Tiếp đà phát triển mạnh mẽ của ngành logistics Việt Nam

Theo Dự thảo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Công Thương xây dựng, để đạt được mục tiêu đến năm 2030 tỷ trọng đóng góp của lĩnh vực dịch vụ logistics vào GDP đạt 6 - 8% và đến năm 2050 đạt 12 - 15%, Bộ Công Thương sẽ tập trung ưu tiên hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics trở thành các doanh nghiệp, tập đoàn lớn, có năng lực cạnh tranh và thương hiệu khu vực, toàn cầu.

Logistics là ngành kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và là một ngành dịch vụ có nhiều tiềm năng đem lại giá trị gia tăng cao.

Trong những năm qua, ngành logistics Việt Nam đang có những bước chuyển mình quan trọng. Cùng với sự tăng trưởng về xuất nhập khẩu, những yếu tố trợ lực từ chủ trương, chính sách và sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đã giúp ngành logistics Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Số liệu từ Báo cáo Logistics Việt Nam năm 2024 của Bộ Công Thương cho thấy, ngành logistics đang đóng góp khoảng 4 - 5% GDP, với tốc độ tăng trưởng trung bình đạt 14 - 16%/năm trong giai đoạn 2018 - 2023.

Điểm nổi bật của ngành logistics hiện nay là hệ thống kết cấu hạ tầng logistics tiếp tục được quan tâm đầu tư, phát triển mạnh mẽ theo hướng hiện đại, an toàn, nhiều công trình đạt chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, mạng lưới giao thông đã kết nối đến mọi vùng, miền trong cả nước, giúp giảm chi phí logistics và thời gian giao hàng. Nhiều chính sách mới được ban hành, các quy định, thủ tục được điều chỉnh theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp; công tác thông tin, tuyên truyền và các hoạt động nghiên cứu, xúc tiến, hợp tác quốc tế về logistics diễn ra sôi nổi, rộng khắp ở cả cấp trung ương và địa phương. Vấn đề xây dựng chuỗi cung ứng logistics thân thiện môi trường và phát triển bền vững được quan tâm ở cả cấp quản lý vĩ mô và địa phương, doanh nghiệp...

Hạ tầng logistics được mở rộng và hiện đại hóa với hơn 30.000 kho bãi hiện đại và thêm 6 trung tâm logistics cấp 1 mới, góp phần nâng cao hiệu quả vận chuyển, phân phối hàng hóa, tạo động lực hình thành nên các chuỗi cung ứng logistics... 

Theo bảng xếp hạng của Ngân hàng Thế giới (WB) năm 2023, Chỉ số Hiệu quả Logistics (LPI) của Việt Nam đạt 3,3 điểm, đứng thứ 43/154 quốc gia và vùng lãnh thổ, đứng thứ 5 trong các nước ASEAN, tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ 14% - 16%/năm, với quy mô khoảng 40 - 42 tỷ USD/năm, nhiều doanh nghiệp logistics được thành lập, cung cấp dịch vụ logistics hiện đại và từng bước hình thành chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ hoàn thiện tới các vùng miền trong cả nước và tới các nước trong khu vực, số doanh nghiệp logistics tăng nhanh, các trung tâm logistics có quy mô lớn đang gia tăng.

Có thể thấy, xếp hạng toàn cầu về chỉ số LPI của Việt Nam tăng từ vị trí 53 (năm 2007) lên 43 (năm 2023) có sự đóng góp lớn của nỗ lực cải thiện hạ tầng, số hóa quy trình, và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Theo Dự thảo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Công Thương xây dựng, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ logistics vào GDP đạt 6 - 8%, tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 60 - 70%; chi phí logistics giảm xuống tương đương 16 - 18% GDP. Đến năm 2050, tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ logistics vào GDP đạt 12 - 15%; tỷ lệ thuê ngoài đạt 70 - 90%; chi phí logistics giảm xuống tương đương 10 - 12%; xếp hạng theo chỉ số LPI trên thế giới đạt thứ 30 trở lên.

Để đạt được mục tiêu đó, dự thảo Chiến lược định hướng hoàn thiện thể chế pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển dịch vụ logistics; Đổi mới quy hoạch, đẩy mạnh đầu tư xây dựng hạ tầng phát triển dịch vụ logistics Việt Nam theo hướng đồng bộ, hiện đại.

Đồng thời, phát triển thị trường logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, thúc đẩy liên kết vùng kinh tế, hành lang kinh tế, khu vực và quốc tế bảo đảm tăng trưởng bền vững, đồng thời nâng cao chất lượng và xanh hóa các hoạt động dịch vụ logistics dựa trên nền tảng số; Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong lĩnh vực dịch vụ logistics; Phát triển nguồn nhân lực logistics chất lượng cao và phong cách cung ứng dịch vụ chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, tạo quyết tâm triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển logistics ở cả Trung ương và địa phương; Nâng cao vai trò của các hiệp hội và các doanh nghiệp hạt nhân trong lĩnh vực dịch vụ logistics, thúc đẩy hình thành các chuỗi cung ứng hiện đại, phát triển đa dạng các dịch vụ logistics giá trị gia tăng đáp ứng nhu cầu trong nước và quốc tế...