rà soát tình hình thực thi cũng như giải đáp thắc mắc của cả hai bên trong quá trình triển khai các cam kết của Hiệp định.

Gần đây nhất, ngày 14/7/2025, tại Luân Đôn (Vương quốc Anh), Phiên họp lần thứ 3 Ủy ban thương mại Hiệp định UKVFTA đã diễn ra dưới sự đồng chủ trì của Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long và Ngài Douglas Alexander, Quốc vụ khanh về Chính sách thương mại và An ninh kinh tế, Bộ Kinh doanh và Thương mại Vương quốc Anh.

Đặc biệt, trong lĩnh vực thương mại, hai nước đã có Hiệp định UKVFTA đi vào thực thi hơn 4 năm và gần đây nhất là Hiệp định CPTPP khi Anh trở thành thành viên thứ 12 của Hiệp định này. Tại phiên họp Ủy ban thương mại UKVFTA, hai bên đã trao đổi, rà soát tình hình thực thi Hiệp định trên cơ sở báo cáo của các Ủy ban chuyên môn về thương mại hàng hóa, hải quan, các biện pháp vệ sinh kiểm dịch động thực vật, thương mại dịch vụ - đầu tư, thương mại và phát triển bền vững.

Hai bên ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực và kết quả đã đạt được trong quá trình đưa Hiệp định vào triển khai trên thực tế, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân hai nước. Ngoài ra, hai bên cũng thảo luận về định hướng xử lý một số vấn đề liên quan đến tiếp cận thị trường hàng hóa và dịch vụ mà các bên quan tâm nhằm thúc đẩy hơn nữa trao đổi thương mại song - đầu tư song phương.

Cùng với công tác thực thi các cam kết trong UKVFTA, giai đoạn 2021 - 2025, Bộ Công Thương cũng đã tập trung tuyên truyền về hiệp định. Theo thống kê sơ bộ, trong giai đoạn này, các tỉnh, thành trên cả nước đã tổ chức hơn 191 hội nghị, hội thảo trong đó lồng ghép nội dung các cam kết trong các FTA, bao gồm UKVFTA.

Trong số các tỉnh thành này, nổi bật trong năm 2024 có Phú Thọ với 20 hội nghị, hội thảo được tổ chức; Trà Vinh với 06 hội nghị, hội thảo được tổ chức và Hà Tĩnh với 3 hội nghị, hội thảo được tổ chức. 

Trong khi đó, các Bộ, ngành tổ chức khoảng 21 hội nghị, hội thảo. Trong Năm 2024, Bộ Công Thương đã tổ chức 04 hội nghị, hội thảo và tọa đàm trao đổi trực tiếp với lãnh đạo các doanh nghiệp trong các ngành hàng xuất khẩu lớn của Việt Nam như: Dệt may, da giày, thủy sản, cà phê và quế để định hướng xây dựng hệ sinh thái tận dụng hiệu quả Hiệp định UKVFTA trong thời gian tới.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng tổ chức Hội thảo giới thiệu cách hiểu cập nhật về xuất xứ hàng hoá trong Hiệp định UKVFTA và 01 Chuỗi làm việc, trao đổi kinh nghiệm với các chuỗi cung ứng tại Vương quốc Anh, tăng cường vận dụng UKVFTA.