Thương mại điện tử mở lối đưa hàng Việt vào chuỗi phân phối quốc tế

Trong dòng chảy hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, thương mại điện tử đang vượt ra khỏi vai trò một kênh bán hàng bổ trợ để trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược xuất khẩu quốc gia. Không gian số mở rộng thị trường tiêu thụ, tái định hình cách hàng hóa Việt Nam tiếp cận, thâm nhập và đứng vững trong hệ thống phân phối hiện đại của thế giới, đặc biệt là tại các thị trường phát triển như Hoa Kỳ, châu Âu và Đông Bắc Á.

Thực tế cho thấy, thương mại điện tử xuyên biên giới đã tạo ra một “lối vào mềm” cho doanh nghiệp Việt Nam, giúp hàng hóa từng bước tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế, đồng thời trở thành kênh thử nghiệm quan trọng trước khi đi vào các chuỗi bán lẻ truyền thống. Thông qua các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu, sản phẩm Việt không còn bị giới hạn trong mô hình xuất khẩu trung gian, có thể chủ động xây dựng hình ảnh, thương hiệu và dữ liệu thị trường của riêng mình.

Tại thị trường Hoa Kỳ - một trong những thị trường tiêu dùng lớn và khắt khe nhất thế giới, quá trình này đang diễn ra rõ nét. Thông tin với phóng viên Báo Công Thương, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, triển khai Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài”, thương vụ đã tập trung xúc tiến xuất khẩu các mặt hàng thế mạnh, có giá trị gia tăng cao, hạn chế xuất khẩu thô.

Trên nền tảng đó, Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ đã phối hợp với các cục, vụ thuộc Bộ Công Thương cùng các đơn vị liên quan tổ chức nhiều đoàn doanh nghiệp Việt Nam sang làm việc, kết nối trực tiếp với các tập đoàn bán lẻ và chuỗi phân phối lớn như Walmart, Costco, Amazon. Đây không chỉ là các hoạt động giao thương đơn lẻ, mà là quá trình từng bước đưa doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của thị trường Hoa Kỳ, từ tiếp cận tiêu chuẩn, quy trình, đến thử nghiệm cung ứng qua kênh thương mại điện tử.

Theo số liệu từ Walmart, giao dịch thương mại điện tử hằng năm giữa tập đoàn này với thị trường Việt Nam đạt kim ngạch hơn 2 tỷ USD. Con số này không chỉ phản ánh quy mô hợp tác thương mại đang mở rộng, mà còn cho thấy tiềm năng rất lớn nếu doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận hiệu quả hơn các kênh phân phối hiện đại thông qua thương mại điện tử. Trong nhiều trường hợp, chính kênh bán hàng trực tuyến trên nền tảng của các tập đoàn bán lẻ đã trở thành bước khởi đầu để hàng Việt từng bước được đưa vào hệ thống phân phối chính thức tại các siêu thị nước ngoài.

Không chỉ dừng lại ở thị trường Hoa Kỳ, xu hướng này đang lan tỏa sang nhiều khu vực khác. Thông qua các diễn đàn kết nối cung - cầu, hội chợ sourcing quốc tế và các chương trình xúc tiến thương mại, hàng Việt Nam ngày càng có cơ hội tiếp cận các chuỗi phân phối lớn như AEON và Lotte tại Nhật Bản và Hàn Quốc; Carrefour, Auchan, Decathlon tại châu Âu; hay LuLu Group tại Trung Đông. Điểm chung của các hệ thống này là đều kết hợp chặt chẽ giữa bán lẻ truyền thống và thương mại điện tử, coi kênh số là một phần không thể tách rời trong chiến lược phát triển thị trường.

Thực tiễn cho thấy, thương mại điện tử không chỉ giúp hàng Việt “xuất hiện” trên không gian số, mà đang đóng vai trò như một bệ phóng quan trọng để sản phẩm Việt Nam tiến vào hệ thống phân phối truyền thống tại nước ngoài. Thông qua dữ liệu bán hàng, phản hồi người tiêu dùng và khả năng đáp ứng đơn hàng, các nền tảng thương mại điện tử cung cấp cho các chuỗi bán lẻ quốc tế một cơ sở thực tiễn để đánh giá năng lực của nhà cung ứng Việt Nam.

Nhiều tập đoàn bán lẻ lớn trên thế giới hiện áp dụng mô hình kết hợp, trong đó thương mại điện tử được sử dụng như kênh thử nghiệm thị trường trước khi quyết định đưa sản phẩm vào kệ siêu thị. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, điều này giúp giảm đáng kể rào cản tiếp cận, bởi thay vì phải đáp ứng ngay các yêu cầu khắt khe về quy mô cung ứng và hệ thống phân phối, doanh nghiệp có thể từng bước chứng minh năng lực thông qua kênh trực tuyến.

Bên cạnh đó, thương mại điện tử xuyên biên giới còn giúp doanh nghiệp Việt rút ngắn khoảng cách với người tiêu dùng cuối cùng. Thông qua các nền tảng số, doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm, mà còn trực tiếp xây dựng hình ảnh thương hiệu, kể câu chuyện về xuất xứ, quy trình sản xuất và giá trị văn hóa của hàng hóa Việt Nam. Đây là yếu tố ngày càng được người tiêu dùng quốc tế coi trọng, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng bền vững và minh bạch nguồn gốc ngày càng gia tăng.

Tuy nhiên, để thương mại điện tử thực sự trở thành “cầu nối” đưa hàng Việt lên kệ siêu thị nước ngoài, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm môi trường và xã hội ngày càng khắt khe. Chi phí logistics xuyên biên giới, lưu kho tại nước ngoài và các vấn đề liên quan đến thuế, hải quan cũng là những rào cản không nhỏ, đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trong bối cảnh đó, vai trò hỗ trợ của các cơ quan quản lý nhà nước và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục mang ý nghĩa then chốt. Việc tổ chức các chương trình kết nối trực tiếp với chuỗi phân phối, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tiêu chuẩn thị trường, cũng như cung cấp thông tin về xu hướng tiêu dùng và chính sách thương mại, đang góp phần tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.