Thị trường thịt gia súc, gia cầm tháng 3/2020 và dự báo tháng 4/2020

​1. Thị trường trong nước

- Sau khi suy giảm mạnh trong năm 2019 do tác động bởi dịch tả lợn châu Phi, từ tháng 12/2019 đến nay tổng đàn lợn có xu hướng tăng trở lại, nhưng mức phục hồi còn chậm do hoạt động tái đàn còn dè dặt, giá con giống quá cao. Đàn bò, đàn gia cầm tăng khá, riêng đàn trâu vẫn tiếp tục giảm.

- Theo Tổng cục Thống kê, tính đến cuối tháng 3/2020, tổng đàn lợn của cả nước ước giảm 17,5% so với cuối năm 2019, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng quý I/2020 đạt 811 nghìn tấn, giảm 19,3% so với cùng kỳ năm trước; tổng đàn bò tăng 3,6%, sản lượng thịt bò hơi xuất chuồng đạt 106,5 nghìn tấn, tăng 7,3%; tổng đàn gia cầm tăng 15%, sản lượng thịt gia cầm hơi xuất chuồng quý I/2020 đạt 383,4 nghìn tấn, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm trước; riêng tổng đàn trâu vẫn tiếp tục giảm 2%, sản lượng thịt trâu hơi xuất chuồng trong quý I/2020 đạt 27,5 nghìn tấn, tăng 3,2%.

- Hiện có 9 địa phương có tổng đàn lợn bằng hoặc cao hơn trước khi có dịch tả lợn châu Phi, bao gồm: Yên Bái, Hòa Bình, Kon Tum, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng, Bình Phước, Tây Ninh và Cà Mau. Tổng đàn lợn của các địa phương này hiện đạt 3,64 triệu con.

- Trong hai tuần đầu tháng 3/2020, giá lợn hơi trên cả nước tăng mạnh và có xu hướng giảm vào những ngày cuối tháng sau khi Chính Phủ, Bộ NN & PTNT liên tục khuyến nghị các doanh nghiệp chăn nuôi lợn lớn đưa giá lợn hơi xuống mức 70.000 đ/kg để bảo đảm sản xuất bền vững, công bằng với người tiêu dùng. Tuy vậy, mức giảm còn nhỏ giọt và giá thịt lợn nhìn chung vẫn ở mức rất cao. Giá lợn hơi đến cuối tháng 3/2020 tại miền Bắc trong khoảng từ 79.000 – 83.000 đ/kg; tại miền Nam từ 72.000 – 81.000 đ/kg.

 - Ngày 30/3/2020, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có cuộc họp với các doanh nghiệp ngành chăn nuôi, 15/15 doanh nghiệp có mặt đã cam kết hạ giá lợn hơi xuống mức 70.000 đồng/kg từ ngày 01/4/2020. Lộ trình đến cuối quí II và quí III/2020 sẽ xuống mức 65.000 đến 60.000 đ/kg.

- Liên quan tới giải pháp nhằm điều chỉnh giá thịt lợn, đại diện Bộ Công Thương, Bộ NN và PTNT, Tổng cục Thống kê cho rằng theo các quy định hiện hành, chưa có chế tài để yêu cầu buộc các doanh nghiệp phải hạ giá bán thịt lợn, bởi thịt lợn hiện chưa có mặt trong danh sách các mặt hàng bình ổn giá theo quy định tại Luật Giá 2012. Vì vậy thời gian tới, để có cơ chế chủ động điều chỉnh được giá thịt lợn, thì cần thiết phải đưa mặt hàng này vào danh sách các mặt hàng bình ổn giá theo quy định tại Luật Giá 2012.

- Giá thịt lợn thành phẩm bán lẻ vẫn neo ở mức rất cao, giá thịt ba rọi 140.000 – 150.000 đ/kg, thịt vai sấn 130.000 – 145.000 đ/kg, thịt nạc vai 165.000 đ/kg, tăng từ 5.000 – 10.000 đ/kg tùy từng loại so với tháng 2/2020. Giá thịt bò, gia cầm tương đối ổn định so với cùng kỳ tháng trước.

- Trong tháng 2/2020, nhập khẩu thịt các loại đạt 86,8 nghìn tấn, trị giá đạt 161,4 triệu USD, tăng 15,4% về lượng và tăng 5,2% về trị giá so với tháng trước; tăng 118,5% về lượng và tăng 245,2% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Tính chung hai tháng đầu năm 2020, lượng thịt nhập khẩu các loại đạt 162,1 nghìn tấn, trị giá đạt 314,9 triệu USD, tăng 91,5% về lượng và tăng 118,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019. Úc tiếp tục là thị trường cung cấp thịt lớn nhất cho Việt Nam, với lượng nhập khẩu đạt 15,1 nghìn tấn, trị giá đạt hơn 48,1 triệu USD, giảm 34,3% về lượng và giảm 31,1% về trị giá so với tháng trước. Lũy kế 2 tháng đầu năm 2020, lượng thịt nhập khẩu thịt từ thị trường Úc đạt 38,1 nghìn tấn, trị giá đạt gần 118 triệu USD, tăng 142,9% về lượng và tăng 142,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019. Riêng nhập khẩu thịt lợn trong hai tháng đầu năm 2020 đạt 26,9 nghìn tấn, trị giá đạt 38,7 triệu USD, tăng 115,1% về lượng và tăng 184,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

- Ngược lại, xuất khẩu thịt các loại trong tháng 2/2020 giảm mạnh so với tháng trước, đạt 721 tấn, trị giá đạt 3,7 triệu USD, giảm 68,9% về lượng và giảm 60,1% về trị giá; giảm 81,2% về lượng và giảm 50,5% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 2 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu thịt đạt hơn 3 nghìn tấn, trị giá đạt 13,2 triệu USD, giảm 69,3% về lượng và giảm 34,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

- Nhập khẩu TĂCN và NL trong trong 2 tháng đầu năm 2020 đạt 494 triệu USD, giảm 20,7% so với cùng kỳ năm 2019. Các thị trường có kim ngạch tăng trưởng mạnh trong thời gian này là: Philippines với 4,2 triệu USD, tăng 123,75% so với cùng kỳ năm 2019; UAE với 8 triệu USD, tăng 91,97%; Mexico với 869 nghìn USD, tăng 47,35%;, sau cùng là Chile với hơn 2,9 triệu USD, tăng 34,64% so với cùng kỳ năm 2019.

2. Thị trường thế giới

- Tháng 3/2020, thị trường lợn hơi thế giới vẫn chịu ảnh hưởng của dịch tả lợn châu Phi đang có dấu hiệu bùng phát mạnh tại khu vực châu Âu và một số quốc gia châu Á như Hàn Quốc, Philippines. Cùng với đó sự bùng phát của dịch Covid-19 trên thế giới cũng đang ảnh hưởng đến hoạt động thương mại thịt lợn tại các nhà xuất, nhập khẩu lớn.

- Tính đến giữa tháng 3/2020, Trung Quốc vẫn là quốc gia có giá lợn hơi cao nhất thế giới, trung bình đạt khoảng 118.000 đ/kg; Việt Nam xếp ở vị trí thứ hai, trung bình đạt từ 72.000 – 83.000 đ/kg; giá lợn hơi tại Hàn Quốc đạt hơn 82.000 đ/kg. Theo sau là Anh và Tây Ban Nha với giá lợn hơi lần lượt là 49.500 đ/kg và 41.000 đ/kg.

- Theo báo cáo của Rabobank trong quí I/2020 về ngành thịt lợn thế giới thì sự lây lan của dịch ASF trong những tháng gần đây dẫn tới sự thận trọng trong việc mở rộng sản xuất tại một số khu vực. Cụ thể:

+ Sản lượng thịt lợn của Liên minh châu Âu (EU) trong năm 2020 được dự báo tăng khoảng 1% nhờ giá và nhu cầu xuất khẩu tăng cao. Tuy nhiên, những bất ổn như đàm phán thỏa thuận thương mại Brexit và rủi ro dịch ASF bùng phát trên các thị trường nội địa sẽ ảnh hưởng tới sản xuất và thương mại thịt lợn của EU.

+ Tại Hoa Kỳ, sản lượng thịt lợn đã tăng 4,8% trong quí IV/2019, và dự báo sẽ tiếp tục tăng 3,2% trong năm 2020.

+ Năm 2020 sản lượng thịt lợn tại Mêhicô tăng 7%, của Canada tăng 2%.

3. Một số dự báo, kiến nghị, đề xuất:

Với việc tổng đàn lợn chỉ đạt khoảng 24 triệu con vào cuối tháng 3/2020, dự báo sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng quý II/2020 cũng sẽ vẫn thấp, chỉ đạt khoảng 840 – 860 nghìn tấn. Điều này đồng nghĩa trong quý II thị trường vẫn thiếu hụt khoảng 130 – 150 nghìn tấn thịt lợn hơi.

Ngoài ra, do bị thiệt hại nặng nề bởi dịch tả lợn châu Phi trong năm 2019 và do giá lợn giống quá cao (vì phụ thuộc chủ yếu vào con giống của các doanh nghiệp lớn) nên hoạt động tái đàn ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ diễn ra rất ít. Chính vì vậy hoạt động chăn nuôi lợn hiện nay tập trung chủ yếu ở các doanh nghiệp lớn, có thể lên đến trên 80% tổng đàn lợn. Điều này cho thấy thị trường lợn đang chịu sự chi phối chủ yếu của các doanh nghiệp lớn. Đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân khiến giá thịt lợn không chịu giảm trong thời gian qua.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, ngay trong đầu tháng 4/2020 phải đưa giá lợn hơi về 70.000 đ/kg và đến quý III giảm về 60.000 đ/kg. Tuy nhiên, việc đưa giá lợn hơi về như trên sẽ phụ thuộc rất lớn vào sự quyết liệt hơn nữa của các cơ quan quản lý chứ không thể trông chờ vào sự tự giác của các doanh nghiệp. Thực tế diễn biến giá thịt lợn trong thời gian qua đã chứng minh điều này.​

(Nguồn: Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại)