Triển khai mã QR trên C/O: Minh bạch, thuận lợi cho xuất khẩu

Mỗi tháng, Công ty CP giao nhận vận tải APS xử lý khoảng 50 - 70 bộ hồ sơ xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu cho các nhà xuất khẩu trong nước. Bà Trần Thị Thuy Huyền, Giám đốc APS, cho biết, việc áp dụng mã QR trên Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) giúp cơ quan hải quan nước nhập khẩu quét và tra cứu ngay thông tin lô hàng, minh bạch và nhanh chóng hơn so với phương thức cũ.

Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trước đây, cơ quan hải quan Việt Nam thường xuyên nhận được đề nghị xác minh mẫu con dấu hoặc chữ ký trên Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) từ hải quan nước nhập khẩu. Tuy nhiên, kể từ khi áp dụng mẫu QR, số lượng xác minh về hình thức đã giảm đáng kể, các cơ quan nước ngoài chủ yếu tập trung vào xác minh tiêu chí xuất xứ hàng hóa, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giảm rủi ro gian lận.

Việc áp dụng công nghệ số hóa bằng mã QR trên C/O không chỉ là thay đổi thủ tục hành chính, mà còn là bước đi chiến lược của Việt Nam, khẳng định cam kết minh bạch, chống gian lận xuất xứ và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia theo các cam kết quốc tế.

Với việc triển khai các Hiệp định thương mại tự do (FTA) bước vào giai đoạn thực thi cam kết sâu rộng hơn, sự kết nối, phối hợp chặt chẽ hơn nữa từ các bộ, ban, ngành, cơ quan quản lý nhà nước để sẽ giúp gia tăng tận dụng cơ hội từ các FTA mang lại. Đồng thời, việc phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các bộ, ngành, cơ quan liên quan trong công tác kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa nhằm phát hiện và xử lý các tình huống gian lận xuất xứ hàng hóa trong thực tế, từ đó có thể đưa ra các biện pháp quản lý rủi ro về xuất xứ để ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ ngày một đa dạng, tinh vi trong tương lai.

Nhằm nâng cao tính minh bạch, cung cấp nguồn tham khảo tin cậy và thúc đẩy thương mại toàn cầu, trong năm 2025, Việt Nam đã gửi 02 Thông báo về liên quan đến triển khai quy tắc xuất xứ trong khuôn khổ WTO lần lượt vào tháng 03/2025 và tháng 05/2025 (tài liệu G/RO/N/291 và tài liệu G/RO/N/293) tới Ban Thư ký Ủy ban Quy tắc xuất xứ WTO.

Ngày 05-06/11/2025, Ủy ban Quy tắc xuất xứ WTO tổ chức Phiên họp thường kỳ tại Geneva, Thụy Sỹ, với sự tham gia của đại diện Việt Nam từ Hà Nội và Phái đoàn thường trực tại Geneva. Tại phiên họp, Cục Xuất nhập khẩu cũng đã thông tin cập nhật việc điều chỉnh cơ quan, tổ chức cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) tại Việt Nam. Bên cạnh đó, thông báo danh sách cơ quan, tổ chức cấp C/O tại Việt Nam để các nước nhập khẩu thành viên WTO có thông tin minh bạch từ nước xuất khẩu và thể hiện việc tăng cường hợp tác với các thành viên WTO.

Danh sách cơ quan, tổ chức cấp C/O được cập nhật căn cứ tình hình triển khai phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa của Việt Nam. Theo đó, căn cứ Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 và Thông tư số 40/2025/TT-BCT ngày 22/6/2025, việc cấp C/O được thực hiện bởi Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và các tổ chức được UBND tỉnh giao nhiệm vụ.

Đồng thời, đại diện Cục Xuất nhập khẩu chia sẻ thông tin và trình chiếu ví dụ cụ thể về C/O mẫu B có mã QR do Việt Nam cấp. Việc áp dụng mã QR và chuyển đổi số trong công tác cấp C/O tạo thuận lợi cho quá trình xác minh xuất xứ, góp phần thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các cam kết thương mại quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều thách thức đối với thương mại, chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trước đó, trong Phiên họp kỷ niệm 30 năm thành lập Ủy ban Quy tắc xuất xứ của WTO ngày 03/4/2025 tại Geneva và Phiên họp ngày 01/10/2025, đoàn Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm về áp dụng và thông báo quy tắc xuất xứ không ưu đãi.

Sự hiện diện và đóng góp của đoàn Việt Nam tại các Phiên họp không chỉ khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc thúc đẩy một hệ thống thương mại toàn cầu minh bạch mà còn thể hiện việc đẩy mạnh tham gia, phát huy tiếng nói của ta tại các tổ chức, cơ chế đa phương, nâng cao vai trò, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước theo mục tiêu nêu tại Nghị quyết số 59-NQ/TW năm 2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Với sự tham gia tích cực và chủ động của Việt Nam trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa, các thành viên WTO ghi nhận nỗ lực duy trì minh bạch trong thực thi cam kết và đánh giá cao tính nghiêm túc, tinh thần hợp tác phòng, chống gian lận xuất xứ hàng hóa của Việt Nam.

Trong đó, việc áp dụng mã QR trên C/O không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý xuất xứ mà còn là mắt xích quan trọng trong chuyển đổi số quốc gia, ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW năm 2024. Đồng thời, thể hiện quyết tâm Việt Nam thúc đẩy hệ thống thương mại minh bạch, nâng cao vai trò, vị thế và uy tín quốc tế theo Nghị quyết số 59-NQ/TW năm 2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Đây cũng là minh chứng rõ ràng cho sự đồng bộ giữa cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và hội nhập thương mại, giúp doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa thuận lợi hơn, giảm rủi ro gian lận xuất xứ và tăng năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.